Apaçık Radyo

Kumi Naidoo: "Oysa gezegenin kurtarılmaya ihtiyacı yok"

21 Kasım 2026

COP31 kapsamında Fosil Yakıtların Yayılmasını Önleme Anlaşması Girişimi'nden Kumi Naidoo ile zirvenin sonuç metninden fosil yakıtların çıkarılmasını, iklim finansmanı ve adil geçiş konusundaki eksiklikleri, Panama'nın müzakerelerdeki itirazını ve fosil yakıtlardan çıkış için alternatif diplomatik süreçleri konuşuyoruz.

Image
""

Özdeş Özbay: Bugün Fosil Yakıtların Yayılmasını Önleme Anlaşması Girişimi'nden Kumi Naidoo ile birlikteyiz. Bu, kendisiyle gerçekleştirdiğimiz ikinci söyleşi olacak. Bunun için tekrar teşekkür ederim. Şöyle başlamak istiyorum: COP31, gezegen ve halklar açısından bir başka büyük başarısızlık gibi görünüyor. Nihai metinde nelerin eksik olduğunu kısaca açıklayabilir misiniz?

Kumi Naidoo: Üç büyük mesele var. Birincisi, en bariz ve göze çarpan eksiklik: İklim krizine yol açan etkenlerin %86'sını fosil yakıtlar oluşturmasına rağmen metinde fosil yakıtlardan hiç söz edilmiyor.

İnsanların bunun önemini anlaması gerekiyor. Çünkü sürekli yenilenebilir enerjinin ne kadar hızlı yaygınlaştığını duyuyoruz ve bu doğru. Ancak yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması, aslında artan enerji talebini karşılamaya yönelik. Dolayısıyla yaşanan şu: Fosil yakıtların kullanımı büyük ölçüde olduğu gibi devam ederken yenilenebilir enerji kapasitesi artırılıyor. Bu da iklim değişikliğine yol açan temel nedenle mücadele etmediğimiz anlamına geliyor. Bilime göre iklim krizine neden olan etkenlerin %80'inden fazlasını, yaklaşık %86'sını fosil yakıtlar oluşturuyor.

Dolayısıyla en büyük ve en belirgin eksiklik bu. "Fosil yakıtlar" ifadesinin bile kabul edilmemesi, fosil yakıt lobisinin ne kadar güçlü olduğunu, burada kaç hükümetin fosil yakıt endüstrisi tarafından satın alındığını ve kaç hükümetin buna karşı duracak cesareti gösteremediğini ortaya koyuyor.

İyi haber şu ki bu konuda Panama, Nepal, bazı küçük ada devletleri ve en az gelişmiş ülkelerin biraz daha güçlü bir mücadele vereceğini düşünüyorum. Ama açık konuşalım: Günün sonunda neyin kabul edileceğini muhtemelen güçlü ülkelerin iradesi belirleyecek.

Bu kadar geç bir aşamada fosil yakıtlara ilişkin ifadeyi metne yeniden sokabileceğimizi sanmıyorum. Ancak Nepal, Panama ve diğer ülkelerin son anda bu ifadeyi geri getirmek için kararlı bir mücadele yürütmeye devam etmeleri gerektiğini düşünüyorum.

İkinci mesele finansman. Uzun yıllar, hatta onlarca yıl boyunca bir Kayıp ve Zarar Fonu kurulması için mücadele ettik. Kayıp ve Zarar dediğimiz şey, aşırı hava olaylarının yol açtığı yıkımla ilgili. Örneğin 2022'de memleketim olan Güney Afrika'nın Durban kentinde iki gün içinde 600 kişi hayatını kaybetti.

Aradan dört yıl geçmesine rağmen yıkımın etkileri bugün bile görülüyor. Altyapı yeniden inşa edilmedi, insanlar hâlâ evsiz ve benzeri sorunlar devam ediyor.

Tarihsel emisyonların büyük bölümü, ekonomilerini fosil yakıt çıkarımı üzerine kurmuş zengin ülkelerden kaynaklandığı için 2022'de nihayet bir Kayıp ve Zarar Fonu kurulmasını kabul ettiler.

Ancak bir Kayıp ve Zarar Fonu kurulmasını kabul edip fonu boş bırakmak, bir ev inşa edip "Musluk takmayacağız, tuvalet yapmayacağız, evi kullanılabilir hâle getirecek hiçbir şeyi koymayacağız" demeye benziyor.

Ö.Ö.: Yani geriye sadece duvarlar kalıyor.

K.N.: Evet, sadece dört duvar. İşte ikinci başarısızlık bu.

Üçüncüsü ise adil geçişi nasıl planlayacağımız konusunda yeterli taahhüt ve açıklığın bulunmaması.

Dünyadaki insanların şunu anlamasını istiyoruz: Biz fosil yakıtları yarın tamamen kapatabileceğimizi söylemiyoruz. Elbette bunu yapamayız. Ama geçişi adil ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmemiz gerekiyor. Özellikle bu dönüşümü gerçekleştirecek kaynaklara sahip olmayan yoksul ülkelere finansman sağlanmalı.

Uyuma gelince, bu temelde, örneğin deniz seviyesinin yükseldiği Bangladeş gibi ülkelerin deniz suyunun karaya girmesini nasıl engelleyebileceğiyle ilgili. New York ve Miami gibi yerlerin bunu yapmak için finansman bulabileceğini biliyoruz. Gerçi kim bilir, Trump'tan sonra belki onların bile elinde finansman kalmayacak.

Ancak bu tür altyapıları inşa etmek için finansmana ve bazen de teknik bilgiye ihtiyaç var. Örneğin Hollanda'nın deniz seviyesinin yükselmesiyle mücadele konusunda en yetkin ülkelerden biri olduğunu biliyoruz. Çünkü Amsterdam esasen deniz seviyesinin altında kurulmuş bir şehir.

Dolayısıyla dünyanın bazı bölgelerinde bulunan uzmanlık ve beceriler başka bölgelerde bulunmayabiliyor. Bu nedenle beceri ve teknoloji transferi gerekiyor. Ancak bunları gerçekleştirecek finansman yoksa bütün bunların hiçbir anlamı kalmıyor.

Bence en büyük eksiklikler bunlar.

Bununla birlikte, bu sonuç belgesini değerlendirirken yalnızca eksik bırakılanlara değil, metne dahil edilen kötü unsurlara da bakmak gerekiyor.

Emisyonlarımızı azaltmaya yatırım yapmak yerine metne karbon yakalama ve depolama, yani CCS gibi sahte çözümler koymuşlar. Bu konuda çok açık olalım.

Ö.Ö.: Karbon yakalama ve depolama.

K.N.: Karbon yakalama ve depolama. Bunu 2009'daki Kopenhag İklim Zirvesi'nden beri büyük bir coşkuyla duyuyoruz. Ancak büyük miktarlarda para yatırılan bu teknoloji, geniş ölçekte hiçbir sonuç ortaya koyamadı.

Ö.Ö.: Peki bu hangi endüstri? Yine fosil yakıt endüstrisi, değil mi?

K.N.: Elbette, aynı endüstri. Ancak ortalıkta çok sayıda sahte çözüm var. Mevcut bildiri, esasen bu sahte çözümleri onaylıyor. Üstelik Paris Anlaşması'na ve 2015'te verilen taahhütlere de uygun değil.

Ö.Ö.: Peki. Son taslağın yayımlanmasının hemen ardından yaptığınız açıklamada, Panama'nın aldığı tutumu desteklediğinizi söylediniz ve diğer hükümetleri de aynısını yapmaya çağırdınız. Burada kastettiğiniz, Panama'nın sonuç belgesini, yani nihai metni engelleyebileceği yönündeki tutumu.

“Güçlü ülkeler Nepal halkının yakın zamanda yaşadığı yıkımı görmezden gelirken Nepal de müzakerelerden çekilme noktasına itiliyor.” Diyorsunuz.

Birkaç saat önce Brezilya'nın iklim değişikliğinden sorumlu bakanına Brezilya'nın Panama'ya katılıp katılmayacağını sordum. Çok açık biçimde “hayır” dedi. Çünkü bana COP'ların uzlaşı sağlamak için düzenlendiğini söyledi.

Aynı soruyu birkaç dakika önce Fransa'nın çevre bakanına da sordum. Şaşırtıcı biçimde, "Henüz bilmiyoruz, göreceğiz" dedi. Yani kapıyı açık bıraktı. Hâlâ bir soru işareti var.

Sizce şu anda sayıları yaklaşık 30'a ulaşan Fosil Yakıt Anlaşması'nı destekleyen diğer ülkeler bu COP'ta Panama'ya katılacak mı?

Aslında bu İnisiyatif, COP süreçlerine karşı bir blok ya da ittifak oluşturmak amacıyla başlatılmadı. Ancak Fosil Yakıt Anlaşması'nı destekleyen ülkelerin fosil yakıtlardan hiç söz etmeyen böyle bir metne evet demeleri de bir çelişki olarak görülmeli.

Fosil Yakıt Anlaşması İnisiyatifi'ne dahil olan ülkeler, COP31'de ya da sonraki COP'larda böylesine içi boş bir metne karşı bir blok oluşturabilir mi?

K.N.: Öncelikle Panama'yı yanlış bir şey yapıyormuş gibi göstermemenin önemli olduğunu düşünüyorum. Panama, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin, yani UNFCCC'nin kusurlu işleyişi içinde demokratik haklarını kullanıyor.

Bunun anlamı şu: Tek bir ülke bile sürecin ilerlemesini durdurabilir. Brezilyalı bakanın da söylediği gibi, bu kararlar uzlaşıya dayanıyor, değil mi?

Ama çok açık olalım. Nasıl bir uzlaşıdan söz ediyoruz? Paris'ten bu yana, hatta Berlin'deki COP1'den bugüne kadar bizi yanlış yönde ilerleten bir uzlaşıdan mı?

O döneme baktığımızda atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu milyonda 350 parçanın, yani 350 ppm'in altındaydı. Şimdi 440 ppm'e doğru hızla ilerliyoruz.

Küresel ısınmanın ulaştığı dereceye baktığımızda ise o dönemde bir derecenin altındaydık. Şimdi, başladığımız zamandan bu yana 1,5 dereceyi aşmış durumdayız.

Paris'e dönersek, özellikle küçük ada devletlerinin ve en az gelişmiş ülkelerin 1,5 derecenin bir eşik olarak kabul edilmesi için ne kadar büyük mücadele verdiğini hatırlayalım. Güçlü ülkeler ise daha fazla kirletmeye devam edebilmek için bunu engelliyor ve sınırın iki derece olarak kalmasını istiyordu.

2015'ten bugüne, on yılı biraz aşkın bir süreye baktığımızda her şeyin yanlış yönde ilerlediğini görüyoruz.

Dolayısıyla istediğimiz sonuçları üretmeyen bir uzlaşı sahtekârlıktır. Çocuklarımızın geleceğine ihanettir ve bize iklim krizine yönelik bir çözüm sunmaz.

Diğer ülkelerin katılıp katılmayacağına gelirsek, Panama'nın şu anda anlaşmaya dahil olan ortak ülkelerle ve yaklaşık bir yıl önce hükümetlerin harekete geçmesi gerektiğini, aksi hâlde hukuki yükümlülüklerini ihlal edeceklerini belirten Uluslararası Adalet Divanı'nın danışma görüşü lehinde oy kullanan bazı ülkelerle temas kurduğunu biliyorum.

Siyaset tuhaf bir şey ve bu da siyasi bir süreç.

Bu söyleşiyi son gün, öğleden sonra saat ikide gerçekleştiriyoruz. Son genel kurul toplantısının saat beş civarında başlaması ve dokuza kadar sürmesi bekleniyor. Ancak şu anda insanlar toplantının akşam dokuz yerine sabah dokuza kadar sürebileceğini, hatta pazar günü de devam edebileceğini konuşuyor. Kim bilir? Göreceğiz.

Ama gerçek şu ki geçmişte de buna benzer anlar yaşandı.

Size 2010'daki Cancún Zirvesi'nden bir örnek verebilirim. Bolivya'daki Evo Morales hükümeti, 1,5 derecenin hedef olarak kabul edilmesi gerektiğinde ısrar etmişti.

Ne yazık ki sivil toplumun büyük bölümü bunu desteklemedi. O dönemde benim yönettiğim Greenpeace de buna dahildi. Ben şahsen destekliyordum ama Greenpeace'teki çalışma arkadaşlarım desteklemiyordu.

Aslında doğru tutumu benimseyen gelişmekte olan bir ülkeyi yüzüstü bıraktık.

O ülkeye “engelleyici” deniyordu. Hayır, bilimin söylediğini dile getiriyorsanız, çocuklarımızın geleceğinin gerektirdiği şeyleri savunuyorsanız engelleyici değilsiniz.

Aksine, kahramanca davranıyorsunuz. İktidar sahiplerine hakikati söylüyorsunuz.

Şu anda zirve alanının her köşesinde karmaşık görüşmeler sürüyor. Umarım genel kurul açıldığında çok daha fazla ülke, "Hayır, bu anlaşma gurur duyabileceğimiz bir anlaşma değil" der.

Ancak COP'ların nasıl işlediğini biliyorum. Bazen bir ülkenin itirazı tokmakla susturulur. Diyelim ki son genel kurulda Panama elini kaldırıp "İtiraz ediyoruz" diyor. Bunun yaşandığını gördüm. Başkanlığı yürüten kişi neredeyse başka yöne bakarak "Kabul edildi" diyor. Tokmak masaya indiği anda da toplantı sona eriyor.

Bu, fosil yakıt lobicilerinin kazandığı, fosil yakıt şirketlerinin yararlandığı son derece tuhaf bir süreç.

Ben ise her şey bitene kadar hiçbir şeyin bitmediği görüşündeyim.

Ö.Ö.: Evet.

K.N.: Dolayısıyla metindeki ifadelerde bazı değişiklikler sağlayabilmek için doğru şeyleri söyleyen hükümetleri destekleyecek ve kararlılıkla mücadele edeceğiz.

Bunu başaramazsak da süreç sona erdiğinde bütün yumurtalarımızı aynı sepete koymadığımızı biliyoruz.

İkinci Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Konferansı iki bölüm hâlinde gerçekleştirilecek. İlk bölüm nisan ayı civarında İrlanda'da, ikinci bölüm ise temmuz ayında Tuvalu'da yapılacak.

Kolombiya'nın Santa Marta kentinde bir araya getirmeyi başardığımız 57 ülkenin ötesine geçen, umarım 100 ülkeye yaklaşan bir koalisyon oluşturacağız.

100 ülke eşiğini aştığımızda fosil yakıtlardan çıkışı savunan ülkelerin sayısı, bunu engelleyen ülkelerin sayısından fazla olacak.

Ö.Ö.: Evet, aslında diğer sorum da bununla ilgili olacaktı.

Bu hafta yaptığımız ilk söyleşide Kara Mayınları Sözleşmesi'ni örnek göstermiştiniz. Anlaşmanın, Birleşmiş Milletler sistemi dışında 44 ülke tarafından müzakere edildiğini, ardından BM Genel Kurulu'na taşındığını ve sonuçta onaylandığını söylemiştiniz. Aslında Panama'nın şu anda eleştirdiği de Birleşmiş Milletler sistemi.

Açıkçası Santa Marta Konferansı'nın COP müzakereleri üzerinde daha güçlü bir baskı oluşturmasını bekliyorduk.

K.N.: Ben de öyle.

Ö.Ö.: Evet. Burada bile yeni ülkeler Fosil Yakıt Anlaşması'na desteklerini açıkladı ve sayı artık 30 ülkeye ulaştı.

Buna rağmen nihai metinde fosil yakıtlardan hâlâ hiç söz edilmiyor.

Sizce COP31'in gelecek yıl Tuvalu'da düzenlenecek ikinci Fosil Yakıt Anlaşması Konferansı üzerinde nasıl bir etkisi olacak?

K.N.: Bu soruya biraz alaycı bir yanıt vereyim.

Eğer ben ya da Fosil Yakıt Anlaşması'ndaki çalışma arkadaşlarım ve burada bulunan diğer kampanyaların temsilcileri halkların çıkarları yerine kendi örgütlerimizin çıkarlarını düşünüyor olsaydık, şöyle diyebilirdik: "Ha, her iki durumda da kazanıyoruz."

Fosil yakıtlara ilişkin ifadeler sonuç belgesine anlamlı bir biçimde girerse, sonunda "Tamam, artık metinde yer alıyor. Bir daha çıkarılmamasını sağlayacağız" diyebiliriz. Bu bir zafer olur.

Eğer metne girmezse de "İşte, bu bizim haklı olduğumuzu kanıtlıyor. Fosil yakıtlardan çıkışı ele almak için hiçbir zaman siyasi irade göstermeyecekler. Dolayısıyla bağımsız ve paralel bir diplomatik sürece ihtiyacımız var" diyebiliriz.

Ama elbette biz bu mücadeleyi kendimiz için vermiyoruz. İnsanlığı korumak için veriyoruz.

Bizi dinleyen herkese şunu söylüyorum: Sık sık "Gezegeni kurtarın", "İklimi kurtarın", "Çevreyi kurtarın" gibi ifadeler kullanıyoruz.

Oysa gezegenin kurtarılmaya ihtiyacı yok.

İçinde bulunduğumuz bu intihara sürükleyen yolda ilerlemeye devam edersek gezegeni öyle bir noktaya kadar ısıtacağız ki su kaynaklarımızı, toprağımızı yok edeceğiz, hava aşırı ısınacak ve gıda yetiştiremeyeceğiz.

Bütün bunlar gerçekleştiğinde, ki o yöne doğru ilerliyoruz, insanlık ortadan kalkacak. Gezegen ise var olmaya devam edecek.

Bu yüzden sürekli "Gezegeni kurtarın" diyenlere şunu söylüyorum: Merak etmeyin. İnsan türü olarak yok olursak ormanlar yeniden büyüyecek, okyanuslar kendilerini yenileyecek.

Dolayısıyla bu mücadelenin teorik bir mücadele olmadığını anlamamız gerekiyor. Bu, çocuklarımızı ve onların çocuklarının geleceğini koruma mücadelesi.

Meseleyi bu şekilde ifade etmenin önemli yanlarından biri de şu: Bütün dinlerde, bütün kültürlerde çocuklarımıza çok büyük değer veririz.

Bu nedenle umarım bu salondaki müzakereciler kendi çocuklarını, torunlarını düşünür ve çocuklarımızın ve onların çocuklarının geleceği üzerinden siyasi poker oynadıklarını anlarlar.

Şu anda, bir mucize eseri fosil yakıtlara ilişkin ifadeleri metne geri sokabilsek bile bunun istediğimiz açıklık ve iddia düzeyine yaklaşacağını sanmıyorum.

Ancak fosil yakıtların iklim krizinin temel nedeni olduğunun sembolik olarak kabul edilmesinin önemli olduğunu düşünüyorum.

Bu gerçekleşirse ikinci Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Konferansı'na da ivme kazandırır. Gerçekleşmezse bir sonraki konferansın anlamını ve amacını daha da güçlendirir.

Bir noktaya daha değinmek istiyorum. Eleştirmenler haklı olarak kara mayınlarının aşamalı olarak ortadan kaldırılmasını müzakere etmekle fosil yakıtlardan çıkışı müzakere etmenin tamamen farklı iki şey olduğunu söyleyebilir.

Kara mayını tek bir silah türü ve daha sınırlı bir mesele.

Fosil yakıtlar ise plastiklerden ambalajlara, mutfaklarımızda kullandığımız eşyalardan arabalarımıza kadar hayatımızın her alanına işlemiş durumda.

Dolayısıyla Kara Mayınları Anlaşması'yla karşılaştırma yaptığımızda bu eleştiriyi yöneltenlere şunu söylemek isterim: İki meselenin karmaşıklık bakımından eşit olduğunu iddia etmiyoruz.

Söylediğimiz şey, bir anlaşmaya ulaşmanın ve ardından bunu BM Genel Kurulu sürecine taşımanın yönteminin ve işleyiş biçiminin, anlaşmanın içeriği ne olursa olsun işe yaradığıdır.

Ö.Ö.: Son bir soru. Taslakları zaten gördünüz.

Gerçekçi olarak baktığımızda COP31'in başarısızlık olarak değerlendirilmemesi için metinde nelerin bulunması gerekirdi?

Çünkü BAM metinden çıkarıldı, fosil yakıtlar çıkarıldı. Ama ideal bir sonuçtan söz etmiyorum, yalnızca gerçekçi olarak soruyorum.

Örneğin Fransa'ya sorduğumda, adil geçiş mekanizmasının metne dahil edilmesi konusunu başkanlığa ilettiklerini, ancak sonucun ne olacağını göreceklerini söylediler.

Peki siz ne düşünüyorsunuz? Bu aşamadan sonra ne başarı olarak değerlendirilebilir?

K.N.: Bence burada ne olursa olsun, bilimin ve aşırı hava olaylarının bize acilen yapmamız gerektiğini söylediği şeylerden çok ama çok uzak kalacağız.

Ne yazık ki gerçek bu.

Ancak fosil yakıt çıkarımına bağımlı olan ve bundan yararlanan güçlü ülkelerin engellemeleri, mevcut hedeflerin ve taahhütlerin ne kadar yetersiz olduğu düşünüldüğünde, şu anda şunları söyleyebilirim: Kayıp ve Zarar Fonu, Yeşil İklim Fonu ve oluşturulmuş diğer bağlı fonlar için daha açık finansman taahhütleri alabilirsek; adil geçiş konusunda bir taahhüt ve plan elde edebilirsek; iklim değişikliğine yol açan etkenlerin %80'inden fazlasının fosil yakıtlara olan bağımlılığımızdan kaynaklandığını en azından kabul eden, zayıf da olsa bir ifadeyi metne sokabilirsek, bütün bunların insan iradesiyle başarılabileceğini düşünüyorum.

Bunların hepsi son derece açık. Eksik olan tek şey siyasi irade.

Neyse ki siyasi irade yenilenebilir bir kaynak. İnsanları seçimlerle iktidardan uzaklaştırabilirsiniz. Yakın zamanda Amerika Birleşik Devletleri'nde gördüğümüz gibi.

Umarım buradan yenilgi duygusuyla değil, iyimserlikle ayrılırız.

İzninizle bir şey daha söylemek istiyorum.

Belki bilmiyorsunuzdur ama ben aynı zamanda küresel Artivism hareketinin eş direktörüyüm.

Ö.Ö.: Evet, evet.

K.N.: Bu harekette sanat, kültür ve aktivizmi bir araya getirerek daha fazla insana, özellikle de iklim değişikliğinden doğrudan etkilenen insanlara ulaşmaya çalışıyoruz.

Panamalı bakanın petrol şirketlerinin süreci ele geçirdiğini söylediğini duyduğumuzda, küresel Artivism hareketi...

Ö.Ö.: Petrol mafyası.

K.N.: Petrol mafyası, evet. Doğrusu bu.

Küresel Artivism hareketi bugün "yaşam belirtisi" göstermemiz gerektiğini söyleyen bir çağrı yayımlayacak.

Yani sürecin ele geçirilmesi ve kaçırılma benzetmesini kullanırsak...

Ö.Ö.: Evet.

K.N.: Çocuklarımızın geleceği kaçırılıyor ve rehin alınıyor. Hava kalitemiz, su kalitemiz, topluluklarımız, kültürlerimiz ve daha pek çok şey de öyle.

Birisi kaçırıldığında, fidyeyi ödemeden önce "Yaşadığına dair kanıt görmek istiyoruz" deriz.

Biz de bugünden 10 Aralık'a, yani Dünya İnsan Hakları Günü'ne kadar yaşam belirtilerinin ortaya konması için çağrı yapıyoruz. Bununla aktivizmi, seçim sonuçlarını kastediyoruz.

Örneğin ara seçim sonuçlarının bir yaşam belirtisi olduğunu söyleyebilirim. İnsanların, ABD'de Beyaz Saray'dan ve Donald Trump'tan gördüğümüz iklim inkârcılığını, faşizmi ve yolsuzluğu kabul etmeye istekli olmadıklarının bir göstergesiydi.

Küresel Artivism hareketi olarak 1 Kasım'dan 10 Aralık'a kadar 40 günlük bir aktivizm, isterseniz artivizm diyelim, süreci yürütüyoruz. Sanatın ve kültürün daha iyi iletişim kurmamıza nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyoruz.

Şimdiden birkaç yüz etkinlik gerçekleştirildi. 10 Aralık'ta tamamladığımızda birkaç bin etkinlik yapılmış olacak.

Bu nedenle bütün dinleyicilerinizi ve bizi duyan herkesi davet etmek istiyorum: Bu çağrıyı yaygınlaştırın. Küresel Artivism hareketinin internet sitesine girin.

Küçük bir şey bile yapabilirsiniz. Ama temelde şu anda ihtiyacımız olan şey, iktidar sahiplerine nefrete karşı sevgiyi, bölünmeye karşı birliği, şiddete karşı barışı ve açgözlülüğe karşı sürdürülebilirliği seçtiğimizi göstermek.

Bence ortada çok sayıda yaşam belirtisi var. Geleceğimizin bazı parçalarını kaçırmış olabilirler ama gelecek üzerinde tam bir hâkimiyet kurmuş değiller.

Yapmamız gereken, bizi kaçıranlara âşık olduğumuz Stockholm sendromuna kapılmamak.

Burada, COP'ta gördüğüm şey, çok fazla hükümetin Stockholm sendromundan muzdarip olduğu izlenimini veriyor. Kendi toplumlarının geleceğini kaçıranlarla âdeta aşk yaşamaya başlamışlar.

Ö.Ö.: Evet, peki Çin, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri liderlerinin son açıklamasını gördünüz mü?

Bütün ülkelerin yararına fosil yakıt arzını artıracaklarını söylediler.

Bundan sadece bir gün önce Panamalı bakan, bizi kaçıranları sevdiğimizi söylemişti. Şimdi de onlar her şeyi hepimizin yararı için yaptıklarını söylüyorlar. Bunu açıkça ifade ettiler.

K.N.: Bu arada, Stockholm sendromu benzetmesini ondan alıyorum, çünkü bunu o söyledi. Hakkını teslim etmek istiyorum. Bu konuda kendisine gereken itibarı verdiğimizden emin olmak istiyorum.

O yalnızca Panama'nın cesur bir lideri değil, artık Küresel Güney'in cesur liderlerinden biri olduğunu da söyleyebilirim.

İktidar sahiplerine hakikati söylemeye devam etmesi için kendisini teşvik ediyoruz.

Bakın, o üçlü toplantıdan çıkan açıklamalarla ilgili çok fazla sorun var.

Donald Trump, Beyaz Saray'a dönene kadar verdiği taahhütlerin yarısını unutacaktır.

Bunların tutarlı bir biçimde uygulanıp uygulanmayacağı ise tamamen belirsiz.

Ancak şunu söylemeliyim ki o toplantıdan çıkan açıklamalar arasında beni en çok etkileyen, Devlet Başkanı Şi'nin nükleer silahlarla ilgili söyledikleriydi. Nükleer silahlara sahip ülkelerin, Çin dahil, etik açıdan yapabilecekleri tek şeyin bu silahları imha etmek olduğunu söyledi.

Bu, bizim gibi insanların yıllardır uğruna mücadele ettiği bir şey: Geriye kalan bütün nükleer silahların yok edilmesi.

Bunun altını çizmek istiyorum. Çünkü gördüğüm kadarıyla o toplantıdan çıkan, sıradan insanların ve uzun vadede insanlığın çıkarlarına gerçekten hizmet eden tek somut açıklama buydu.

Ö.Ö.: Peki. Kumi Naidoo, bir kez daha bizimle birlikte olduğunuz için çok teşekkür ederiz.

K.N.: Yaptığınız önemli gazetecilik için ben teşekkür ederim.

Dünyanın gazeteciler için bile çok zor bir yer olduğunun farkındayım.

Dünyanın pek çok ülkesinde gazetecilerin, özellikle de ana akım medya olarak adlandırılan yapının parçası olmayan bağımsız ve alternatif gazetecilerin hapse atıldığını görüyoruz.

Umarım yaptığınız bu değerli işi sürdürmeye devam edersiniz.

Ö.Ö.: Çok teşekkür ederiz.

K.N.: Teşekkürler.


Kumi Naidoo kimdir? Güney Afrikalı insan hakları ve iklim adaleti aktivistidir. Genç yaşta apartheid rejimine karşı mücadeleye katılan Kumi Naidoo, CIVICUS'un Genel Sekreterliği (1998–2008), Greenpeace International'ın İcra Direktörlüğü (2009–2015) ve Uluslararası Af Örgütü'nün Genel Sekreterliği (2018–2020) görevlerini yürütmüştür. Hâlen Fosil Yakıtlar Anlaşması Girişimi'nin (Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative) başkanlığını yapmaktadır. Çalışmalarında fosil yakıtlardan adil çıkışa, insan haklarına, demokratik özgürlüklere ve küresel iklim adaletine odaklanmaktadır.

 

Benzer İçerikler

Ümit Şahin'le COP31 | 19 Kasım 2026
19 Kasım 2026
Özdeş Özbay, Ömer Madra, Ümit Şahin
“İklim krizi bir insanlık krizi”
28 Ekim 2026
Ömer Madra, Özdeş Özbay, Jennifer Morgan
Laga luga mı, fosil yakıtlardan çıkış mı? - COP31 Özel Yayını Şimdi

COP31'de neler konuşuluyor, hangi kararlar alınıyor? Resmî müzakerelerden alternatif zirvelere, iklim hareketinin seslerinden gezegenin geleceğini belirleyecek tartışmalara, Antalya'dan gelişmeleri COP31 Özel Yayını'nda takip ediyoruz.

  -     
● Canlı Yayın
—
Şimdiki
—
Sıradaki
—
Sıradaki
—
Sıradaki