Her Şey Çalışıyor (Gibi)

Seçimler yapılırken, kurumlar çalışırken ve çoğulculuk korunuyor görünürken, bütün bunların nasıl işlediğine bakmak belki de her zamankinden daha önemli. Bazen mesele, kurumların var olup olmamasından çok ne kadar bağımsız ve etkili olduklarında düğümleniyor. Ekonomiden siyasete uzanan bu tartışma, denetimin ve çoğulculuğun gerçek anlamını yeniden düşünmeye çağırıyor. Asıl soru ise kurumların varlığından çok, o kurumların neye ve kime hizmet ettiği.

Ekonomi Politik’te Ali Bilge, Türkiye’de peş peşe yaşanan fon ve finans skandallarından hareketle denetim mekanizmalarının işleyişini ve yatırımcıların uğradığı kayıpların topluma yüklenen maliyetini ele alırken; Ufuk Turu’nda Ahmet İnsel ise Rusya’daki seçimlerden hareketle siyasal sistemin işleyişini ve muhalefetin sınırlarını değerlendiriyor; ülkedeki çoğulculuğun “bir tiyatro oyunu, bir dekor malzemesi olarak korunmaya çalışıldığına” dikkat çekiyor.

Web sitesinden…

Açık Gazete‘de, Türkiye Gazeteciler Sendikası Genel Sekreteri Banu Tuna ile tutuklu gazeteci ve Apaçık Radyo programcısı Tuğba Tekerek’in cezaevi koşullarını, kendisinin Apaçık Radyo’ya gönderdiği mektubu ve Türkiye’de gazetecilere yönelik artan baskıları, tutuklamaları ve basın özgürlüğünün durumunu konuştuk.

Açık Yeşil‘de, COP31 öncesinde Türkiye’nin öncülük ettiği elektrifikasyon taahhüdünü fosil yakıtlardan çıkış tartışmalarıyla birlikte bakarken; BM Genel Sekreteri António Guterres’in son Genel Kurul konuşmasındaki iklim krizi, savaşlar ve enerji şirketlerine yönelik mesajlarını değerlendirdik.

Haftanın İklim Zirvesi‘nde, BM Genel Kurulu ve New York İklim Haftası’ndan öne çıkan başlıkları; iklim adaleti ve finansmanı, fosil yakıtlardan çıkış, IPCC’deki çıkar çatışması tartışmaları, yapay zekânın artan enerji ihtiyacı, ekokırım ve 2030’a kadar herkes için temiz enerji çağrısı üzerinden okumaya çalıştık.

Onarım Çağı‘nda, Enerji Demokrasisi için Sendikalar (TUED: Trade Unions for Energy Democracy) ağı tarafından geliştirilen “Kamusal Yol” (Public Pathway) yaklaşımını gündemimize aldık.

Hüsnükabul’de Waseem Ahmad Siddiqui, Yeni Delhi’den halk bilimi ve iklim aktivisti Soumya Dutta ile Nepal ve Tibet’te yaşanan yıkıcı sellerden hareketle Himalayalar’daki iklim felaketlerini, afet sonrası yeniden yapılanma sorunlarını ve hayırseverlik yerine iklim adaleti ve tazminat talebini değerlendirdik.

İklim Kuşağı Konuşuyor’da, Avrupa’nın plastik atıklarını Türkiye’ye göndermeye devam etmesinden Pasifik’te rekor düzeyde güçlenen El Niño’ya uzanarak, Planetary Health Check 2026 raporu ışığında aşılmış yedi gezegensel sınırı ve iklim, okyanuslar, ormanlar, tatlı su ile biyolojik çeşitlilik üzerindeki artan baskının nasıl birbirine bağlandığını konuştuk.

Önce Sağlık’ta, Dr. Demet Parlar ile iklim krizinin çok boyutlu sağlık etkilerini, COP31 ve Halkların İklim Zirvesi hazırlıklarını, sağlık sistemlerinin iklim krizine karşı dayanıklılığını ve deprem sonrası Antakya’nın dirençli kent olma sürecinde yaşadığı sorunları ele aldık.

Antroposen Sohbetler‘de, Prof. Dr. Tayfun Atay ile Şempanzelerden Peygamberlere kitabından yola çıkarak, avcı-toplayıcılıktan yerleşik yaşama ve tarıma geçiş sürecinde insanın doğayla kurduğu ilişkinin nasıl dönüştüğünü; kültür, mülkiyet ve eşitsizliklerin ortaya çıkışı ekseninde ele aldık.

Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?‘de, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Ayşegül Güngören ile Basmane’nin çok katmanlı endüstriyel ve kültürel mirasını; semtin tekstil ve basmacılık geçmişini araştıran yerel tarih çalışmalarını, Ahmet Hepdoğru Koleksiyonu’nda korunan baskı kalıplarını ve kurulan yeni basma atölyesi aracılığıyla bu belleğin mahalleli, çocuklar ve gençlerle birlikte yeniden canlandırılarak günümüz üretimine ve mahalle ekonomisine kazandırılmasını konuştuk.

Dünya Mirası Adalar‘da, araştırmacı, yazar, belgeselci ve sanatçı Özcan Geçer ile Adalar’daki Süryani hafızasını ve çok kültürlü yaşamı; Mardin Kırklar Kilisesi’nde hayata geçirilen Kadim Kelâmın Taze Gölgesinde adlı “Vefa Anıtı” üzerinden kökler, göç, hafıza ve vefa kavramlarını ele aldık.

Sakat Muhabbet’te, YouTube içerik üreticisi Emre Taşgın ile üç yaşını dolduran YouTube kanalından yola çıkarak hak odaklı engellilik yayıncılığına, dijital erişilebilirliğe, yapay zekânın sunduğu imkânlara ve engellilik meselesinin ana akım medyada daha görünür olmasının önemine göz attık.

Öte yandan

Açık Gazete ekibinin gündem odaklı önerdiği makale ve analizlerden oluşan okuma önerilerine ulaşmak için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Apaçık Radyo Program Destekçisi Olun

Atlas 1/137: Evrenin Şifresi

Apaçık Radyo’nun YouTube serisi Açık Dergi: Portreler’de, sanatçı Tayfun Erdoğmuş ile Arter’deki ‘Atlas 1/137’ sergisini gezdik; ovanın genişliğinden mağaranın karanlığına, insanın evrendeki ölçeği ve sanatın dönüştürücü gücü üzerine konuştuk.

Tigerskin: Kaplan Derisi ve Öforik Bir Berlin Sabahı

Login'den Christopher Çolak, Berlin elektronik müzik sahnesinin deneyimli prodüktörlerinden Tigerskin’in Dirt Crew Recordings etiketiyle yayımlanan, kentin öforik ve hipnotik dans pisti ruhunu taşıyan yeni albümü Image’ı mercek altına aldı.

Haftanın karikatürü

Açık Gazete'nin köşelerinden Haftanın Karikatürleri'nde, J-Phy'in çizimi haftanın karikatürü olarak seçildi.

Haftanın sözü

“Önümüzde uzanan geçit zorlu, ama yol açık. İçinde bulunduğumuz on yıllık dönem bitmeden herkes için her yerde güneş enerjisi olsun istiyoruz. Dünyanın güçlülerine karşı durmanın korkutucu olabileceğini biliyoruz. Ama bizi birleştiren tek bir şey varsa o da aynı güneşin altında yaşıyor olmamız. Bu birliktelik bizim esas gücümüz ve harekete geçmek için bunu hemen şimdi kullanmalıyız.” — İklim krizinin vahameti ve bununla mücadelenin aciliyeti konusunda dünyadaki ilk kitaplardan birini neredeyse 40 yıl önce kaleme alan gazeteci, yazar, akademisyen ve aktivist Bill McKibben, dünyanın önde gelen hak savunucularından oluşan bir grubun, iklim için derhal harekete geçilmesi çağrısında bulunan mektubunu bu hafta BM’ye teslim edeceğini yazıyor. Mektup, tüm dünyanın etrafında birleşmesi gereken net bir hedef sunuyor: 2030 yılına kadar herkes için, her yerde temiz enerjiye erişim. (The Guardian)