Açık Bilinç'te Güven Güzeldere, psikolinguistik serisinin son bölümünde, alanın en genç temsilcilerinden Prof. Ercenur Ünal ile konuşuyor.
Elden ele nakledilen bilgiyle büyüyüp genişleyen ve dünyaca tanınırlık kazanan Türkçe psikolingustik hikayesini Dan Slobin, Ayhan Aksu Koç ve Aylin Küntay'ın ardından Ercenur Ünal'dan dinliyoruz.
Ercenur Ünal ne gibi araştırmalar yapıyor, Hollanda'da Türkçe niçin çok ilgi görüyor?
Ercenur Ünal, dil kullanımının işitsel olmaktan ibaret olmadığının, iletişim halindeyken kullanılan görsel imgelerin - örneğin jest ve mimiklerin - bir 'göz izleyicisi' yoluyla takip edilip, bu verilerin de araştırma bulguları içinde çalışıldığının altını çiziyor - bu, yeni bir gelişme.
Peki, psikolinguistik açısından iki dillilik (veya birden çok ana dile sahip olma veya birden çok dili günlük hayatta kullanabilme) niçin önemli?
Türkçe'de hareket belirten fiiller, Hint-Avrupa dil ailesindeki dillere göre nasıl bir farklılık gösteriyorlar? Dan Slobin'in de birkaç hafta önce dikkat çektiği bu konu, niçin önemli?
Bu alandaki yeni bulgular neler?
Doktorasında dil-kognisyon ilişkisini çalışan Ercenur Ünal, bir süre Özyeğin Üniversitesi'nde araştırmalarını sürdürdü ve Dil-Kognisyon-Gelişim merkezinin yöneticiliğini yaptı. Ünal, halen Hollanda'daki Max Planck Psikolingustik Enstitüsü'nde çalışmalarına devam ediyor.
Ercenur Ünal daha önce de konuğumuz olmuş ve "dil ne derecede düşünceyi yapılandırır veya etkiler?" yani "insanın ana dili farklı olsa, düşünceleri de farklı olur muydu?" sorusunun cevabı kolay olmayan yönlerini bize anlatmıştı.
Psikolingustik çalışmalarının zaman içinde ve yeni teknolojilere bağlı olarak evrildiğini, geçen hafta Aylin Küntay'ın anlattığı sosyal robotlar konusunda veya bu hafta Ercenur Ünal'ın anlatacağı 'göz izleyici' gibi yeni cihazlar sayesinde farklı yönlere doğru genişlediğini de görüyoruz.
Böylece Doğal Dil ve İletişim serisinin ikinci alt bölümü olan Psikolingustik hikayemizi de tamamlıyoruz. Gelecek hafta, yakınlarda kaybettiğimiz Boğaziçi Üniversitesi'nin sevilen hocalarından siyaset bilimci ve düşünür/yazar Taha Parla için bir anma programı yapacağız.
