Apaçık Radyo

Rachitaa Gupta: “İklim krizini çözdüklerini söylüyorlar ama her şeyi daha da kötüleştiriyorlar”

16 Kasım 2026

COP31 İklim Özel Yayını’nda Eren Can İleri, İklim Adaleti Talep Et Küresel Kampanyası Koordinatörü Rachitaa Gupta ile iklim krizine karşı sunulan sahte çözümleri, fosil yakıt şirketlerinin rolünü, halkların öncülüğündeki gerçek çözümleri ve iklim adaleti için sistem değişikliğinin gerekliliğini konuşuyor.

Image
""

Eren Can İleri: Merhaba. Kendinizi tanıtıp ne iş yaptığınızı anlatır mısınız?

Rachitaa Gupta: Ben “İklim Adaleti Talep Et Küresel Kampanyası”nın küresel koordinatörüyüm. Biz, çoğunluğu Küresel Güney’den olmak üzere 200’ün üzerinde iklim adaleti ve insan hakları örgütünden oluşan bir ağız. COP’taki iklim değişikliği görüşmelerine adalet getirmek ve burada gerçekten halkın sesinin ve halkın çözümlerinin merkeze alınmasını sağlamak için her yıl COP’a geliyoruz. Ayrıca her yıl, COP’ta iklim politikası geliştirilirken, krizden en çok etkilenen toplulukların taleplerinin, ihtiyaçlarının ve gerçekliklerinin dikkate alınmasını sağlamak için hükümetlere baskı yapmaya çalışıyoruz.

E.İ.: Teşekkür ederim. Peki, iklim adaleti kampanyanız (İklim Adaleti Talep Et Küresel Kampanyası) ne anlama geliyor?

R.G.: İklim adaleti, sistem değişikliği demektir. Bu; Küresel Güney’deki toplulukların kaynaklarını sömüren, haklarımızı ihlal eden, bedenlerimizden kâr elde eden kapitalist fosil yakıt ekonomi modeline meydan okumak, onu yıkmak ve ortadan kaldırmak anlamına gelir. Çünkü bu model, birkaç zengin ülkenin, şirketin ve bireyin kârlarını sürdürmelerini, insanlık için ortak olan bu gezegenden yararlanmaya devam etmelerini sağlamak için var sadece.

E.İ.: Az önce yaptığınız eylem, sahte çözümlerle ilgiliydi. Sahte çözüm nedir? Bununla mücadele etmek neden bu kadar önemli?

R.G.: Sahte çözüm ya doğaya dayalı bir çözüm ya da teknolojik bir düzeltme. Bu, emisyonları azaltmamıza gerek olmadığını, fosil yakıt kullanımını genişletmeye devam edebileceğimizi ve bu teknolojik çözümleri üretebileceğimizi ya da bu krize yol açan karbonu emip emisyonları azaltacak büyük ölçekli tek tür bitki plantasyonlarına sahip olabileceğimizi söyleyen spekülatif bir yaklaşımdır. Tek amacı, şirketlerin emisyonlarını azaltmak zorunda kalmamalarını sağlamaktır. Yani bu, iklim krizini gerçekten çözmediği için sahte bir çözümdür. Hatta krizi daha da kötüleştirir. 

Sahada gördüğümüz gibi, gerçek araştırmalar tüm bu teknolojik çözümlerin hâlâ tahmine dayalı olduğunu gösteriyor ama işe yaramıyorlar. Deneyseller ve topraklarımızın, okyanuslarımızın daha fazla tahrip olmasına yol açıyorlar. Oysa iklim kriziyle mücadele etmek için asıl ihtiyacımız olan şey, tam anlamıyla bir ekolojik iyileştirme, acil emisyon azaltımı ve fosil yakıtların yaygınlaşmasının acilen durdurulmasıdır.

E.İ.: Çok teşekkür ederim. Bu grup bu eylem tasarımının fikrini nasıl ortaya çıkardı? Çok yaratıcı ve sanatsal bir eylemdi.

R.G.: Neredeyse 10 yıldır sahte çözümler hakkında konuşuyoruz ve sahte çözümlere karşı eylemler yapıyoruz ve her denememizde, eylemin amacına ulaşmadığını hissine kapıldık — eylem yoluyla bunun neden kötü olduğunu insanlara anlatamadık. Bu yüzden, bunların sadece sahte teknolojiler olduğunu insanların gözü önünde, görsel olarak sunmamız gerektiğine karar verdik. 

Bu bir sihirbazlık numarası. Bize satılmaya çalışılan şey sadece bir illüzyon. Zengin ülkeler ve şirketler, hepimizi bu aldatmacanın, krizi çözdükleri iddiasıyla yarattıkları bu karanlığın içinde tutmak için bu illüzyona milyarlarca dolar dökmeye hazırlar. Ancak bugün eylemde gördüğümüz “Dr. Technofix” adlı kötü adamın da gösterdiği gibi krizi çözmüyorlar. Doktor Teknofix, teknoloji patronlarını, büyük teknoloji şirketlerini ve teknolojik çözümler üzerine yatırım yapan fosil yakıt şirketlerini temsil ediyor. Bu insanlar iklim krizini çözdüklerini söyleyip böbürlenmek istiyorlar ama aslında bu teknolojiler, bu politikalar ve bu sistemler aracılığıyla bizim için her şeyi daha da kötüleştiriyorlar. Bunu göstermek için görsel bir sunum hazırlamak istedik. Ayrıca sadece “Çözüm yok” demekle yetinmek istemedik çünkü çözümler var. İşte eylemimizin ikinci kısmı da bu: Gerçek çözümler tabi ki var. Sadece bu çözümlerin halklar öncülüğünde olması gerekiyor, yerli halkların topluluklarını dinlememiz gerekiyor. Onlar, bu toprağın, bu okyanusların koruyucuları. Her zaman gezegenimize özen göstermişlerdir ve iklim kriziyle mücadele etmek için gerçek çözümlere sahip olmamızı sağlayacak olanlar da onlardır.

E.İ.: Peki, uzun vadede sistem değişikliği neye benziyor?

R.G.: Sistem değişikliği; kamusal ve demokratik enerji sistemlerinin, tarım-ormancılığın var olduğu, geleneksel bilginin geliştiği, agroekolojinin uygulandığı, gıda sistemlerimizi endüstriyel tarımın kontrol etmediğinin açıkça bilindiği ve enerjinin gerçekten topluluklar için olduğu alternatif bir sisteme benziyor. Bu sistemde enerji, büyük ölçekli altyapılar ve şirketler için değil, topluluklar içindir. Hiper ölçekli yapay zekâ veri merkezleri için de değildir. Sistem değişikliği bizim için işte böyle bir şey.

E.İ.: Görüşlerinizi, sesinizi paylaştığınız için çok teşekkür ederiz.

R.G.: Ben teşekkür ederim.


Rachitaa Gupta kimdir?: Rachitaa Gupta, Hindistanlı iklim adaleti aktivisti ve Küresel İklim Adaleti Talep Et Kampanyası’nın (Global Campaign to Demand Climate Justice – DCJ) küresel koordinatörüdür. Küresel Güney’in taleplerini uluslararası iklim müzakerelerine taşımayı amaçlayan, 200’ün üzerinde iklim adaleti ve insan hakları örgütünden oluşan ağın çalışmalarını koordine etmektedir. İklim finansmanı, fosil yakıtlardan adil geçiş, karbon piyasaları ve sahte iklim çözümleri, toplulukların hakları ve sistem değişikliği üzerine çalışmalar yürütmektedir. Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinde iklim adaletini, toplulukların katılımını ve tarihsel sorumluluğa dayalı iklim politikalarını savunmaktadır. 

Benzer İçerikler

Laga luga mı, fosil yakıtlardan çıkış mı? - COP31 Özel Yayını Şimdi

COP31'de neler konuşuluyor, hangi kararlar alınıyor? Resmî müzakerelerden alternatif zirvelere, iklim hareketinin seslerinden gezegenin geleceğini belirleyecek tartışmalara, Antalya'dan gelişmeleri COP31 Özel Yayını'nda takip ediyoruz.

  -     
● Canlı Yayın
—
Şimdiki
—
Sıradaki
—
Sıradaki
—
Sıradaki