Talia Boyd: “Nükleer enerji ne yeşil, ne de temiz”

Image

Waseem Ahmad Siddiqui: Şu anda nükleer enerji karşıtı yürüyüşteyiz ve yanımda bir konuğumuz var. Öncelikle kendinizi tanıtabilir misiniz? Ayrıca nükleer enerjiyle ilgili bu son derece önemli konuda temel taleplerinizden söz edebilir misiniz?

Talia Boyd: Benim adım Talia Boyd. Indigenous Environmental Network, yani Yerli Halklar Çevre Ağı’nın madencilik alanındaki örgütlenme sorumlusuyum. Aynı zamanda nükleer enerji karşıtı bir aktivistim. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Navajo Ulusu'ndan geliyorum.

Yaşadığımız topraklar, nükleer yakıt zincirinden, özellikle de bu zincirin ilk aşamalarından, yani madencilikten, cevherin işlenmesinden, taşınmasından ve atıklardan çok ağır biçimde etkilendi. Topraklarımızda, askerî-endüstriyel kompleksin bize miras bıraktığı binden fazla terk edilmiş uranyum madeni bulunuyor.

Bugün hâlâ su, sağlık, toprak ve hava araştırmaları da dâhil olmak üzere bütün bu etkileri bir arada değerlendiren kapsamlı çalışmaların yapılması için mücadele ediyoruz. Ancak bunun için gerekli kaynaklar ve imkânlar bugüne kadar bize sağlanmadı.

Bugün buraya, dünyanın dört bir yanındaki kardeşlerimizden bizimle dayanışma içinde olmalarını istemek için geldim. Dünyanın her yerindeki yerli halklar için dayanışma çağrısında bulunuyorum. Uranyum yataklarının büyük bölümünün yerli halkların yaşadığı topraklarda ya da bu toplulukların yakınında bulunduğunu biliyoruz. Bu nedenle nükleer sömürgeciliğin gerçek bedelini de biliyoruz.

Bir kez daha atıklardan söz etmemiz gerekiyor. Nükleer yakıt zincirinin, özellikle de ilk aşamalarının ne kadar yoğun karbon salımına yol açtığını konuşmalıyız. Çünkü bu süreç çok büyük miktarda fosil yakıt gerektiriyor. Madencilikte kullanılan ağır iş makineleri için petrol ve doğal gaz gerekiyor. Uranyumun dünyanın dört bir yanına taşınmasında da petrol ve doğal gaz kullanılıyor. Dolayısıyla bütün bu süreç son derece yoğun karbon salımına neden oluyor.

Genellikle nükleer yakıt zincirinin son aşamalarından söz ediliyor. Oysa nükleer enerji ne yeşil ne de temiz. Bir kez daha söylüyorum, son derece yoğun karbon salımına neden oluyor ve çok büyük miktarda su tüketiyor. Yerli halklarımız da bu mücadelenin en ön saflarında yer alıyor. Dolayısıyla nükleer sömürgeciliğin gerçek bedelini biliyoruz.

Ayrıca dünyanın farklı ülkelerinden Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilen çeşitli atık akışlarına da dikkat çekmek istiyorum. Bunlar arasında Japonya'dan ve Baltık ülkesi Estonya'dan gelen, nükleer yakıt zincirine ait atıklar da bulunuyor.

Bu atıklar, Utah eyaletinin güneydoğusundaki White Mesa Uranyum İşleme Tesisi'ne gönderiliyor. White Mesa, Amerika Birleşik Devletleri'nde hâlâ faaliyet gösteren son geleneksel uranyum işleme tesisi. Bu tesisin yalnızca uranyum cevheri kabul etmesi gerekiyor.

Tesis, Ute Mountain Ute yerli halkının rezervasyon bölgesine yaklaşık dört mil uzaklıkta bulunuyor. Bu topluluk, tesisten kaynaklanan atıklardan çok ağır biçimde etkileniyor.

Bir kez daha belirtmek isterim ki bunlar, yüksek düzeyde radyoaktif ve zehirli maddeler içeren farklı atık türleri. Bu maddeler kolaylıkla havaya karışabiliyor ve tesisin rüzgârın estiği yönde bulunan yerleşimlerde yaşayan toplulukları etkileyebiliyor. Bunun yanı sıra bölgedeki kutsal toprakların tahrip edilmesi ve su kaynaklarının kirlenmesi de söz konusu. Bütün bunlar gerçekten yaşanan sorunlar. Üstelik bu süreçte yerli halklar birbirlerine karşı karşıya getiriliyor.

Bir de Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısındaki topraklarımızdan çıkarılan uranyum meselesi var. Bu uranyum, Japonya'da Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombalarının yapımında kullanıldı.

Bu, yerli halklar olarak sahip olduğumuz bütün temel inançlara aykırı. Topraktan bir şey alıp bunu dünyanın başka bir yerindeki yerli halklara zarar vermek ve onları öldürmek için kullanmak, bizim temel değerlerimize tamamen ters düşüyor.

İşte bu nedenle buna hayır diyoruz ve bir kez daha adalet talep ediyoruz. Nükleer sömürgecilikle mücadele eden dünyanın dört bir yanındaki bütün kardeşlerimizden dayanışma istiyoruz.

W.A.S.: Talia, çok teşekkür ederim. Mücadeleniz daim olsun.

T.B.: Teşekkürler. 

W.A.S.: Çok teşekkür ederim. Sizinle tanıştığıma memnun oldum.

_{Talia Boyd kimdir?: Talia Boyd, ABD’deki Navajo Ulusu’na mensup, Indigenous Environmental Network (Yerli Halklar Çevre Ağı) bünyesinde madencilik alanında örgütlenme çalışmaları yürüten nükleer enerji karşıtı bir aktivisttir. Uranyum madenciliğinin yerli halklar ve çevre üzerindeki etkilerine karşı mücadele etmektedir.}