Zhanāe Dodd: “Hayatlarımızı doğrudan etkileyen kararları alma yetkisi bizim elimizde değil”
COP31 Özel Yayını'nda Özdeş Özbay, Avustralyalı genç iklim aktivisti Zhanāe Dodd ile iklim krizinin Pasifik ada ülkeleri üzerindeki yıkıcı etkilerini, Avustralya'nın fosil yakıt politikalarını, adil geçiş ve iklim finansmanı taleplerini, yerli halkların haklarını ve COP31'den beklentilerini konuşuyor.
Özdeş Özbay: Öncelikle kendinizi tanıtabilir misiniz?
Zhanāe Dodd: Tabii, benim adım Zhanāe Dodd. Avustralya'nın Queensland eyaletindeki Brisbane kentindenim. Aborjin, Tahitili ve Vanuatulu köklerimle gurur duyan bir kadınım. Burada iki kuruluşu temsil ediyorum. Bunlardan ilki, Queensland'deki kömür madenlerine karşı mücadele yürüten Yamba Balbarrabarri kampanyası. Diğeri ise Generation Justice. Bu girişim kapsamında, Avustralya hükümetinin biz gençler için iklim değişikliğiyle mücadelede gerekli adımları atmaması nedeniyle Birleşmiş Milletler'e bir mektup yazdık.
Ö.Ö.: Az önce Pasifik ada ülkelerinden ve bu ülkelerin iklim krizinden nasıl etkilendiğinden söz ediyordunuz. Peki, Pasifik ada ülkeleri için en önemli meselelerin neler olduğunu ve bu COP zirvesinden beklentilerinizi anlatabilir misiniz?
Zhanāe Dodd: Elbette. Pasifik bölgesi olarak benzeri görülmemiş bir dönemden geçiyoruz. Pasifik ada ülkeleri, sera gazı salımlarına en az katkıda bulunan ülkeler arasında yer almalarına rağmen, bu salımların yol açtığı iklim krizinin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle Avustralya'nın, bölgenin en büyük kirleticilerinden biri olarak, Pasifik'e karşı önemli bir sorumluluğu olduğunu düşünüyorum.
Avustralya olarak fosil yakıt kaynaklı emisyonlarımızı, özellikle kömür ve doğal gazdan kaynaklanan salımlarımızı ciddi biçimde azaltmak zorundayız. Çünkü bunların etkileri doğrudan komşularımızı, yani Pasifik ada ülkelerini etkiliyor. Yeni fosil yakıt projelerine, yeni doğal gaz ve kömür çıkarma izinlerine son vermemiz gerekiyor. Çünkü kendi topraklarımızı kazıp çıkarıyoruz ve bunun yarattığı emisyonlar hepimizi etkiliyor. Deniz seviyeleri yükseliyor, iklim ısınıyor. Artık kararlı bir duruş sergilemeli ve bütün bunlara son vermeliyiz. Çünkü halklarımız, topluluklarımız ve özellikle yerli halklarımız bu krizin en ön saflarında yer alıyor. Ancak hayatlarımızı doğrudan etkileyen bu kararları alma yetkisi bizim elimizde değil. Bu yetki yalnızca burada, bu müzakere masalarında oturan hükümetlerin elinde.
Ö.Ö.: Peki, bu bağlamda COP zirvesinden beklentileriniz neler ve sizce bu zirveden çıkabilecek en iyi sonuç ne olur?
Zhanāe Dodd: Bence pek çok konuda ilerleme sağlanması gerekiyor. Her şeyden önce, fosil yakıtlardan çıkış için gerçekten ama gerçekten sağlam ve somut bir yol haritasına ihtiyacımız var. Adil bir geçişin nasıl olacağını görmek istiyoruz ve bunun yalnızca sözde kalmayıp uygulamaya geçirilmesini bekliyoruz. Aynı zamanda iklim finansmanı konusunda da somut ve güçlü kararlar alınması gerekiyor. Çünkü bugün burada, bu salonda da duyduğunuz gibi, iklim krizinden en ağır biçimde etkilenen toplulukların birçoğu, ihtiyaç duydukları kaynaklara erişemiyor. Üstelik bizler, hayatlarımızı doğrudan etkileyen bu krizle mücadele etmek için hâlihazırda hiçbir karşılık almadan çalışıyoruz. Bu çalışmaları sürdürebilmek için gerekli kaynaklara ve altyapıya ihtiyacımız var.
Kişisel olarak, uzun vadede Avustralya'da görmek istediğim bir başka gelişme de haklarımızı koruyacak ulusal bir İnsan Hakları Yasası'nın kabul edilmesi. Evet, haklarımızı güvence altına alacak ulusal bir İnsan Hakları Yasası'ndan söz ediyorum. Çünkü böyle bir düzenleme yalnızca bizim haklarımızı korumakla kalmayacak, Avustralya'da yaşayan Pasifik kökenli topluluklara ve daha geniş anlamda Pasifik bölgesine de olumlu yansıyacak. Sonuçta bugün burada konuştuğumuz bütün meselelerin temelinde insan hakları yatıyor. Kısacası, haklarımızı korumamız ve güvence altına almamız gerekiyor.
Ö.Ö.: Çok teşekkür ederim.
Zhanāe Dodd: Ben teşekkür ederim.
Zhanāe Dodd kimdir?: Zhanāe Dodd, Avustralya’nın Queensland eyaletindeki Brisbane kentinden, Aborjin, Tahiti ve Vanuatu kökenli genç bir iklim aktivistidir. Queensland’de kömür madenciliğine karşı mücadele yürüten Yumba Balbarapari ve Avustralya hükümetinin iklim krizi karşısındaki yetersiz politikalarını Birleşmiş Milletler’e taşıyan Generation Justice oluşumlarını temsil etmektedir. Çalışmalarında fosil yakıtlardan çıkış, iklim adaleti, yerli halkların hakları ve gençlerin iklim mücadelesine katılımına odaklanmaktadır.
Benzer İçerikler
Kesaya Baba: “İklim krizine en az katkıda bulunan Pasifik, çözümün de önemli bir bölümünü elinde bulunduruyor”
Özdeş Özbay, Kesaya Baba
Kathryn McCallum: “Mesele, fosil yakıtlardan çıkmamız gerekip gerekmediği değil, bunu nasıl yapacağımız"
Özdeş Özbay, Kathryn McCallum
“İklim krizi bir insanlık krizi”
Ömer Madra, Özdeş Özbay, Jennifer Morgan