Açık Gazete: COP31 Özel Yayını | 09 Kasım 2026

Ömer Madra: Apaçık Radyo COP31 İklim Özel Yayını'nda Ümit Şahin'le konuştuk. 

Özdeş Özbay: Evet, yayının ilk 15-20 dakikasını Ümit Şahin'le birlikte bu şekilde geçireceğiz.

Image

Ö.M.: Evet, devam edelim. Seninle ne yapalım, nasıl konuşalım Özdeş?

Ö.Ö.: İsterseniz şöyle yapalım. Şimdi COP31'e dair çok fazla yazı var tabii. Nasıl geçeceğine, ne gibi beklentiler içerisinde olmamız gerektiğine dair. Ümit'in de bahsettiği Avustralya ile Türkiye'nin ilişkilerinin ne olacağı meselesi var ki ben bu yayından hemen sonra gidip Climate Action Network Avustralya'dan bir uzmanla görüşeceğim. Ona da bu soruyu sorma fırsatım olacak. Zaten bugün Avustralya Pavyonu'nda böyle bir etkinlik de var. Onu da buradaki Apaçık Radyo ekibi olarak takip etmeye çalışacağız.

Çünkü bu iki ülkenin görev paylaşımı bir ilk. Daha önce hiç iki başkanlı bir sistem olmamıştı. İkisi arasında görev dağılımları var. Mesela Fiona Harvey buna biraz değinmiş. Avustralya daha çok müzakerelerden sorumlu olacakken Türkiye eylem gündemini üstlenecek. Yani eylem dediğimiz, pratik adımlar kısmını üstlenecekmiş. Metan emisyonlarının azaltılması, gıda güvenliğinin iyileştirilmesi ve elektrifikasyon gibi konularda somut kararlar ve adımlar çıkması bekleniyor.

Avustralya ise daha genel, politik diyebileceğimiz müzakerelerden sorumlu olacakmış. Ama aralarındaki ilişki tabii önemli olacak. Bunları doğrudan sorma fırsatımız olacak. Onunla birlikte buradan, sahadan başka söyleşilerimiz de olacak tabii. Onlara da yer vereceğiz.

Ö.M.: Bir de şunu sorayım: Avustralya'nın bu konuyla ilgili yetkilileriyle mülakat yaparken... Şimdi Avustralya bu COP'ta ne başkanı, ne diyordun?

Ö.Ö.: COP31'in müzakere başkanı Avustralya.

Ö.M.: Aynı zamanda muhalefette bulunan aşırı sağ partilerden birinin de iklim değişikliğini tamamen reddettiği belirtiliyor. Yani “Ne iklimi, ne değişikliği?” diyen bir parti de var. Bunu da belki sormakta fayda olabilir.

Ö.Ö.: Belki onlar da Avustralya'yı Paris İklim Anlaşması'ndan çekerler.

Ö.M.: Zora sürüklendiğini de görüyoruz yani. Galiba Fiona Harvey'in yazılarından birinde değiniliyordu. Temel meselelerden bir tanesi. Bir de tabii çok önemli bir şey var. Temel meseleler neler konuşulacak derken Fiona Harvey'in yazısına tekrar dönecek olursak, kalkınma yolundaki ülkelerin, 'developing countries' dedikleri ülkelerin, iklim krizinin giderek hızlanan vahim etkileriyle karşı karşıya olduğunu ve yardıma çok büyük ihtiyaç duyduklarını görüyoruz.

Hatta Nepal'deki bu korkunç, görülmemiş büyüklükteki faciadan sonra, loss and damage dedikleri, zarar ziyan diye mi çevireceğiz bir türlü karar veremediğim, şahsen karar veremediğim kayıp ve zarar için bir küresel fon meselesi var. Yani Nepal'e bu konuda nasıl bir destek sağlanacak? Birkaç köy ve kasabanın tamamen tarihten ve neredeyse hafızalardan bile silinmesine yol açan muazzam bir facia oldu ama çok düşük miktarlarda yardım yapılabiliyor.

Uzun vadeli hesaplandığında milyar doları aşkın bir zararın giderilmesi gerekirken birkaç milyonla yetinildiğini daha önce de haber olarak konuşmuştuk. Şimdi nasıl yapılacak? Verilen destekler iklim kaynaklı felaketlere karşı yeterli değil. Ne yapılacak? Zengin ülkeler daha şimdiden yardımı artırmak şöyle dursun, denizaşırı yardımlarını azaltıyorlar. Üstelik faizleri de daha da yükselterek yükü yoksulların üzerine bindiriyorlar. Ne olacak belli değil, değil mi?

Ö.Ö.: Evet, iklim finansmanı meselesi zaten son birkaç yıldır, hatta belki biraz daha uzun süredir COP zirvelerinin ana tartışma konularından bir tanesi. Ciddi bir kavga kopuyor burada çünkü para meselesi tabii. Özellikle Pasifik adalarındaki ülkeler için çok önemli gerçekten. Zaten çok yoksul olan, ciddi kaynakları ve nüfusları bulunmayan ülkeler bunlar. İklim krizine en ufak bir katkıları dahi yok ama iklim krizi bu ülkeleri vuruyor, çok ciddi yıkıma sebep oluyor ve borçlanmak durumunda bırakılıyorlar. Dolayısıyla kayıp ve zarar fonları onlar açısından son derece önemli. İklim değişikliğine uyumlu bir şekilde yeniden inşa edilebilmeleri için de fonlara ihtiyaç var. Dolayısıyla bu kavga COP31'de de önemli olacak.

Fiona Harvey mesela yazısında, onun ismini çok sık duyacağız çünkü Fiona Harvey 20 yılı aşkın süredir COP'ları izleyen bir Guardian muhabiri. Son derece deneyimli ve burada olacağını daha öncesinde söylemişti. Belki kendisiyle tanışma ve röportaj yapma fırsatımız da olur diye umuyorum.

Onun yazısında biraz umutlu olabileceğimiz şeyler de var. Mesela Brezilya'nın hazırladığı planın kabul edilmesi diyor. Brezilya geçtiğimiz günlerde küresel yol haritasını açıkladı ya, yarın aslında bunu burada da açıklayacak. Ümit de söylemişti, Brezilya COP30 başkanıydı. Şimdi burada bir yıllık görevlerini Türkiye'ye devretmiş olacak. Brezilya'nın hazırladığı yol haritasını Avustralya ve Türkiye'nin kabul edip gündeme eklemesi gerekiyor. Bunu tam anlamıyla yapacaklar mı, onu da bilmiyoruz. Bütün bunları göreceğiz.

Bu planların hayata geçirilmesi için söz verilmesi önemli olur demiş Fiona Harvey. Gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanı konusunda ilerleme sağlanması da önemli bir gelişme olacaktır diyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin son toplantılarını gölgeleyen iklim bilimi konusundaki anlaşmazlığın çözülmesinin de beklentiler arasında olduğunu söylemiş.

Fosil yakıtlara bağımlı işçilerin düşük karbonlu ekonomiye uyum sağlamasına yardımcı olmak üzere tasarlanan adil geçiş mekanizmalarının ayrıntılarının netleşmesi de son derece kilit bir konu. Bu, aslında COP31'e verilen bir ev ödeviydi. Belém'de, yani COP30'da alınan bir karardı. Adil geçiş mekanizmaları bu zirveye kadar çalışılacak ve burada karara bağlanacaktı.

Çünkü biliyorsunuz, adil geçişe zaten karşı olan kimse yok ama çok muğlak bir kavram. Kimin ne anladığı, mekanizmaların nasıl olması gerektiği belli değil. Dolayısıyla genel bir mekanizma üzerinde anlaşılması gerekiyor ki her ülke bunu kendi ulusal süreçlerinde de oluşturabilsin.

Bizim de en yakından takip edeceğimiz konu başlıklarından biri adil geçiş mekanizmaları olacak. Buna dair de burada çokça söyleşi yapma fırsatımız olacak.

Ö.M.: Evet, ilginç şeyler de görüldü Brezilya'da, COP30'da. Fosil yakıtlardan çıkmak için yerli halkların da katıldığı çok büyük mitinglere tanık olmuştuk, şimdi sen söyleyince hatırladım. Fiona Harvey'in yazısında da bahsediliyordu zaten.

Ama aynı zamanda resmî görüşmelerin dışında, COP bağlantılı bazı araçlar kullanılarak da ilerleme sağlanabileceğini belirtiyor Fiona Harvey. Bu yılın önceki aylarında 60'tan fazla ülkenin, Britanya'nın, Avrupa Birliği'nin ve birçok kalkınma yolundaki, yani yoksul Üçüncü Dünya ülkesinin Kolombiya'da, Santa Marta'da fosil yakıtlardan çıkışın yollarını nasıl tartıştıklarını hatırlatıyor.

Buna 'Coalition of the Willing' adı veriliyor. Yani rıza gösterenlerin, isteklilerin, irade gösterenlerin koalisyonu... Nasıl çevireceğiz, onu bilmiyoruz.

Ö.Ö.: 'İstekli devletler' deniyor.

Ö.M.: İstekli Devletler Koalisyonu'na yeni üyelerin katılımı da COP31'de, yani Antalya'da sağlanabilir. Fiona Harvey bazı ülkelerdeki son olumlu siyasi gelişmelerden de bahsediyor. Bizim de zaman zaman Açık Gazete başta olmak üzere çeşitli programlarda bahsettiğimiz gibi, başta Brezilya olmak üzere Kanada'da, Sırbistan'da, Macaristan'da ve son seçimlerden sonra gördüğümüz gibi Amerika Birleşik Devletleri'nde de, Donald Trump'ın ara seçimlerde resmen reddedildiği yerlerde olduğu gibi, fosil yakıtlardan uzaklaşmayı öngören gösteriler ve toplantılar olabilir. Biz de bekliyoruz. Yaptığımız temaslarda çeşitli aktivist kuruluşların ve grupların da bunu mantıklı bir biçimde zorlayacaklarına tanık olacağız. Bazı mülakatlar da gerçekleştirmeliyiz tabii.

Ö.Ö.: Elbette. Şimdi buradaki COP zirvesinin geçmiştekilerden önemli bir farkı da sizin bahsettiğiniz, TAF diye kısaltılan fosil yakıtlardan çıkış konusunda yaklaşık 60 devletin yola çıkmış olması. Bir önceki COP zirvesinin kararlarında artık fosil yakıtlar kelimesi geçmediği için bazı devletler, çoğunluğu Küresel Güney denilen coğrafyadaki ülkeler ama aralarında çok büyük ekonomiler de var, bu konuda harekete geçti.

Türkiye, Avustralya, Çin gibi ülkeler de gözlemci statüsündeydi. Yani sürece doğrudan dahil değiller ama takip ediyorlar. Başka ülkeler de vardı. Gözlemci olan ülkelerin bir kısmının Coalition of the Willing denilen koalisyona resmî olarak katılması da bekleniyor.

Şimdi iki paralel grup var. Bir yandan COP süreci işliyor, bir yandan da fosil yakıtlardan çıkış konusunda bazı ülkeler sazı eline aldı, "Biz kendi yolumuza gidiyoruz" dedi. Bunların COP kararları üzerinde önemli bir baskı yaratması bekleniyor.

Bazı ülkeler yol haritalarını açıklayacak. Bunların da etkili olması ve yeni ülkelerin koalisyona katılması bekleniyor. Dolayısıyla bu önemli bir fark. Daha önceki hiçbir COP zirvesinde görmediğimiz bir şey. Hem iki başkan hem de iki ayrı grup var COP31 özelinde.

Image

Ö.M.: Baştan beri onu da söyledik. Yine Fiona Harvey'in yazısına dönecek olursak, peki bu seneki COP31'de insana umut veren bazı gelişmeler olabilir mi? Neşeli, umutlu olabilmek için bir sebep var mı?

Jeopolitik ve teknoloji konusundan bahsediyor. Uluslararası ilişkilere müthiş çatışma rüzgârları hâkim oldu ama aynı zamanda bir gerçek daha ortaya çıktı diyor Harvey. Ülkeler, merkezi olmayan yenilenebilir enerji üretiminden kaynaklanan yeni bir enerji güvenliğinden de yararlanabileceklerini ortaya koydular.

Mesela Çin'in petrol ithalatı bu yıl aşağı yukarı %12 azalmış. Çünkü elektrikli araçların sayısında büyük bir yükselme olmuş. Aynı zamanda Çin'in yenilenebilir enerji kapasitesi kömürü aşmış durumda. Bu da gerek tüketiciler gerekse çeşitli işletmeler için milyarlarca dolarlık tasarruf sağlıyor. Hürmüz Boğazı meselesi başta olmak üzere petrol fiyatlarının yükselmesine yol açan bir sürü olay var. Petrol fiyatları yükselirken bu dönüşüm milyarlarca dolarlık tasarruf imkânı yaratıyor. Bu, umut verici gelişmelerden bir tanesi diyor.

Bir başka noktaya daha değiniyor Fiona Harvey. Bill McKibben'in yıllardır neredeyse her hafta altını çizdiği bir mesele. Bazı ülkelerde geç oldu ama güç olmadı, güneş enerjisinde büyük yükselişler var diyor. Afrika ülkelerinin birçoğunda böyle ama Pakistan'da da büyük bir çatı devrimi gerçekleşiyor. Tüketilen enerjinin yaklaşık dörtte birini güneş panellerinden sağlıyorlar diyor.

Hatta Bill McKibben birkaç yazısında örneklerinden bahsetmişti. Pakistan'da güneş panelini ve demir çerçevesini satın almaya gücü yetmeyen yoksul kesimler, bahçelerine sadece panelin kendisini koyuyorlar. Pakistan'da güneş enerjisi kullanımı büyük ölçüde bir devrim hâlini aldı.

Vietnam'dan bazı Avrupa Birliği ülkelerine kadar birçok ülkede yeni araç satın alanların neredeyse yarısı elektrikli araçları tercih ediyormuş. Bu da oldukça büyük bir fark yaratıyor tabii.

Oxford Üniversitesi'nden Profesör Jan Rosenow'un açıkladığına göre, elektrik teknolojilerindeki yüksek verimlilik oranı sayesinde dünyanın birçok bölgesinde enerji kullanımında çok büyük bir verimlilik artışı sağlanıyor.

Elektrifikasyon da tabii Türkiye'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın altını çizdiği gibi odak noktalarından biri olacak.

Bir de çok neşe verici bir gelişme oldu, üzerinde epey durduk. Lula'nın büyük bir oy farkıyla yeniden seçilmesi adeta devrimci bir dönüşüm yarattı. Çünkü Lula, Amazonlar başta olmak üzere doğanın pek çok bölgesinde olumlu değişiklikler yapabilecek kapasiteye ve politikalara sahip, değil mi?

Ö.Ö.: Evet, hem Brezilya'da yaşanan seçim sonucunun hem de ABD'deki ara seçimlerin sonuçlarının etkili olması bekleniyor. Trump'ın ciddi bir darbe almış olması önemli. Katılımcılar, hatta bazı Kongre üyelerinin doğrudan gelmesi bekleniyor. Sivil toplum örgütlerinden de katılımlar olacak.

Şimdi sık sık duyurmuştuk, Enerji Demokrasisi Zirvesi de burada gerçekleşecek. Trade Unions for Energy Democracy adlı uluslararası sendika ağı, dünya genelinde düzenlediği üçüncü bölgeler arası, yani uluslararası zirvesini burada yapacak. Onu da yakından takip edeceğiz. Orada Amerikalı sendikalar da olacak mesela. Resmî bir heyet yok ama Amerika'dan takip edenler olacak.

Ö.M.: Evet, ilginç. Bunu konuşmaya devam edelim. İstersen araya bir parça koyalım şimdi.

Tabii, daha sonra konuşmaya devam ederiz. Didem'in bizim için seçtiği bir parça: “Para Seni Çirkinleştirir” diye bir şarkı.

Ö.Ö.: Bu şarkı kimin söylediğine göre değişir yalnız, biliyorsunuz Ömer Bey. Çünkü buradaki yoksul ülkeler de para talep ediyor ya, yanlış anlaşılmasın. Zenginler söylemiş olabilir onu.

Ö.M.: Yok hayır, öyle değil. “Money Makes You Ugly” şarkısında kapitalizmin açgözlülüğünü ve doğanın kâr uğruna tahrip edilmesini hedef alıyor. Ünlü müzisyen, gitarist ve blues sanatçısı Johnny Copeland'ın kızı Shemekia Copeland'ın 2020 tarihli Uncivil War albümünden. O da güzelmiş.

Ö.Ö.: Evet, güzel isimmiş gerçekten.

Ö.M.: İç savaşın tersi bir savaş.

Ö.Ö.: Hiç olmayan savaş.

Ö.M.: Hiç olmayan savaş. İşte orada onu yazıyor. Şarkıda eriyen buzullardan, yükselen sıcaklıklardan, hidrolik kırma yöntemiyle yapılan fosil yakıt çıkarımından ve doğanın metalaştırılmasından söz ediyor. Yani bir meta hâline getirilmesinden.

Copeland, gezegeni kendi mülkü gibi gören şirketlere ve zenginlere seslenirken ekonomik adaletsizlik ile ekolojik yıkım arasındaki ilişkiye de dikkat çekiyor. Hatta şarkının ortaya çıkışında, ayrıcalıklı kesimlerin yoksulların yaşam koşullarına duyarsızlığının yarattığı öfkenin etkili olduğunu söylemiş Shemekia.

Christone "Kingfish" Ingram'ın gitarıyla da güçlü bir renk kazanıyor şarkı. İklim krizinin aynı zamanda bir sınıf ve adalet meselesi olduğunu hatırlatan sert ve enerjik bir blues parçası. Şimdi ona kulak verelim: "Money Makes You Ugly".

Ö.M.: Evet, "Money Makes You Ugly" adlı şarkıyı dinledik. "Para Seni Çirkinleştirir" dediler. Devam ediyoruz. COP31 dolayısıyla Açık Gazete'nin ikinci saatinde başlattığımız özel yayınımız, COP devam ettiği sürece 15 gün boyunca birer saatlik programlarla sürecek. İlk programımıza Özdeş Özbay ile devam ediyoruz. Özdeş zaten Antalya'dan yayın yapıyor.

Ö.Ö.: Evet, sabah çok erken kalkmak durumunda kaldım. Ümit burada biraz bahsetti, trafiği bilmiyorum dedi ama dün akşam mesela trafik kilitlenmişti. Çünkü dün burada etkinlik yoktu ama insanların giriş yapabilmek için bu badge denilen akreditasyon kartlarını gelip almaları gerekiyordu. Dün ciddi bir grup gelip almıştı.

Tramvayla ulaşım var ama tramvaylarda da bugün olağanüstü güvenlik tedbirleri vardı. Dolayısıyla ortada bir karmaşa olduğunu söylemeliyim. Bu, her şeye biraz yansımış durumda ama bakalım, göreceğiz. Umarım zamanla oturacaktır. Çünkü her gün bu karmaşaya yakalanırsak...

Bir de bizim kendi teknik meselelerimiz oldu. Buraya yeni sistemler kurmuştuk ancak pek umduğumuz gibi gitmedi. Dolayısıyla özellikle Açık Gazete'nin ilk yarım saatinde bazı aksamalar yaşandı. Kusurumuza bakmayın. Önümüzdeki günlerde herhalde bunların hepsi oturacak.

Ö.M.: Evet, her şey çok güzel olacak.

Ö.Ö.: Umarız sorunlar çözülür ve alınan kararlar da “Her şey çok güzel olacak” dedirtecek gibi olur. Göreceğiz bütün bunları.

Ö.M.: Evet, şimdi biraz daha devam edelim. Son beş dakikada senin eklemek istediğin bir şey var mı?

Ö.Ö.: Şöyle bir şeyden söz edebiliriz tabii. Biraz güvenlik önlemlerinden bahsetmiştim. Türkiye'de özel koruma statüsü olan kişilerle ilgili bir bilgi var. Bunun henüz teyit edilmesi gerekiyor ancak göçmen dayanışma ağlarından edindiğimiz bir bilgi bu.

Buraya giriş yapmak isteyen Suriyelilerin, mesela ikametgâhı İstanbul'daysa, zaten Türkiye'de maalesef serbest dolaşım hakları yok. Daha doğrusu izne tabi. E-Devlet üzerinden şu tarihte şu şehre gideceğim diye başvuruyorlar, izin aldıktan sonra belirtilen tarihler arasında orada bulunabiliyorlar.

Antalya seçeneğinin çıkmadığına dair haberler dolaşıyor. Göç İdaresi'ni arayan Suriyelilere ise COP süreci kapsamında Suriyelilerin Antalya'ya girişinin yasaklandığı söyleniyormuş.

Ama bu bilgi hâlâ teyide muhtaç. Ben kendim Göç İdaresi'ni arayıp bu bilgi doğru mu diye sormadım. Herhalde önümüzdeki günlerde gazetelerde de görürüz doğru olup olmadığını.

Ö.M.: Evet, sonuç olarak COP31'in daha başlangıcında, Ümit Şahin'in de biraz önceki 15 dakikalık konuşmasında söylediği gibi, bir ertelemeden söz ediyoruz. Görüşmelerin ilk gününde, daha ilk saatinde başlangıç bir saat ertelendi. Bu tabii bizim gibi bu konuları takip ederken epey deneyim kazanmış insanlar için kaygı verici bir durum. Dolayısıyla bunu da merakla takip etmeye devam edeceğiz.

Adam Morton'ın Fiona Harvey, Oliver Milman ve Graham Readfearn'le birlikte Antalya'dan ve Melbourne'dan The Guardian'da bildirdikleri gibi, COP31 olarak adlandırılan Birleşmiş Milletler İklim Konferansı'nın, insanların iklim konusunda gerçek bir ilerleme kaydedildiğine inanmasını sağlayacak, elle tutulur, somut sonuçlar ortaya koyması gerekiyor.

Image

Ö.Ö.: Evet, Common Dreams'te Rachel Miller çok ayrıntılı, güzel bir yazı kaleme almış. Vakti olanlara tavsiye edelim. “Ülkeler nihayet iklim taahhütlerini yerine getirecek mi?” (Will Countries Finally Deliver on Their Climate Promises?) başlığıyla yayımlanmış. Belki kötü çevirmişimdir ama dinleyicilerimiz bu başlıkla bulabilir.

Burada son yılların en önemli iki bilimsel raporundan bahsederek başlıyor. Üç temel sera gazının seviyelerinin 2025 yılında rekor düzeylere ulaştığını ve insanlığın en zengin %0,1'inin, dünya nüfusunun neredeyse yarısının toplamından daha fazla karbon saldığını belirterek yazıya giriş yapıyor. Bunları temel alarak COP31'de nelerin konuşulacağına yer veriyor.

Temiz enerji ve elektrifikasyon meselesi var. Türkiye'nin başını çektiği 35x35, yani 2035'e kadar dünya enerji üretiminin %35'inin elektrik üretimi olması meselesi var. İklim finansmanı tartışması var. İklime dirençli şehirler konusu var. Yerel yönetimlerin bu konuda çok sayıda toplantısı olacak.

Okyanuslar ve denizler meselesi de gündemin başlıca konularından biri olacakmış. COP31, okyanus temelli iklim çözümlerini ilerletmek, iklim değişikliğine karşı savunmasız kıyı ve ada devletlerinin uyum çabalarını desteklemek ve okyanusların insan kaynaklı karbondioksiti ve aşırı ısıyı nasıl emdiğini ele almak amacıyla resmî bir Antalya Okyanus Bildirgesi hazırlanması için çalışacak deniyor.

Ö.M.: Bence çok önemli bir yazı bu. Belki diğer unsurlarını da konuşmaya devam edelim. Şimdi beş dakikamız kaldı, artık bitirirken...

Ö.Ö.: Tamam, o zaman sadece iki cümle söyleyeyim. Türkiye'nin rolüne odaklanıyor. Burada iki başkan var ya, Türkiye zirvenin genel yönünü belirleyecek, etkinlik lojistiğini, altyapısını ve Antalya'da düzenlenecek devasa yeşil ticaret fuarını yönetecekmiş. Türkiye'nin en büyük rollerinden biri bu olacak. Liderler Zirvesi de tabii ki burada gerçekleşecek deniyor.

Türkiye, müzakerelerin dışında kalan eylem gündeminden sorumlu. İşte bu 35x35 de bunlardan bir tanesi. Bir dizi ülkenin çeşitli bildirgeleri olacak. Okyanus Bildirgesi de bunlardan biri. Hatta bir Yapay Zekâ Bildirgesi, Antalya Bildirgesi bekleniyor. Onu da takip etmeye çalışacağız. İlginç olabilir. Bunlardan Türkiye sorumlu olacakmış.

Ö.M.: Evet, peki. Burada bitiriyoruz. Bitirirken de Beninli sanatçı Angélique Kidjo'dan, 2021 tarihli Mother Nature albümüne adını veren şarkıyı dinleyeceğiz. İklim krizine karşı güçlü bir uyarıda bulunan şarkı, Afrika ritimlerini çağdaş pop müziğiyle buluşturuyor. Doğanın insanlığa verdiği uyarıları görmezden gelmememiz gerektiğini hatırlatıyor.

Kidjo, şarkıyı doğaya yazılmış bir aşk mektubu olarak tanımlıyor. Ona göre doğa bizi besliyor, yaşatıyor ve hiçbir ayrım gözetmeden cömertliğini sürdürüyor. Ancak insan faaliyetleri ve endüstriyel yıkım bu ilişkiyi tehdit ediyor.

Şarkının klibinde İngiliz müzisyen Sting de yer alıyor. Çevreci, fotoğrafçı ve yönetmen Yann Arthus-Bertrand tarafından çekilen klipte, üç kıtadan insanların katılımıyla gezegeni korumaya yönelik ortak bir çağrı yapılıyor.

Yalnızca bir ağıt değil, dayanışmaya, ortak sorumluluğa ve harekete geçmeye davet eden umut dolu bir çevre marşı. Şimdi onu dinleyerek COP31 özel yayınımızın ilk programını bitirmiş olalım. Hoşçakalın.

Ö.Ö.: Hemen hatırlatalım, akşam COP özel yayınımız Açık Dergi saatlerinde devam edecek. Yine orada olacağız. Çok sayıda mülakat ve gün içerisindeki gelişmelerle saat 18.10 ile 20.00 arasında yayında olacağız. Kaçırmayın, mutlaka radyonuz açık kalsın.

Ö.M.: Evet, Catherine McCallum'la da yapılacak bir söyleşi var, değil mi?

Ö.Ö.: Evet, en az bir tane. Onunla ve başkalarıyla da söyleşilerimiz olacak.

Ö.M.: Evet, senin yaptığın söyleşi. Onları da takip edeceğiz. Hadi bakalım, hoşçakalın.