Laura Guzmán: “Etrafımızda her yerde yangın varsa biz de yağmur olmalıyız”
COP31 kapsamında Latin Amerikalı ekofeminist ve iklim adaleti aktivisti Laura Guzmán ile Kolombiya’da militarizmin, emperyalizmin ve kaynak sömürüsünün yol açtığı ekolojik yıkımı, Amazon’daki yerinden edilmeleri, Gorgona Adası’ndaki askerî üs tehdidini ve kadınların, gençlerin ve taban hareketlerinin iklim adaleti mücadelesindeki rolünü konuşuyoruz.
Eren İleri: Bugün 11 Kasım 2026. Waseem Siddiqui ve Eren İleri ile birlikte Laura Guzmán’ın yanındayız. Öncelikle kendinizi tanıtıp bize Tierra Nuestra’nın çalışmalarından bahseder misiniz?
Laura Guzmán: Ben Laura Guzmán. Ekofeminist, barış aktivisti ve iklim adaleti savunucusuyum. Küresel Güney’de, özellikle Latin Amerika’da tabandan örgütlenen bir hareket olan Tierra Nuestra için çalışıyorum. Farklı alanlarda çalışmalar yürütüyoruz ancak çalışmalarımızın odağında, Latin Amerika’nın çeşitli ülkelerinde iklim krizinin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kalan toplulukların bakış açısından iklim adaletini savunmak yer alıyor. Kolombiya, Meksika, Peru, Ekvador ve Arjantin’de örgütleniyoruz. İklim krizinin ve insan hakları ihlallerinin, bu krizlerden doğrudan etkilenen topluluklar üzerindeki sonuçlarına odaklanıyoruz.
E.İ.: Vay canına, gerçekten etkileyici çalışmalar yürütüyorsunuz. Burada olduğunuz için çok teşekkür ederiz. Öncelikle bu etkilerden başlayalım. Kolombiya, doğal kaynaklarının sömürülmesinden nasıl etkilendi?
L.G.: Ne yazık ki bunun pek çok boyutu var ama burada en önemlisi, militarizmin iklim kriziyle el ele vererek iklim adaleti aktivistlerinin öldürülmesine yol açması. İklim adaleti alanında faaliyet göstermenin dünyada en tehlikeli olduğu ülkeye verilen Climate Witness ödülünde ne yazık ki ilk sıradayız. Bahsettiğimiz ülke Kolombiya. Kolombiya’da 2023’ten bu yana 173’ten fazla iklim adaleti savunucusu ve aktivist öldürüldü. Bu gerçekten çok üzücü.
Ülkemiz defalarca barış anlaşması yapmaya çalıştı. Bundan yaklaşık 10 yıl önce, 2016’da bir barış anlaşması imzaladık. Ancak bugün ülkemizin cumhurbaşkanı, insanların üzerine bomba atılması talimatını veriyor, mezarlıklarda basın toplantıları düzenliyor ve etrafta cesetler dolaşıyor. Dolayısıyla iklim aktivizmi açısından son derece tehlikeli bir yerden söz ediyoruz. Bu durum, iklim kriziyle ve insanların yaşadığı korkunç olaylarla da iç içe geçmiş durumda.
Böyle bir ortamda, bizi yaşadığımız yerlerden, yerli halkların kutsal mekânlarından, inanç topluluklarının ibadet yerlerinden ve sivil toplum örgütleriyle taban hareketlerinin bir araya gelerek iklim adaleti taleplerini dile getirdiği alanlardan ayrılmaya zorlayan şirketlere ve sermaye çevrelerine nasıl karşı durabiliriz ki?
İklim adaleti taleplerimizi dile getirebilmek için öncelikle insan haklarına saygı gösterilen bir ortamda bulunmamız gerekiyor. İçinde bulunduğumuz küresel siyasi ortamda bunu sağlamak gerçekten çok zor.
E.İ.: Waseem, bir sonraki soruyu size bırakabilir miyim?
W.A.S.: Sayın Laura, dün paneldeki konuşmanıza çok önemli bir cümleyle başladınız. “Öfkeliyim,” dediniz. “Öfkeliyim çünkü Kolombiya’daki topraklarım, ABD ve Çin gibi emperyalist güçler tarafından askerileştirilmiş ve işgal edilmiş durumda…”
ABD ve Çin arasında hem simbiyotik, hem de rekabete dayalı bir ilişki var. Amerika Birleşik Devletleri emperyalist sistemin merkezinde yer alırken; Çin, ABD’ye meydan okuyan bir güç olarak ortaya çıktı. Peki, askerileşmenin, kaynak sömürüsünün ve ekokırımın iç içe geçtiği bu bölgelerde, Kolombiya gibi az gelişmiş ülkelerde yaşananlar insanların hayatlarını nasıl etkiliyor?
L.G.: Bu kapsamlı soru için teşekkür ederim. Kolombiya’nın bugün karşı karşıya olduğumuz ekonomik savaşların tam ortasında kaldığı konusunda size katılıyorum. Bunun sonucunda da “kurban edilen bölgeler” ortaya çıkıyor. Kurban edilen bölgeler, büyük ekonomik güce sahip kişi ya da yapıların daha fazla ekonomik kazanç elde etmek uğruna bazı insanları ve bölgeleri gözden çıkardığı yerlerdir. Bunu Kolombiya’da ve Latin Amerika’nın pek çok bölgesinde görüyoruz.
Örneğin, militarizasyondan söz ettiniz. Ben de kapitalist genişlemenin yol açtığı militarizasyon, ekokırım ve yerinden edilmeye Amazon bölgesini örnek göstermek istiyorum. Amazon ormanlarının önemli bir kısmı Kolombiya sınırları içinde yer alıyor. Washington ve Donald Trump tarafından desteklenen yeni hükümetler, Latin Amerika genelinde Washington’ın çıkarları doğrultusunda hareket edecek liderleri iktidara taşımaya çalışıyor. Bu hükümetler Amazon bölgesini askerileştiriyor. Bizi kutsal ibadet alanlarımızdan ve birer iklim vahası olan yaşam alanlarımızdan zorla çıkarıyorlar.
Amazon’u koruma bahanesiyle bölgede büyük bir askerî yığınak yapıldığını görüyoruz. Peki, Amazon halkı orada olmadan Amazon’u nasıl koruyabilirsiniz? Bütün bunlar, Washington’ın Çin’le rekabetinde üstünlük sağlamak ve sürekli değişen dünyada ekonomik gücünü korumak için yapılıyor. Amaçları, Çin karşısında ekonomik liderliği ele geçirmek.
İşte bu yüzden biz kurban edilen bir bölgeyiz. Bu emperyalist güçler için hiçbir önemimiz yok. Oysa bizler Toprak Ana’yı koruyan, Amazon’u yeniden canlandıran ve ormansızlaşmayı tersine çevirmek için çalışan insanlarız. Şimdi ise bu dayatma sürecinin içine çekiliyoruz…
E.İ.: Dün, Pax Silica’nın Luzon’u yeniden şekillendireceğini duyduk. ABD’nin Gorgona Adası’nda bir radar üssü kurduğunu da biliyorum. Pax Silica ile dün sözünü ettiğiniz Barangay Anlaşması arasında, benzer projeler olmaları nedeniyle güçlü bağlantılar var. Peki, bu nasıl bir emperyalizm modeli? ABD burada ne yapmaya çalışıyor?
L.G.: Daha önce karşı karşıya olduğumuz emperyalizm modelinde önemli bir değişim yaşandı. Eskiden bunu gizlemeye çalışıyorlardı. “Bunu sizin iyiliğinizi düşündüğümüz için yapıyoruz,” diyorlardı. “Ekinlerinize glifosat püskürtüyor, daha iyi bir gıda sistemine kavuşmanız için size genetiği değiştirilmiş tohumlar veriyoruz,” diyorlardı. Bunun doğru olmadığını biliyoruz ama en azından niyetlerini gizlemeye çalışıyorlardı.
Şimdi ise Kolombiya’nın egemenliğine yönelik açık saldırılarla karşı karşıyayız. Gorgona Adası’nda bir askerî üs kurmak istiyorlar. Oysa balinalar, Antarktika’dan uzun bir yolculuk yaparak üremek için bu adaya geliyor. Burada yalnızca ülkenin egemenliğine değil, biyolojik çeşitliliğe, iklim direncini artırmaya yönelik projelere, topluluklara ve kültürlere yönelik de bir tehdit söz konusu.
Üstelik artık iş birliği yapmaya, uzlaşmaya ya da niyetlerini gizlemeye bile çalışmıyorlar. Her şeyi açıkça yapıyorlar çünkü hükümetlerimizi zaten satın aldıklarını düşünüyorlar. Seçimlerimize müdahale etmek, hatta seçimleri doğrudan manipüle etmek için Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi (AIPAC) üzerinden de büyük miktarda para aktarılıyor.
Aynı tabloyu bölgenin dört bir yanında görüyoruz. Arjantin ve Şili’deki kardeşlerimiz de dünyanın nadir toprak elementlerine ve kritik minerallerine göz dikmiş güçlerin baskısıyla karşı karşıya. Bütün bunların böylesine açık bir tehdide dönüşmesi gerçekten çok üzücü. Üstelik onları durdurmak için hiçbir şey yapmadık.
Bu yalnızca burada değil, Birleşmiş Milletler çatısı altında da yaşanıyor. Çünkü Birleşmiş Milletler de bizi sürekli ikinci plana atıyor ve “Bu onların meselesi, biz müdahale edemeyiz,” diyor. Oysa onlar devasa şirket sermayeleriyle ve silahlarıyla hayatımıza müdahale ediyorlar.
E.İ.: Gerçekten karanlık ve kaygı verici bir tablo. Gelin, birlikte bir çıkış yolu bulmaya çalışalım. Siz bir ekofeministsiniz. Peki, ekofeminizm militarizmden kurtulmamız için bize nasıl yol gösterebilir?
L.G.: Bence bu çok güzel bir soru. Çünkü bazen karşı karşıya olduğumuz korkunç gerçeklere ve içinde bulunduğumuz karanlığa fazlasıyla takılıp kalabiliyoruz. Yalnızca iklim değişikliğiyle değil; kapitalizmle, şirket sermayesiyle, ırkçılıkla ve cinsiyetçilikle de mücadele ediyoruz.
Latin Amerika’da mücadelenin ön saflarında yer alan topluluklardan gelen, ülke genelinde gençlerle birlikte taban hareketlerinde mücadele eden bir feminist olarak, bu söylemi ve mevcut dinamikleri değiştirebilecek güce sahip olduğumuza inanıyorum.
Benim için ekofeminizm, kadınlara yönelik adaletsizlik ve cinsiyetçilikle Toprak Ana’ya yapılanlar arasındaki bağı dünyaya göstermek demek. Çünkü ikisi de aynı sistemler tarafından baskı altına alınıyor. Kapitalizm aracılığıyla bu baskı yeniden üretiliyor ve hem bize, hem de Toprak Ana’ya korkunç şeyler yapılıyor.
Ancak çözümün bir parçası olduğumuzu görmemiz ve iklim krizine karşı kendi bakış açımızı, kendi çözümlerimizi buraya taşımamız gerekiyor.
Bence COP31’de ve geçen yıl Belém’de düzenlenen COP30’da çok önemli bir kazanım elde ettik. Belém Eylem Mekanizması, yani Adil Geçiş için Belém Eylem Mekanizması (BAM), halkın içinden doğdu. Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Grubu, Gençlik Grubu ve İklim Eylemi Grubu gibi farklı toplulukların katkılarıyla oluşturuldu. Biz de bu talepleri ülkelere iletebildik. Çözümün bizde olduğunu, adil geçiş için ihtiyacımız olan mekanizmanın bu olduğunu söyleyebildik.
En büyük kazanımlarımızdan biri de bu mekanizmayı buraya taşıyabilmemiz ve ülkelerin bunu kabul etmesiydi. Şimdi önümüzde çok büyük bir sınav var: Bunu hayata geçirmek. Ülkelerin belirlediğimiz bu ilkeleri uyguladığından ve halklara karşı sorumluluklarını yerine getirdiğinden emin olmalıyız.
Bizler güçlü bir hareket oluşturduk: Güçlü bir feminist hareket, güçlü bir gençlik hareketi ve güçlü bir Küresel Güney hareketi. Bu mücadeleyi sürdürme gücüne sahibiz. İşte bu da bana gelecek için büyük umut veriyor.
E.İ.: Peki, Türkiye’deki ve dünyanın dört bir yanındaki dinleyicilerimize son olarak iletmek istediğiniz bir mesaj var mı?
L.G.: Söyleyecek çok şey var ama en başta şunu söylemek isterim: Umudunuzu asla kaybetmeyin. COP’ların işe yaramadığına dair çok şey duyuyoruz. Buna belli ölçüde katılıyorum. Ancak bu platformların, özellikle de 1,5 derece hedefinin aşılması gibi konuları tartıştığımız bu alanların en önemli yanı, umudumuzu canlı tutmamızı sağlamaları.
Denemekten vazgeçmeyeceğiz. Bu platform işe yaramıyorsa onu işler hâle getireceğiz. Taleplerimizi dile getirmeye devam edeceğiz. Öylece oturup elimizden hiçbir şey gelmeyeceğini, gezegenin yok olacağını söyleyerek vazgeçemeyiz.
Etrafımızda her yerde yangın varsa biz de yağmur olmalıyız. Küçük küçük yangınları söndürmeliyiz. Öncelikle neyle karşı karşıya olduğumuzu, düşmanımızı tanımalıyız. Ama aynı zamanda örgütlenmeli, bir araya gelmeli ve bununla mücadele etmek için topluluklar oluşturmalıyız.
W.A.S.: Başka sorum yok. Yalnızca sözünü ettiğiniz umutla ilgili bir şey söylemek istiyorum: Dışarıdaki gösterilerde umut var, hem de çok fazla. Ama ne yazık ki içeride bunu göremiyoruz. Burası karanlık bir yer gibi görünüyor. Işık dışarıda. Bu yüzden sizi de dışarıya, aramıza katılmaya ve birlikte mücadele etmeye davet ediyoruz. Çok teşekkürler.
L.G.: Kesinlikle. Çok teşekkürler.
Laura Guzmán kimdir? Kolombiyalı ekofeminist, barış ve iklim adaleti aktivistidir. Latin Amerika'da faaliyet gösteren taban hareketi Tierra Nuestra bünyesinde çalışmalar yürütmektedir. Militarizm, emperyalizm, kaynak sömürüsü ve ekolojik yıkıma karşı mücadele etmekte; özellikle kadınların, gençlerin ve Yerli toplulukların haklarını ve iklim adaletini savunmaktadır.
Benzer İçerikler
“İklim için, yaşanabilir bir gezegen için verdiğimiz mücadelelerin hepsi birbiriyle çok yakından ilişkili"
Ömer Madra, Özdeş Özbay, Lucas Gusmão
Lise Masson: “İklim adaletine ulaşmak için yalnızca enerji sistemini değil, sistemi değiştirmeliyiz”
Eren İleri, Lise Masson
Rae Junsay: “31 yıldır COP zirveleri düzenleniyor ama pek de ilerleme kaydedilmedi”
Rae Junsay, Özdeş Özbay