Pınar Gayretli: "Fosil yakıtlardan uzaklaşmadığımız sürece iklim değişikliğini durdurmamız mümkün değil"
İ. M: Saat yedi buçuk ile sekiz arası COP31 özel yayınlarında biliyorsunuz iklim paydaşlarıyla gün değerlendirmeleri gerçekleştiriyoruz. Bugün de WWF'den Pınar Gayretli konuğumuz olacak. Daha doğrusu mikrofonu bizimle paylaşacak. Konukluk değil, aynı gemideyiz diye düşünüyoruz. Pınar Hanım, hoş geldiniz.
P. G: Teşekkür ederim. Ben de aynı şekilde düşünüyorum. Ayrıca davet ettiğiniz için ve bu kadar önemli bir konuda, iklim değişikliği konferansını takip etmek isteyenler için bu program serisini oluşturduğunuz için çok teşekkür ederiz. Bizim için de takip etmek isteyenler için de çok faydalı olduğunu düşünüyoruz.
İ. M: Kesinlikle faydalı, biz de çok faydalanıyoruz. Sayenizde müzakereleri kılcal damarlarıyla anlamak imkânı buluyoruz. İyi ki varsınız, iyi ki sizler varsınız, tüm paydaşlar. Bugünün gündemine hızlıca geçelim. Az zamanımız var. Pınar Hanım, sizin için de uygun olursa.
P. G: Tabii.
İ. M: Okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımının üst başlığı vardı bugün. Rio Sinerjisi diye pek çoğumuzun aslında aşina olmadığını tahmin ettiğim bir tabir bulunmakta. Bugün kapsamında, bu temalar kapsamında hangi konular ele alınmaktaydı? Ve hakikaten Rio Sinerjisi ne demekti? Pınar Gayretli'den dinleyelim diye düşündüm. Buyurun.
P. G: Bugün günün gündeminde, tematik günün gündeminde deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması, biyolojik çeşitlilik, ormanlar, ekosistem restorasyonu ve arazi bozulmasıyla mücadele gibi konular bulunuyor. Aslında bu, Rio Sinerjisi kavramıyla tanımlanıyor. Ben öncelikle Rio Sinerjisi'nin ne olduğunu aktarmakla başlamak istiyorum. Rio'da hepimiz için, yaşamlarımız ve dünyamız için çok önemli üç sözleşme imzalandı. Bunlardan bir tanesi, bugün 31. Taraflar Konferansı'nı yapmakta olduğumuz Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. Diğeri Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi ve üçüncüsü de Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi. Şimdi, her ne kadar bu üç sözleşme farklı alanlara odaklanıyormuş gibi görünse de aslında birbiriyle çok bağlantılı ve amaçları da aslında aynı olan sözleşmeler. Dolayısıyla Rio Sinerjisi kavramı, bu üç sözleşme kapsamındaki ülkelerin hem yükümlülüklerini hem bu sözleşmeler kapsamında alınan kararların birbiriyle iş birliği hâlinde ve birbirini destekleyecek şekilde oluşturulması ve uygulanmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir kavram. Evet. Ve bu yıl, aslında 2026 yılı bu açıdan önemli bir yıl. Çünkü bugün dediğim gibi Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin COP'unu yapıyoruz. Ama diğer iki sözleşmenin de COP'ları oluyor.
Ancak onların COP'ları iki yılda bir oluyor. İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin COP'u ise her yıl oluyor. Dolayısıyla bu üç sözleşmenin COP'larının aynı yıla gelmesi her zaman olan bir şey değil ama bu yıl, 2026 yılında, hepsinin COP'unun olduğu, üç COP'un bir arada olduğu bir yıldayız. Ağustos ayında Moğolistan'da Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi'nin Taraflar Konferansı yapıldı. Daha sonra Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nin COP'u Erivan'da yapıldı ve şimdi de Antalya'da İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin COP'u yapılıyor. Bu şu demek aslında: Bu yıl, yani ilk COP'tan itibaren alınan kararların birbirini destekleyecek şekilde diğer COP'lara götürülmesi ve o COP'larda bir şekilde uzlaşma sağlanamayan konularda, eğer diğer COP'larda uzlaşma sağlamak ve oradaki uygulamayı desteklemek mümkünse bunu da gündemlere dahil etmek gibi bir gereklilik bulunuyor. Ben bir yandan da hukukçu olduğum için bir şeye dair, yüzyılcısı kapsamında bir şeyden daha bahsetmek istiyorum.
Geçen yıl, 2025 yılının Temmuz ayında Uluslararası Adalet Divanı iklim değişikliğine ilişkin çok önemli bir tavsiye kararı verdi. Bu tavsiye kararının başvurucuları ada ülkelerinde yaşayan gençlerdi ve bu ülkelerin iklim değişikliğinden ne yazık ki çok ağır etkilenme durumları söz konusu. Aslında hepimizin de öyle ama... Bu kapsamda, iklim değişikliğine neden olan ülkelerin sorumluluğu tartışıldı bu kararda. Tabii ki karar çok kapsamlı, hepsini anlatmayacağım ama o kararda Uluslararası Adalet Divanı şunu söyledi: Doğayı korumaya dair yükümlülüklerini yerine getirmeyen, yani Biyolojik Çeşitliliği Koruma Sözleşmesi'ne ya da Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi'ne istinaden yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkelerin iklim değişikliği anlamında sorumluluklarını yerine getirdiği söylenemez. Dolayısıyla iklim değişikliği bağlamında ülkelerin bu üç sözleşmedeki yükümlülüklerini birlikte değerlendirmesi gerektiği hukuki olarak da ortaya konmuş oldu. Diyerek Rio Sinerjisi'ni bitiriyorum.
İ. M: Müthiş, harika. Hakikaten arka plan bilgisi oldu bu. Rio Sinerjisi etrafında bileşenlerin tarihini ve bugünün de ne manaya geldiğini ortaya koymuş olduk. Şimdi COP31 zamanlamasına geçelim. Dinleyicilerimiz de biliyor, aslında tematik başlıklarla sürüyor o günler, sıkı sıkıya zaman. Bu konferans boyunca sürmekte. Dolayısıyla bugün tema böyleydi ama Rio Sinerjisi etrafındaydı. İlk haftadan bu yana tabii ki çeşitli tartışmalar ve ilerleyen, ilerlemeyen gündemler olmuş vaziyette. Biraz bu ilk haftanın özeti ve bugün, bugünün tematik gündemi açısından hangi gelişmelerin yaşandığını konuşarak devam edelim dilerseniz.
P. G: Çok hızlı geçmeye çalışacağım. Bu arada süre konusunda eğer süremi aşarsam lütfen müdahale edin.
İ. M: Evet, 15 dakikamız var. İyi gidiyoruz şu anda. Olabildiğince hızlı geçmeye çalışacağız.
P. G: Şöyle, bugün önemli bir gönüllü girişimin lansmanı yapıldı. Bu gönüllü girişim Rio Synergies Group for Action. Bunun Türkçeye Rio Sinerjileri Eylem Grubu diyebiliriz. Bir dakika, nasıl çevirebiliriz, özür dilerim.
İ. M: Eylem grubu oluyor, sinerjileri. Evet, sinerjileri hakkında.
P. G: Rio Sinerjileri Eylem Grubu. Evet, diyebiliriz, özür dilerim. Bunun çalışmaları aslında Mayıs ayında Antalya Diyalogları'nda başlamıştı. Bunu da özellikle belirtmek istedim. Çünkü bu üç COP'un bir araya gelmesi, bu eylem grubunun oluşturulmasına sebep oldu. Mayıs ayından itibaren başlayan çalışma, Moğolistan'daki Çölleşmeyle Mücadele COP'unda tarafları bir araya getirdi. Ardından Erivan'da Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi COP'unda taraflar bir araya geldi ve bugün de bu grubun lansmanı yapıldı. Bunun gönüllü bir grup olduğunu da ifade etmem gerekiyor. Bu bir COP kararı değil ama önemli. Neden böyle bir grup oluşturuldu diye bakarsak, aslında bu, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve arazinin bozulmasıyla mücadele çalışmalarını birlikte ilerletmek üzere kurulmuş bir yapı.
Burada aslında bu yapıya katılan ülkelerin ulusal planlarında tüm bu hususları bir arada belirleyerek ve aynı zamanda bu COP'larda, bu üç ayrı COP'ta alınan kararları da birlikte düşünerek ve birlikte ilerleterek ulusal politikalarını belirlemeleri doğrultusunda iş birliği yapmaları ve birlikte hareket etmelerini sağlamak üzere oluşturulmuş bir grup bu. Burada Türkiye'nin rolü şu an için sadece öncülük etmek ve ülkeleri bir araya getirmek. Uygulama sorumluluğu tamamen ülkelerin kendilerinde ve bunları ulusal politikalarına entegre etmek de ülkelerin kendilerinde olan bir konu. Burada Türkiye'den de aynı hassasiyeti beklediğimizi söyleyerek devam edebilirim.
COP31'in ilk haftasında, yani geçen hafta, diğer tematik konulara ilişkin de bu gelişmenin dışında önemli gündemler oldu. Birincisi, COP'un ilk günü ormanlar açısından önemli bir konuyla açıldı. Brezilya'nın COP30 başkanlığında oluşturulmaya başlanmasına karar verdiği ve COP30'da oluşturulmaya başlanıp COP31'e kadar tüm tarafların görüşlerini, yani tüm ülkelerin, aynı zamanda sivil toplum kuruluşlarının, akademinin ve insanların görüşlerini alarak son hâline getirdiği, 2030 yılına kadar ormansızlaşmanın ve orman bozulmasının durdurulması ve tersine çevrilmesine yönelik yol haritasının lansmanı yapıldı. Bu lansman COP31'in ilk gününde yapıldı. Bu yol haritası, ülkelerin ortaya koyduğu hedefleri somut uygulamalara dönüştürmeyi ve ormanların korunmasına yönelik uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor. Yalnız tabii ki bu önemli bir yol haritası olmakla birlikte gönüllü bir husus, yani COP'ta bir karara konu olmuş bir konu değil. Dolayısıyla bizim COP31'den beklentimiz de ormansızlaşmayı 2030'a kadar durdurma hedefinin yeniden teyit edilmesinin yanı sıra yol haritasının hayata geçirilmesine yönelik somut ilerleme sağlanmasına COP31 kararlarında yer verilmesi.
İ. M: Genelde bu galiba değil mi, müzakerelere ilişkin vaatler ve taahhütler çok yukarıda olabiliyor.
P. G: Evet, burada şunu da ifade etmek istiyorum. Bu şöyle önemli bir konu: Beş yılda bir küresel durum değerlendirmesi yapılıyor. Bu küresel durum değerlendirmesi şu demek aslında: Her beş yılda bir bugüne kadar neler yapıldı, ne kararlar alındı, şu an durum ne gösteriyor, biz iklim değişikliği bağlamında ne durumdayız diye bir değerlendirme yapılıyor ve ihtiyaçlar ortaya konuluyor. Onun üzerinden de kararlar alınıyor. Bu 2023 yılında oldu. İlk küresel durum değerlendirmesinde ormansızlaşmanın çok önemli bir sorun olduğunun tespit edilmesi üzerine aslında ortaya çıkmış bir yol haritası. Dolayısıyla durumun daha kötüye gitmemesi için ormanların korunması ve ormansızlaşmanın tersine çevrilmesi de çok önemli. O açıdan artık COP31'de bunun yol haritasından çıkartılıp COP kararına entegre edilmesi gerekiyor.
İ. M: Evet, peki bunu konuşacağız. Kısaca da olsa belki cover decision'a değinme imkânı var.
P. G: Evet, hemen okyanusların iklim değişikliğiyle mücadele açısından önemini çok kısa anlatayım. Aslında atmosferdeki karbondioksitin önemli bir bölümünü ve küresel ısınmanın yarattığı fazla ısınmanın büyük bölümünü soğuruyorlar. Bu açıdan aynı zamanda denizler de karbon yutak alanları. İklim değişikliği bağlamında aslında en önemli müttefiklerimizden biri olmalarına rağmen ekosistemlerini de yaratılan tahribatlar sebebiyle kaybediyoruz. Buna ek olarak aslında burada fosil yakıtlardan uzaklaşmaya da değinmek istiyorum. Okyanusları fosil yakıtlardan uzaklaşmadığımız için ısınmadan dolayı kaybediyoruz.
Aynı zamanda da şu anda ne yazık ki Avustralya, Brezilya da dahil olmak üzere, ki Türkiye'nin de fosil yakıtlardan çıkmamız gereken bir durumdayken, okyanuslarda, denizlerde petrol ve gaz arama çalışmaları yürütülüyor. Dolayısıyla bırakmak, uzaklaşmak zorunda olduğumuz fosil yakıtlar için aynı zamanda bu konuda bize en yardımcı olan varlığımızı da kaybetmeye devam ediyoruz. Buna ilişkin başka ne diyeyim? Burada şunu söyleyebilirim: Biliyorsunuz, Türkiye ve Avustralya da okyanusların, denizlerin kendileri için çok önemli ve en öncelikli alanlar olduğunu söylediler. Ama müzakerelere baktığımızda biz bu önemi, yani çok önemli olarak lanse edilen bu konuyu müzakere başlıklarında göremiyoruz. İlk hafta bazı toplantılar yapıldı. Okyanus ve İklim Değişikliği Diyaloğu'nun sonuçları sunuldu. Bakanlar düzeyinde toplantılar yapılarak okyanuslarla ilişkili finansal mekanizmaların nasıl sağlanacağı vs. konuşuldu ama müzakerelere bunlar entegre edilemedi. Dolayısıyla beklentimiz, okyanusların sadece siyasi açıklamalarda vurgulanması değil, bunun somut kararlara ve uygulamaya yansıtılması. Diyerek buradan tekrar ilk haftadaki hazırlık gündemine geçmek istiyorum.
İ. M: Tabii tabii, hızlıca bir bakalım dilerseniz oraya.
P. G: Sonra.
İ. M: Çerçeve karar.
P. G: Tamam, şöyle o zaman, onu çok kısa geçip hemen çerçeve karara geçeyim, hiç uzatmayayım. Geçen hafta biraz önce bahsettiğim orman yol haritası, ormansızlaşmaya ilişkin yol haritasının lansmanına ek olarak, yine yıl boyunca görüşler alınarak oluşturulmaya devam eden fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin küresel yol haritasının lansmanı da yapıldı. Lansman kapsamında yol haritasının hayata geçirilmesi ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik taahhütlerin somut eylemlere dönüştürülmesinin önemi vurgulandı. Çok önemli bir lansmandı. Kayıtlarını izlemenizi tavsiye ederim. Uzaklaşmamız gerektiği çok net ortada. Aynı zamanda bugünün tematik gündemiyle de çok bağlantılı. Biraz önce de söylediğim gibi fosil yakıtlardan uzaklaşmadığımız sürece iklim değişikliğini durdurmamız mümkün değil. İklim değişikliğini durdurmadığımız durumda da ormanlarımızı, okyanuslarımızı, toprağımızı kaybetmeye devam edeceğiz. Diyerek burayı kısa keseceğim süremizden dolayı.
İ. M: Çok teşekkürler. Kusura bakmayın, değerlendirmelerinizi aslında web sitesinde daha kuvvetli bir şekilde de yayınlayacağız, onu da söyleyelim.
P. G: Tamamdır.
İ. M: Sıkı bir hazırlık, çok yoğun bir gündeme yaraşır bir hazırlık da yapmıştık bu yayın öncesi. Şimdi evet, son bir beş dakika içerisindeyiz. Dilerseniz çok kısa, cover decision'a ilişkin değinecekleriniz varsa onu alalım. Kalan günlerden ne bekliyoruz?
P. G: Tamam. Şöyle, çerçeve karar taslağına ilişkin şunu söyleyebilirim: Oldukça olumlu hususlar içeren bir karar taslağı bu ama 18 sayfa, 144 paragraf. Ne yazık ki bunun çok kısalmasını bekliyoruz. Bu doğal zaten. Şu anda burada tarafların şimdiye kadarki tüm taleplerinin yer aldığı bir taslak bu. Dolayısıyla bizim bundan sonraki çalışmamız aslında hangilerinin kalması gerektiği, hangilerinin çıkartılması ve hangi konuların güçlendirilmesi gerektiği noktasında olacak. Özellikle 1,5 derece hedefinin, bilimin iklim eylemindeki rolünün ve IPCC'nin, yani Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin, küresel durum değerlendirmesine katkısına ilişkin atıflarının nihai kararda korunmasını bekliyoruz. Şu anda çünkü IPCC'nin raporu ne yazık ki hazır değil ama küresel durum değerlendirmesinin bilime dayalı olması gerekiyor. Küresel durum değerlendirmesinin ilişkilendirilmesine ilişkin konunun oldukça önemli olduğunu düşünüyoruz.
Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin taslakta COP28'de kabul edilen enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan adil, düzenli ve hakkaniyetli biçimde uzaklaşmaya yönelik karar yeniden teyit ediliyor. Bu çok önemli. Taraflara bu kararın uygulanmasını hızlandırmalarına yönelik çağrılarda bulunuyor. Biraz önce bahsettiğim, lansmanı yapılan Brezilya'nın hazırladığı fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin küresel yol haritasına da atıfta bulunuyor. Bu da çok önemli. Bizim şu anki en önemli gördüğümüz hususlardan bir tanesi, nihai kararda da fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin ve bunun uygulamaya geçmesine yönelik yol haritasının korunmaya devam etmesi olacak.
Burada şunu ifade etmek istiyorum: Elektrifikasyondan bahsetmezsem olmaz. Evet, zaten çerçeve karardan bu kadar erken bahsetmeye başlamamızın esas nedeni Türkiye'nin elektrifikasyon önceliği. Türkiye'nin önceliklerinden bir tanesinin elektrifikasyon olmasından çok memnunuz. Çünkü elektrifikasyon, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik en anahtar yollardan bir tanesi. Ama elektrifikasyon sadece bir yol. Yani elektrifikasyon önemli çünkü fosil yakıtlardan çıkmalıyız. Dolayısıyla şu anda kararda evet, 2035 yılına kadar elektrik payının yüzde 35'e çıkartılması var ama ne yazık ki fosil yakıtlardan uzaklaşmaya dair açık bir ilişkilendirme yok. Bu çok önemli bir eksiklik ve aynı zamanda elektrifikasyonun yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanması da kararda yer almıyor. Bu da çok önemli bir eksiklik. Çünkü elektrifikasyon bunlar olmadan iklim değişikliği anlamında hiçbir anlam ifade etmeyen bir konuya dönüşebilir.
İ. M: Evet, aynen öyle. Aynı şekilde karbon yakalamanın, kullanma ve depolama tartışmasının dün akşam yayında... Başlatmıştık. Bunların esas mücadelenin yerine geçmesi korkusu, yani fosil yakıtlardan uzaklaşma ve emisyonların kaynağında azaltılması ajandasının asla önüne geçmemesi gereken konular olduğu... Bunun da altını çizmek lazım. Evet, son bir değerlendirmenizi, kalan günlerden beklentinizi duyarak isterseniz yavaş yavaş.
P. G: Tamam, teşekkür ederim. Bu arada evet, biraz önce bahsettiğiniz karbon yakalama konusu gerçekten fosil yakıtlardan uzaklaşma olmadan asla konuşmamamız gereken bir konu. Diyerek geçiyorum. Son günlerden beklentimiz şu: En önemli beklentimiz, ülkelerin müzakerelerdeki görüş ayrılıklarını aşarak somut ve uygulanan kararlar üzerinde uzlaşması. Çünkü çok önemli konularda bile şu anda uzlaşı sağlanmış durumda değil. Bunlardan bir tanesi azaltım çalışma programı. Yani fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin önemli konulardan bir tanesi, azaltım çalışma programının geleceğine ilişkin müzakerelerin tıkanmış olması.
Aynı zamanda diğer bir önceliğimiz güçlü bir adil geçiş mekanizmasının oluşturulması. Bunun için yeni ve güçlü bir kurumsal yapıya ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca iklim değişikliğine uyum konusunda ilerleme sağlanmasını ve gelişmekte olan ülkeler için erişilebilir, öngörülebilir iklim finansmanının artırılmasını bekliyoruz. Adil geçiş mekanizması da ne yazık ki şu anda beklediğimiz şekilde, öncelik olarak belirtilmiş olmasına rağmen Türkiye Başkanlığı tarafından ilerletilmiyor. Bu doğrultuda her iki başkandan, yani müzakere başkanlığından ve COP31 başkanlığından, taraflar arasında uzlaşı sağlanacak şekilde başkanlıklarını uygulamaya geçirmelerini bekliyoruz. Bu konuda liderlik göstermelerini ve kendilerinin de bu doğrultuda ilerlemelerini bekliyoruz. Çünkü Türkiye'nin de açıklamaları müzakerelerde ilerlemeye yönelik mesaj verecek şekilde değil, tam tersi şekilde. Evet.
İ. M: Bu da zaten bugün bir tepkiyle karşılaştı. Evet, Parachute Network tarafından.
P. G: Şu an sürem kalmadığı için ona geçemedim gerçekten ama böyle.
İ. M: Evet, biz çok kısaca haberini vermiştik bugün. Evet, normalde Günün Fosili ödülünü de zaten takip etmeye çalışıyoruz. Ödülünü bugün Türkiye, baba müdahalesi nedeniyle almış vaziyette. Bunları da yarın öbür gün farklı kuşaklarda değerlendiririz diye düşünüyorum. Ama son gelişme olarak bu süreci kaydetmiş oldum. Çok teşekkür ediyorum.
P. G: Ben teşekkür ederim.
İ. M: Süremiz doldu. Tatlı sözlerinizden dolayı bu yayını bu şekilde sonlandırmak durumundayız.
P. G: Çok teşekkür ederim. Bizim için de çok faydalı oldu. İyi akşamlar diliyorum o hâlde.
İ. M: Çok sağ olun. Evet, WWF'den Pınar Gayretli, paydaşı oldukları iklim ailesiyle Apaçık Radyo'da sürdürdüğümüz müzakere takip programında konuğumuzdu. Okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımıyla Rio Sinerjisi başlığı altında geçen tematik gün vesilesiyle müzakerelerin genel tansiyonuna ve gidişatına da değinme imkânı bulduk. Çok teşekkür ediyoruz bizi dinlediğiniz için. Bu şekilde sonlanıyor yayınımız. Yarın sabah saat dokuzdan itibaren COP31 alanından Açık Gazete saatinde takibi sürdüreceğiz. Canlı yayına geçeceğiz. Bu sırada siz de bizleri, tüm söyleşi kayıtlarını deşifreleriyle birlikte, apacikradyo.com.tr'den izleyebilirsiniz. Ayrıca Substack'te yer alan günlük bültenimizde de “Lagaluga mı? Fosil yakıtlardan çıkış mı başlıyor?” başlığıyla sürdürdüğümüz bültenimizde her günün bir özeti bulunuyor. Buraya da sizleri yönlendirelim. Evet, bitiriyoruz şimdi. Yarın sabah görüşmek üzere. Hoşça kalın.
Benzer İçerikler
Tanyeli Sabuncu: “Ekolojiyi ekonomiye feda eden anlayışa dur demeliyiz”
İlksen Mavituna, Özdeş Özbay, Tanyeli Sabuncu
"İnsan hakları olmadan iklim adaleti olmaz"
Cem Bico
Kathryn McCallum: “Mesele, fosil yakıtlardan çıkmamız gerekip gerekmediği değil, bunu nasıl yapacağımız"
Özdeş Özbay, Kathryn McCallum
Özlem Katısöz: “Eninde sonunda kömür, petrol ve doğal gaz tüketimini sona erdirmeyi başarmamız gerekiyor”
İlksen Mavituna, Özdeş Özbay, Özlem Katısöz