Apaçık Radyo

Tamika Sadler: “Birleşen halklar asla yenilmez”

20 Kasım 2026

COP31 kapsamında Avustralyalı Yerli hakları ve iklim adaleti savunucusu Tamika Sadler ile Avustralya’nın fosil yakıt politikalarındaki çelişkileri, Yerli halkların toprakları üzerindeki haklarını, doğal kaynak sömürüsünün topluluklar üzerindeki etkilerini, geleneksel bilgi ve gıda egemenliğinin iklim kriziyle mücadeledeki önemini ve gelecek kuşaklar için dayanışma ve ortak mücadele çağrısını konuşuyoruz.

Image
""

Eren İleri: Merhaba. İlk sorumla başlamak istiyorum. Bu soruyu herkese soruyoruz: Bize biraz kendinizden ve yaptığınız çalışmalardan bahsedebilir misiniz?

Tamika Sadler: Evet, tabii ki. Benim adım Tamika Sadler. Gubbi Gubbi, Torres Boğazı Adaları ve Güney Deniz Adaları kökenli bir kadınım. Yani sözde Avustralya olarak adlandırılan toprakların Yerli halklarındanım. COP31'de Avustralya'dan gelen Yerli topluluklarla birlikte çalışıyorum. Amacımız, Avustralya'nın COP31 müzakerelerine başkanlık etme görevini üstlendiği bu süreçte sesimizi daha güçlü bir şekilde duyurabilmek. Topluluklarımızın gücünü ve direncini anlatan hikâyeleri, aynı zamanda hükümetlerimizin iklim felaketlerinin ön saflarında yaşayan topluluklarımıza yeterince destek olmadığı koşullarda kendi topluluklarımızın hayata geçirdiği çözümleri görünür kılmak istiyoruz.

Dolayısıyla bizim için önemli olan şu: Avustralya'nın Yerli halkları olarak dünyanın dört bir yanındaki diğer Yerli halklarla nasıl bir araya gelebiliriz? Kendi topraklarımız, sularımız ve gökyüzümüz üzerinde kendi kaderimizi tayin etme hakkına sahip olduğumuzda nelerin mümkün olabileceğini birlikte nasıl hayal edebiliriz?

E.İ.: Apaçık Radyo’ya katıldığınız ve bizimle birlikte olduğunuz için çok teşekkür ederim. Avustralya ya da sizin de ifade ettiğiniz gibi sözde Avustralya, sömürgeci bir devlet ve kömüre olan bağımlılığına rağmen COP31 müzakerelerine başkanlık ediyor. Peki, Avustralya’nın bu başkanlığından beklentileriniz neler?

T.S.: Evet, Avustralya COP31’e oldukça çelişkili, adeta Frankensteinvari bir rolle geldi. Bir yandan müzakerelere ev sahipliği yapıyoruz. Sanırım geçtiğimiz hafta boyunca gördüğümüz şey, Avustralya ve Türkiye’nin üstlendikleri resmî roller kapsamında zirvelere katılmaları, sivil toplumun farklı kesimleriyle, Yerli halklarla ve gençlerle görüşmeler gerçekleştirmeleri oldu.

Ancak Avustralya açısından baktığımızda, hükümetlerimizin ne kadar zayıf ve ayrıştırıcı olduğunu da açıkça görüyoruz. COP31 öncesinde Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve müzakerelerden sorumlu Bakan Chris Bowen, Pasifik bölgesinin sesini daha güçlü duyurmak, bölgeyi uluslararası gündemde daha görünür kılmak ve aşırı iklim felaketleriyle karşı karşıya kalan küçük ada devletleriyle dayanışma göstermek konusunda büyük taahhütlerde bulundular.

Fakat bence bu tartışmalarda eksik kalan şey, kendi arka bahçemizde, kendi kıtamızda gerçekte neler yaşandığı. Avustralya'nın kendi halkına ve özellikle İlk Milletler halklarına karşı sorumlulukları var. Bir bölge olarak ortak sorunlarımızdan söz etmeye başlamadan önce, kendi topraklarımızda yaşanan ciddi iklim sorunlarını konuşmamız gerekiyor. Çünkü COP zirvelerinde Aborjinlerin ve Torres Boğazı Adalılarının bakış açılarının yeterince temsil edilmediğini görüyoruz.

Bu COP'un Avustralya'nın iç siyaseti üzerinde yaratacağı etkinin de son derece büyük olacağını düşünüyorum. İklim değişikliği, Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerimiz ve küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefini canlı tutmak konusunda açık ve dürüst tartışmalar yürütmeye başlamazsak, İlk Milletler toplulukları ve küçük ada devletleri üzerinde gerçekten yıkıcı etkiler görmeye başlayacağız.

E.İ.: Peki, İlk Milletler halklarıyla ilişkiler bağlamında, Avustralya’da özgür, önceden ve bilgilendirilmiş rıza hakkının uygulanmasında bugün nasıl bir noktadayız? Madencilik ve doğal kaynakların sömürülmesine dayalı faaliyetler ne durumda ve bunlar topluluklarınızı nasıl etkiliyor?

T.S.: Avustralya'nın COP31'de üstlendiği role baktığımızda, hükümetin iklim çözümleri, iklim finansmanı ve okyanusların korunması konusunda büyük taahhütlerde bulunmak istediğini görüyoruz. Ancak gerçekte yaşananlara baktığımızda, burada bulunduğumuz son birkaç hafta boyunca ve COP31 öncesindeki süreçte Avustralya'nın, yanlış hatırlamıyorsam, en az sekiz yeni fosil yakıt çıkarma projesine onay verdiğini görüyoruz. Bu gerçekten utanç verici. Çünkü COP31'de üstlendiğimiz rolü ve bunun diğer ülkeler üzerinde yaratacağı etkiyi düşündüğümüzde, bu kararlar son derece büyük bir çelişki oluşturuyor.

Bir hükümet olarak, üstelik müzakerelere başkanlık ederken, bir yandan iklim krizini çözmek için elinizden gelenin en iyisini yaptığınızı söyleyip diğer yandan krizi daha da derinleştiren adımlar atamazsınız. Bu, Yerli halkların yıllardır dile getirdiği değerlere ve taleplere tamamen aykırı.

E.İ.: Siz aynı zamanda burada dünyanın farklı yerlerinden gelen Yerli topluluklarla, Yerli halkların temsilcileriyle ve seslerini duyurmaya çalışan topluluk liderleriyle bir araya geliyorsunuz. Peki, dünyanın dört bir yanından gelen Yerli halkların ortak mesajları ve talepleri neler?

T.S.: Evet, bence biz Yerli halklar olarak ortak bir noktada buluşuyoruz: Yerli halkların haklarını bu tartışmaların merkezine koymadan iklim krizine çözüm üretemezsiniz. Özgür, önceden ve bilgilendirilmiş rıza hakkından söz ettiğimizde, Yerli halkların atalarından miras kalan topraklarıyla, sularıyla ve gökyüzüyle kurdukları bağdan da söz ediyoruz.

Geleneksel topluluklarımızın tamamı, doğal kaynakların çıkarılmasına dayalı endüstrilere hayır dedi. Ancak buna rağmen taleplerimiz ve irademiz tamamen hiçe sayılıyor.

Aynı zamanda Batı bilimi ile geleneksel bilginin birbirini nasıl tamamladığına ilişkin anlayışın önemli ölçüde değiştiği bir döneme tanıklık ettiğimizi düşünüyorum. Batı'nın doğal kaynakları sömürmeye dayalı sistemlerinin gezegenimizi kirlettiğini ve Dünya'daki yaşamın sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini görüyoruz. Ancak bu tartışmalarda, en başta kendilerinin yaratmadığı sorunları çözmek için yine Yerli halkların kültürel bilgisine büyük ölçüde başvurulduğunu da görüyoruz.

E.İ.: Elbette, sizden bütün bu sorunları çözmenizi beklemiyorum ama sizce Yerli halkların geliştirdiği hangi iklim çözümleri, Küresel Kuzey ülkelerinin iklim krizine yaklaşımına yol gösterebilir? Aynı zamanda bu çözümler, toplulukların iklim krizine karşı dayanıklılıklarını artırmalarına, direnişlerini güçlendirmelerine ve karşılıklı destek ve dayanışma mekanizmaları oluşturmalarına nasıl katkı sağlayabilir?

T.S.: Evet, bence Yerli toplulukların iklim krizine karşı daha hazırlıklı olabilmek için hâlihazırda örgütlendiği ve birlikte çalıştığı pek çok farklı yol var. Çünkü bir kez daha görüyoruz ki hükümetler ve devletler finansmana ve kaynaklara erişebiliyor ancak bu kaynaklar çoğu zaman yalnızca topluluklarımız büyük bir felaketle karşı karşıya kaldıktan sonra dağıtılıyor. Oysa bu, bizim için ve kendi topraklarımızda yaşamaya devam edebilmemiz açısından çoğu zaman çok geç oluyor.

Bu nedenle son dönemde duyduğum ve gözlemlemeye başladığım şey, insanların kendi toprakları üzerindeki yetkilerini, özellikle de kültürel otoritelerini yeniden kazanmak istemeleri. Peki, bu nasıl mümkün olabilir? Geleneksel yönetim biçimlerinin yeniden hayata geçirilmesiyle olabilir. Yerli dillerinin yeniden canlandırılması yoluyla sistemsel değişim yaratılmasıyla olabilir.

Aynı zamanda gıda egemenliğinin sağlanmasının ve geleneksel gıda sistemlerinin topluluklarımızın yaşam alanlarında yeniden uygulanmasının da son derece önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğin su sistemlerimizi ve çevremizdeki doğal alanları ne kadar ciddi biçimde etkilediğini görüyoruz.

Aslında kolaylıkla erişilebilecek ve uygulanabilecek pek çok çözüm var ancak bence bu sömürgeci devletler bunları görmezden geliyor. Dolayısıyla dünyanın dört bir yanından Yerli halklar olarak bir araya geldiğimizde, yalnızca dayanıklılığımıza ve geliştirdiğimiz çözümlere ilişkin deneyimlerimizi paylaşmakla kalmıyor, aynı zamanda birbirimizle dayanışma kurabiliyor ve zor zamanlarda birbirimize destek olabiliyoruz.

E.İ.: Apaçık Radyo olarak, sömürgeciliğin ve soykırımın bir parçasının da etnosit, yani halkların kültürel kimliklerinin ve miraslarının sistematik olarak yok edilmesi olduğunu biliyoruz. Peki, sizin için özellikle anlamlı olan ve dinleyicilerimizle paylaşmak istediğiniz bir kültürel gelenek ya da uygulama var mı? Elbette, topluluk dışındaki insanlarla paylaşılması uygun olan bir gelenekten söz ediyorum.

T.S.: Evet, küçük bir topluluktan gelen bir Yerli olarak, ailemin ve topluluğumuzun yaşlılarının bugün de sürdürdüğü çalışmaları takdir etmek ve bunların önemini vurgulamak benim için gerçekten çok önemli.

Bazen böylesine büyük uluslararası iklim tartışmalarına katıldığınızda, kendinizi umutsuzluğa kapılmış, dünyanın bütün yükünü omuzlarınızda taşıyormuş gibi hissederek ayrılmanız çok kolay. Özellikle de bir anne olarak. Benim iki küçük oğlum var ve sık sık onların da çocukken benim sahip olduğum imkânlara, hatta mümkünse daha fazlasına sahip olabilmelerini sağlamak için elimden gelenin en iyisini nasıl yapabileceğimi düşünüyorum.

Onların kendi topluluklarının içinde büyüyebilmelerini, temiz ve güvenli içme suyuna erişebilmelerini, temiz ve sağlıklı hava soluyabilmelerini ve atalarından miras kalan topraklarda yaşamaya devam etme hakkına sahip olmalarını istiyorum.

Bu yüzden sık sık benden önceki kuşakları, aynı zamanda bizden sonra gelecek kuşakları da düşünüyorum. Kendi kendime, bütün bu meselelerin küresel ölçekte tartışıldığı ortamlarda halkımızın sesini duyurmak ve bizi temsil etmek için nasıl bir rol üstlenebileceğimi soruyorum.

E.İ.: Peki, Türkiye’deki ve dünyanın dört bir yanındaki dinleyicilerimize bir çağrınız var mı? Onlara mücadeleye devam etme gücü verecek, aynı zamanda nasıl bir yol izleyebilecekleri konusunda yol gösterecek bir mesaj paylaşmak ister misiniz?

T.S.: Evet, içimdeki mücadele ateşini sürekli yeniden alevlendiren bir söz var: “Birleşen halklar asla yenilmez.”

Bence insanlar olarak ortak bir hayal etrafında bir araya geldiğimizde, nelerin mümkün olabileceğini gerçekten hayal etmeye cesaret ettiğimizde, daha büyük hedefler koyduğumuzda ve neleri daha iyi yapabileceğimiz üzerine açıkça konuşabildiğimizde çok şey değişebilir. Çünkü hepimizin gelecek kuşaklara karşı ortak bir sorumluluğu var.

Eğer içtenlikle konuşabilir, birbirimizi dinleyebilir ve birlikte hareket edebilirsek, bugün karşı karşıya olduğumuz yıkıcı gidişatı gerçekten daha iyiye doğru değiştirebiliriz. Bence bu değişim, tam da şu anda burada yaptığımız gibi bir konuşmayla başlıyor.

Bu konuşmaların dalga dalga yayılarak evlerimize, ailelerimize, arkadaşlarımıza ve topluluklarımıza ulaşmasını sağlayabiliriz. Böylece hem kendi topluluklarımızda yaşananlara karşı daha duyarlı olabilir hem de gelecek kuşaklar için daha iyi bir ortam yaratmanın yollarını birlikte bulabiliriz.

Çünkü bugün gördüğümüz şey büyük bir yıkım, doğal kaynakların sömürülmesi ve açgözlülük. Oysa aslında bu sofrada herkese yetecek kadar yiyecek var. Bence asıl mesele, ortak bir amaç etrafında birleşebilmemiz ve gücü, mevcut dengeleri gerçekten değiştirebilecek şekilde yeniden şekillendirebilmemiz.

E.İ.: Bize katıldığınız ve görüşlerinizi bizimle paylaştığınız için çok teşekkür ederiz.

T.S.: Harika. Beni davet ettiğiniz için çok teşekkür ederim.


Tamika Sadler kimdir? Avustralya’nın Gubbi Gubbi, Torres Boğazı Adalıları ve Güney Denizi Adalıları topluluklarından gelen Yerli hakları ve iklim adaleti savunucusudur. Yerli halkların toprak hakları, geleneksel bilgi sistemleri, gıda egemenliği ve iklim adaleti alanlarında çalışmalar yürütmektedir.

Benzer İçerikler

Pramesh Pokharel: “Çözümler halkların elinde, gezegeni soğutan biziz”
11 Kasım 2026
Eren İleri, Waseem Ahmad Siddiqui, Pramesh Pokharel
“İklim krizi bir insanlık krizi”
28 Ekim 2026
Ömer Madra, Özdeş Özbay, Jennifer Morgan
Laga luga mı, fosil yakıtlardan çıkış mı? - COP31 Özel Yayını Şimdi

COP31'de neler konuşuluyor, hangi kararlar alınıyor? Resmî müzakerelerden alternatif zirvelere, iklim hareketinin seslerinden gezegenin geleceğini belirleyecek tartışmalara, Antalya'dan gelişmeleri COP31 Özel Yayını'nda takip ediyoruz.

  -     
● Canlı Yayın
—
Şimdiki
—
Sıradaki
—
Sıradaki
—
Sıradaki