Apaçık Radyo

Nasir Mansoor: “Biz bu gezegeni kurtarabilecek son kuşağız”

19 Kasım 2026

COP31 kapsamında Pakistanlı sendikacı Nasir Mansoor ve 2022 sel felaketinin tanıklarından Abdul Khaliq Laghari ile Pakistan'da milyonlarca insanı etkileyen iklim felaketinin yarattığı yıkımı, Alman şirketlerine karşı açılan tazminat davalarını, iklim adaleti mücadelesini ve fosil yakıtlara dayalı kapitalist kalkınma modelinin değiştirilmesi gerekliliğini konuşuyoruz.

Image
""

Waseem Ahmad Siddiqui: 2022 Pakistan Sel Felaketi ile ilgili adalet çağrısı yapan bir grev pankartı görüyorum. Merhaba, öncelikle adınızı ve hangi şehirden geldiğinizi paylaşabilir misiniz?

Nasir Mansoor: Benim adım Nasir Mansoor. Sendikacıyım ve Ulusal Sendikalar Federasyonu'nun (National Trade Union Federation) Genel Sekreteriyim. Karaçi'de yaşıyorum.

W.A.S.: Sizin adınız nedir, nereden geliyorsunuz?

Abdul Khaliq Laghari: Benim adım Abdul Khaliq Laghari. Sind eyaletinin Dadu bölgesinden geliyorum.

W.A.S.: Peki, Antalya'daki COP31'e hangi adalet taleplerini gündeme getirmek için geldiniz? Bu önemli konuyu bizimle paylaşır mısınız?

N.M.: Buraya gelmemizin temel amaçlarından biri, 2022 yılında Pakistan'da yaşanan büyük sel felaketini gündeme taşımak. Bu felaket ülkemizde muazzam bir yıkıma neden oldu. Yıkımın çok büyük bir bölümü, yaklaşık %90'ı Sind eyaletinde yaşandı. Birçok bölgemiz neredeyse tamamen harap oldu.

33 milyon insan sel felaketinden etkilendi ve milyonlarca dönüm tarım arazisi sular altında kaldı. İnsanlar büyük kayıplar yaşadı, evleri yıkıldı, hayvanları telef oldu. Pakistan'ın uğradığı ekonomik zarar yaklaşık 35 milyar dolardı. Bu da ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 8'ine karşılık geliyordu.

Felaket Pakistan'da yoksulluğu daha da derinleştirdi ve insanlar hâlâ bunun sonuçlarından kurtulabilmiş değil.

Peki, bunun iklim değişikliğiyle ilişkisi nedir? Pakistan bugün iklim felaketleri karşısında dünyanın en kırılgan ülkelerinden biri.

Ülkemizde yaklaşık 15 ila 20 bin buzul bulunuyor ve bunlar erimeye devam ediyor. Bunun sonucunda ani seller meydana geliyor. Şiddetli yağışlar, bulut patlamaları ve toprak kaymaları yaşanıyor, yeni göller oluşuyor.

Öte yandan kıyı bölgelerimizde deniz seviyesi yükseliyor. Deniz, yaklaşık 2,9 milyon hektarlık toprağımızı yuttu. Dünyanın en büyük deltalarından biri olan İndus Deltası, yüz binlerce yılda oluşmuş bir ekosistemdi. Bugün bu deltanın yaklaşık %80'i yok olmuş durumda.

Burası Ramsar Sözleşmesi kapsamında koruma altındaydı. Ancak bölgenin bitki örtüsü ve hayvan varlığı büyük ölçüde yok oldu. Pirinç üretimi, karidesler ve bölgenin diğer doğal kaynakları ortadan kalktı. Yaklaşık 700 ila 800 bin insan, yaşadıkları deltayı terk ederek başka bölgelere göç etmek zorunda kaldı.

Üstelik bütün bunların sorumlusu biz değiliz. Pakistan, dünyadaki toplam kirliliğin yüzde 1'inden bile daha azına neden oluyor. Buna rağmen iklim değişikliğinin yol açtığı en büyük felaketlerden bazılarını biz yaşıyoruz.

İşte bu nedenle dünyanın dört bir yanından insanlar burada bir araya geldi. Biz de yaşadıklarımızı anlatmak, davamızı uluslararası kamuoyuna taşımak ve dayanışma oluşturmak için buradayız.

Küresel Güney'den ve Küresel Kuzey'den pek çok insanın burada bulunması bizi çok mutlu etti. Bizim gibi acı çeken, benzer sorunlarla karşı karşıya kalan çok sayıda insan var.

Burada insanlar din, kast veya dil ayrımı gözetmeksizin, hak ve adalet temelinde, bu dünyanın eşit yurttaşları olarak gezegeni korumak için bir araya geliyor.

Halkların İklim Zirvesi'nin önemi de burada yatıyor. Devletlerin resmî taahhütleri, halkların talepleri kadar güçlü değil. Bu nedenle insanlar kendi taleplerini bütün güçleriyle dile getiriyor ve aralarında dayanışma kuruyor.

Biz de yaşadığımız felaketi iklim değişikliğiyle ilişkilendirdik ve birlikte harekete geçtik. Bu kapsamda Almanya'da iki dava açtık. Davalarımız iki Alman şirketine karşı: Bunlardan biri çimento, diğeri enerji sektöründe faaliyet gösteriyor.

Bu şirketlerden uğradığımız zararların tazmin edilmesini talep ediyoruz. Aynı zamanda onları neden oldukları zararlardan hukuken sorumlu tutmaya çalışıyoruz.

Bu davalarla şirketlerin hesap vermesini sağlamayı amaçlıyoruz. Böylece dünyanın başka yerlerinde benzer felaketleri yaşayan insanların da aynı yolu izleyebilmesinin önünü açmak istiyoruz. Kirletenlerin hesap vermesini istiyoruz.

W.A.S.: Siz de Pakistan'dansınız. Sel felaketi sırasında oradaydınız ve yaşananlara bizzat tanıklık ettiniz. O günlerde neler olduğunu ve bugün buraya hangi taleplerle geldiğinizi anlatabilir misiniz?

A.K.L.: O günlerde neler yaşandığını en iyi orada bulunan insanlar bilir. Ne kadar acı çektiğimizi, ne kadar büyük sıkıntılar yaşadığımızı ancak biz anlatabiliriz.

Yağışlar iki ay boyunca devam etti. Bazen 24 ila 36 saat boyunca hiç durmadan yağmur yağıyordu.

Çok büyük zarar gördük. Bu zararların sorumlularından biri olarak gördüğümüz iki Alman şirketine karşı dava açtık. Davayı Pakistan Ulusal Sendikalar Federasyonu aracılığıyla, Almanya'daki Avrupa Anayasal ve İnsan Hakları Merkezi ve Medico International adlı iki kuruluşun desteğiyle yürütüyoruz.

Buraya gelmemizin nedeni de bu. Pirinç ve buğday mahsullerimiz tamamen yok oldu, hiçbir şey yetiştiremedik. Evlerimizin içinde yaklaşık 60 ila 90 santimetre yüksekliğinde su vardı. Tarlalarımızdaki suyun derinliği ise bazı yerlerde 10 ila 12 metreye kadar ulaştı.

Bu sular dokuz ay boyunca çekilmedi. Bütün bunlar bize çok büyük zarar verdi.

W.A.S.: Artık zirvenin ikinci haftasındayız. Somut bir yol haritası açısından neler talep ediyorsunuz? Tazminat meselesini, yani iklim adaletini bu sürece nasıl dâhil edeceksiniz?

N.M.: Ben bu meseleye oldukça eleştirel yaklaşıyorum. COP toplantıları 31 yıldır düzenleniyor. Yani 30 yılı geride bıraktık.

2022'de yaşadıklarımızı düşünün. Şimdi de Nepal'de yaşanan felaketleri gördünüz. Dünyanın farklı yerlerinde benzer yıkımlar meydana geliyor.

Bence devletler, hükümetler ve büyük şirketler bu meseleyi ciddiye almıyor.

Dünya böylesine büyük bir felaketle karşı karşıyayken insanlar ne söylüyor? Küresel sıcaklık artışının 1,5 derecenin altında tutulması gerektiğini söylüyorlar.

Ama öte yandan fosil yakıtlara trilyonlarca dolar aktarılıyor. Askerî harcamalardan sonra en büyük devlet sübvansiyonlarından bazıları fosil yakıt sektörüne veriliyor.

Devlet sübvansiyonu dediğimiz şey halkın parasıdır. İnsanların ödediği vergiler bu şirketlere aktarılıyor. Buna rağmen bu şirketler hiçbir sorumluluk üstlenmiyor.

Yeni bir yol aramıyor, yeniden fosil yakıtlara ve aynı enerji kaynaklarına yöneliyorlar. Çünkü bu alanlarda büyük kârlar var.

Sonra her defasında buraya gelip teknik meseleler üzerine tartışıyorlar. Ancak asıl sorunları, tazminat meselesini, zararların giderilmesini ve sorumluların hesap vermesini ciddi biçimde ele almıyorlar.

Bir zamanlar bu felaketlerden etkilenen bölgelere 100 milyar dolar sağlayacaklarını söylediler. Ama bu parayı vermeye hazır değiller. Bugüne kadar ortada somut bir sonuç göremedik.

Dolayısıyla bütün bunlar yalnızca toplantılar yapıp sonra dağılmaktan ibaret kalıyor.

Ben sık sık şunu söylüyorum: Biz bu gezegeni kurtarabilecek son kuşağız. Ve şu anda son mücadelemizi veriyoruz.

Bu mücadele yalnızca iklim değişikliğine karşı değil. Aynı zamanda kendi devletlerimizin kurumlarına, politikalarına ve dünyanın dört bir yanındaki büyük şirketlere karşı yürüttüğümüz bir mücadele. Çünkü devletler bu şirketleri koruyor.

Bir devlet kendisini demokratik olarak tanımlayabilir, laik bir devlet olduğunu söyleyebilir, askerî bir devlet ya da krallık olabilir. Ancak sonuçta bütün bu devlet yapıları esas olarak küresel sermayeyi korumak için çalışıyor.

Dünya ekonomisi ve iklim açısından en büyük tehditlerden biri de budur.

Biz şuna inanıyoruz: Mevcut kalkınma modeli, yani kapitalist kalkınma modeli değişmedikçe, bu modele karşı mücadele edilmedikçe iklim krizine gerçek bir çözüm bulamayız.

Sistemi değiştirmeden iklim değişikliğiyle mücadele edemeyiz.

W.A.S.: Kesinlikle. Çok teşekkür ederiz Nasir Bey. Abdul Khaliq Bey, size de çok teşekkür ederiz.

N.M.: Waseem, sizinle sohbet etmek güzeldi.


Nasir Mansoor kimdir? Pakistanlı sendikacı ve emek hakları savunucusudur. Pakistan Ulusal Sendikalar Federasyonu'nun (National Trade Union Federation – NTUF) Genel Sekreteridir. İşçi hakları, iklim adaleti ve çevresel yıkımdan etkilenen toplulukların hakları üzerine mücadele yürütmektedir.

Abdul Khaliq Laghari kimdir? Pakistan'ın Sind eyaletine bağlı Dadu bölgesinden gelen, 2022'deki büyük sel felaketinden doğrudan etkilenen bir iklim adaleti savunucusudur. Sel felaketinin tarım arazileri, geçim kaynakları ve yerel topluluklar üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekmektedir.

Benzer İçerikler

Laga luga mı, fosil yakıtlardan çıkış mı? - COP31 Özel Yayını Şimdi

COP31'de neler konuşuluyor, hangi kararlar alınıyor? Resmî müzakerelerden alternatif zirvelere, iklim hareketinin seslerinden gezegenin geleceğini belirleyecek tartışmalara, Antalya'dan gelişmeleri COP31 Özel Yayını'nda takip ediyoruz.

  -     
● Canlı Yayın
—
Şimdiki
—
Sıradaki
—
Sıradaki
—
Sıradaki