Apaçık Radyo

Greta Thunberg ve Mohammed Usrof'la söyleşi: Umut, Kim İçin?

17 Kasım 2026

COP31 kapsamında Apaçık Radyo’ya konuk olan Greta Thunberg ve Filistinli araştırmacı Mohammed Usrof’la, Filistin’de süren yıkım ve iklim krizi karşısında umudun ne anlama geldiğini konuşuyoruz.

Image
""

Filistin Mücadelesi 7 Ekim'de Başlamadı

Waseem Ahmad Siddiqui: Az önce “Krizin Ön Saflarındaki Topluluklar İklim Adaleti ve Hesap Verebilirlik Talep Ediyor” başlıklı basın toplantısından çıktık. Şimdi yanımızda çok önemli iki konuğumuz var: Mohammed Usrof ve Greta Thunberg.

İlk sorum Mohammed’e. Gazze’nin yeraltı tünellerinden askerîleştirilmiş yeryüzüne, kendine özgü toprak yapısından yerleşimlere ve bariyerlere kadar uzanan bütün bu coğrafyayı düşünelim. İsrail’in şiddet ve yerinden etme politikaları, Gazze’yi ve çevresini yaşanamaz kılmak üzere bölgeyi yeniden şekillendirdi. Abluka 2007’den beri sürüyor. Soykırımın Nakba’yla başladığını ve hiçbir zaman sona ermediğini de biliyoruz. Öyleyse insanlar neden ancak 7 Ekim’den sonra bunun bir soykırım olduğunu kabul etmeye başladı? Gazze’de coğrafyanın askerîleştirilmesiyle soykırım arasındaki ilişkiyi anlatır mısın?

Mohammed Usrof: Çok teşekkür ederim Waseem. Çok iyi bir soru. Yanıtlamak için biraz geriye gitmemiz ve önce suça ortaklığı nasıl anladığımız üzerinde durmamız gerekiyor. Aslında birkaç şey sordun: İnsanlar neden ancak 7 Ekim’den sonra bunun farkına vardı? Bir de coğrafya, tüneller, bugün Filistin’in, özellikle de Gazze’nin içinde yaşadığı düzen var.

Gazze, tarih boyunca Afrika, Asya ve Akdeniz arasında önemli bir ticaret güzergâhıydı. Bugün devam eden soykırıma baktığımızda da bunun yalnızca üç yıllık bir geçmişi olmadığını, 2007’de, hatta 1948’de başlamadığını görüyoruz. Filistinliler, binlerce yıldır bu topraklarda yaşayan, tarımla geçinen ve aşiret bağları olan bir halk. Elbette dünyanın her yerinde olduğu gibi burada da toplumlar zaman içinde değişti.

Örneğin 1800’lerin sonuna, 1900’lerin başına gidelim. Filistinliler, bugün basın toplantısında sorumluluğuna işaret ettiğimiz altyapılara o zaman da direniyordu. Bugün Türkiye’den geçen boru hatlarını gündeme getiriyoruz. Ama Filistinliler 1920’lerde de elektrik şebekelerine ve boru hatlarına karşı mücadele ediyordu. Pinhas Rutenberg’e verilen imtiyaza, Filistin Elektrik Şirketi’nin denetimine geçen elektrik şebekesine karşı çıkıyorlardı. Siyonizmin siyasi bir ideoloji olarak ortaya çıktığı, ilk Yahudi yerleşimlerinin kurulduğu 1920’lerden, hatta daha öncesinden söz ediyoruz. 1930’larda Filistinliler boru hatlarını havaya uçuruyordu.

O dönemde BP’ye, yani Anglo-Iranian Company’ye ait olan Kerkük–Hayfa boru hattı da bu mücadelenin önemli bir parçasıydı. Filistinliler BP’nin altyapısına karşı direniyordu. Osmanlı döneminde, Birinci Dünya Savaşı sırasında yalnızca kömür değil, asker taşımak için de kurulmuş altyapıdan söz ediyorum. Bu altyapı varlığını sürdürdü. İsrail de 1947–1948’de Britanya’nın manda yönetiminden kalan yapıların önemli bir bölümünü böyle devralabildi. O dönemde Filistin’deki manda yönetimi Britanya devletine bağlıydı; ardından bu miras İsrail’e geçti.

1940’lardan 1970’lere uzanan dönemde ise İsrail devletini besleyip bugün gördüğümüz hâline getirme görevini Amerikan emperyalizminin devraldığını gördük.

Elbette sömürgecilik de değişti, farklı biçimlere büründü. Bir zamanlar sömürgecilik makbul sayılıyordu; bugünse kınanıyor. Ama özü olduğu gibi duruyor. Sonuçlarını iklim değişikliğinde, emperyalizmde, yaşanan yıkımda görüyoruz. Amerikan yönetiminin Venezuela gibi ülkelerde devlet başkanlarını alıp götürdüğünü görüyoruz. İran’da, Filistin’de siyasi liderler suikastlarla öldürülüyor ya da hapse atılıyor. Bir yanda Mervan Barguti’nin özgürlüğü için yürütülen kampanya var; diğer yanda İsmail Heniyye ve Sinvar gibi Hamas’ın siyasi isimlerinin öldürülmesi.

Şunu söylemeye çalışıyorum: Bu mücadele yeni başlamadı. Yüzyılı aşkın süredir devam ediyor. Bunun Gazze’de aldığı en son biçimlerden biri de toplumu ve ekonomiyi sistemli biçimde geriye götürmek, gelişme imkânlarını ortadan kaldırmak.

İnsani yardım alanının nasıl siyasi bir araca dönüştüğünü görüyoruz. Gazze İnsani Yardım Vakfı eliyle Filistinlilerin öldürülmesine tanık olduk. Bu yapıların denetiminde, finansmanında, yönetiminde JPMorgan gibi küresel kapitalist bankalar var. Barış Kurulu’nu JPMorgan yönetiyor. Boston Consulting Group, PwC ve EY gibi danışmanlık şirketleri de bu yapılara danışmanlık yapıyor ya da yönetimlerinde yer alıyor.

Yani bugün gördüklerimiz yeni değil; aynı şeyin yeni biçimleriyle karşılaşıyoruz. Örneğin İsrail ordusuyla bağlantılı yeni iklim teknolojileri ortaya çıkıyor. Güneş ışınlarını yansıtacağı iddiasıyla atmosfere madde püskürtülmesine dayanan güneş jeomühendisliği bunlardan biri. Ama bu, dikkatimizi asıl meseleden uzaklaştıran sahte bir çözüm. Asıl mesele, fosil yakıtların yayılması ve insanları topraklarından, geçim kaynaklarından koparan altyapı.

Şimdi bunların İsrail ordusuyla, gözetim şirketleriyle, yapay zekâ sektörüyle bağlantılı yeni biçimleri ortaya çıkıyor. Bunların hepsi soykırım sırasında askerî amaçlarla kullanılıyor. Dolayısıyla bu konferansta fosil yakıt lobicilerinin yanı sıra bu imparatorluklarla, askerî ve sınai yapılarla bağlantılı pek çok kişinin de bulunduğunu görmezden gelmeye devam edemeyiz. Şimdilik burada durayım.

Küresel Çatışmalarda Altyapının Rolü

Greta Thunberg: İktidardakilerin insanların ve gezegenin yararını gözetmediğini biliyoruz. Önlerine kısa vadeli ekonomik kazançlar ve jeopolitik güçlerini artırmak yerine insanları ve gezegeni önceleme fırsatı çıktığında bunu kullanmıyorlar. Atılabilecek en kolay adımları bile atmıyorlar.

Niyetlerini biliyoruz. Bu COP’lardan 31 kez yapıldı, emisyonlarsa rekor düzeyde. Mevcut sistemin de bu müzakerelerin de taraflı işlediği açık.

Varoluşumuzu tehdit eden krizlerle karşı karşıyayız. Bilim, hepimizin hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğu yaşam destek sistemlerinin çöküşüne doğru gittiğimizi söylüyor. Uluslararası hukuk bir mezarlığa dönüştü. İnsan haklarından söz edildiğinde bile bu, en iyi ihtimalle, iktidardakilerin kendi ülkelerinde ve bu yeni emperyalizm aracılığıyla dünyanın dört bir yanında işledikleri insan hakları ihlallerinden dikkati uzaklaştırmaya yarıyor.

Dünya liderlerinin kürsülerde söylediklerinin hiçbiri hayata geçirilmiyor. İkiyüzlülük hiç olmadığı kadar açık. Korkutucu olan da bunca insanın hâlâ bu yalanlara kanması. Durumun bir ölçüde kontrol altında olduğunu sanıyorlar.

Sonra bu toplantılara geliyorsunuz ve en iyi ihtimalle, bu krizlerin başlıca nedenlerinden biri olan fosil yakıtların adını anmakla yetinildiğini görüyorsunuz. Gerçeklikle hiçbir bağı yok.

Hepimiz Suç Ortağıyız

M. U: Greta’nın söylediğine ekleyeyim: Atılabilecek en basit adımlar belli. 

2024’te COP Azerbaycan’da yapılırken yürüttüğümüz kampanyalarda da bunu gördük. Azerbaycan ve Kazakistan petrolü Bakü–Tiflis–Ceyhan, yani BTC boru hattından geçiyor. Türkiye’nin petrol şirketi TPAO bu hattın ortaklarından. BOTAŞ’ın da hatta önemli bir payı var. Elimizdeki bilgilere göre İsrail’in ham petrol ithalatının yüzde 48,6’sı BTC hattı üzerinden Ceyhan Limanı’na geliyor, oradan da doğrudan İsrail’e gidiyor. Bunu hafife alamayız.

Başlangıçta, Azerbaycan’daki COP sırasında bir ölçüde sonuç aldığımızı düşünmüştük. Çünkü uluslararası eylemlerin ardından Türkiye ticareti büyük ölçüde durdurduğunu açıkladı. Mayıs 2024’te açıklanan bir başka ticareti durdurma kararı da vardı.

Ama BTC boru hattından bu kadar gelir elde ederken ticareti durdurduğunuzu nasıl söyleyebilirsiniz? Üstelik yalnızca BTC de değil. Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, yani CPC hattıyla taşınan petrol de İsrail’in ham petrol ithalatının yüzde 28,6’sını oluşturuyor.

Yalnızca Türkiye’nin kamu enerji şirketi BOTAŞ’ın BTC hattından elde ettiği gelire bakalım: Varil başına 1,27 dolar. Sadece 2025’te 43,6 milyon dolar.

CPC hattından gelen petrolün geçtiği Türk boğazlarında ise 2022’de alınan ücretin yaklaşık sekiz katına çıkıldığını görüyoruz. 2026’da buradan elde edilecek gelirin en az 254 milyon dolar olmasını bekliyoruz.

Güney Afrika için de aynı şey geçerli. Onlar da İsrail’e kömür sağlamadıklarını söylüyor ama gerçekte sağlıyorlar. İşleri artık şirketlerin yürüttüğünü söyleyerek sorumluluktan sıyrılmaya çalışıyorsunuz. Yüz yıl önce de gördüğümüz örüntü bu. Sömürgecilikte sorumluluk, üzeri örtülsün diye aracılara ya da şirketlere devrediliyor.

Uluslararası hukukun bu kadar etkisiz kalmasının nedeni de bu: Küresel Kuzey, sorumluluktan kaçmanın mekanizmalarına sahip.

Soykırımı mümkün kılan maddi altyapıyı anlamak bu yüzden çok önemli. Soykırım böyle gerçekleşiyor. Bence insanların 7 Ekim’den sonra farkına vardığı şeylerden biri de hepimizin bu suça ortak olduğu. Hepimiz bu kapitalist dünyanın içinde yaşıyoruz. Emeklilik fonlarımız üzerinden, fosil yakıt ve silah şirketlerindeki yatırımlarımız üzerinden, çalıştığımız kurumlar üzerinden bu suça ortak oluyoruz.

Bu anlatıları normalleştiren, dolaşıma sokan bir basın kuruluşunda çalışıyor olabilirsiniz. Bu şirketlere yatırım yapan bir okulda çalışıyor olabilirsiniz. Yaptığınız işin kendisi soykırıma ortak olan bir faaliyetin parçası olabilir. Bunları açıkça ortaya koymak çok önemli.

İnsanlar 7 Ekim’den beri, devletlerin hiçbir hesap verme kaygısı taşımadan, utanmadan Filistin halkının öldürülmesine katıldığını gördü. Bu yüzden sömürgeciliğin bugün hangi mantıkla işlediğini anlamamız gerekiyor. İnsanlar bunu görmeye başladı. Dayanışmaya katılmalarının nedenlerinden biri de bu: Kendilerinin de sorunun bir parçası olduğunu anlıyorlar.

G. T: Bir şey ekleyebilir miyim? Uluslararası hukuka göre, soykırımın gerçekleşme riski bile varsa suça ortak olan bütün aktörlerin bu ortaklığa son vermesi hukuki bir yükümlülük.

Ama soykırımı fiilen sürdüren aynı kişiler, bu ikiyüzlülüğü ortaya koyan, “Uluslararası hukukun en temel kurallarını ihlal eden sizsiniz,” diyen insanları susturmak ve suçlu ilan etmek için hiç utanmadan hukuk ve düzeni korumaktan söz ediyor.

Sömürgeci Anlatılar ve Filistin Tarihinin Silinmesi

Eren Can İleri: Benim sorum sömürgecilik ve anlatılar üzerine. Siyonist yapı, kendi anlatılarından birini tekrar edeceğim için kusura bakmayın, devlet ideolojisinin merkezine şu söylemi yerleştiriyor: Filistin, “topraksız bir halk için halksız bir toprak”tır. Buna kesinlikle katılmıyorum; korkunç bir söz.

Bu, Avrupa’nın Afrika’yı ve Amerika kıtalarını sömürgeleştirirken başvurduğu Keşif Doktrini’ni çok andırıyor, değil mi? Hristiyan olmayanların insan sayılmadığı, dolayısıyla topraklarına el konabileceği düşüncesini.

Bu sömürgeci anlatılarla nasıl mücadele edebiliriz? Bu düşünce kalıplarını nasıl kırabilir, insanların toprak, kültür ve insanlık arasındaki bağı görmesini nasıl sağlayabiliriz?

M. U: Toprak, kültür ve insanlık arasındaki bağdan söz ettin. Basın toplantısında da söylediğim gibi, medyanın rolü tam da Filistinlileri denklemden çıkaran bu sömürgeci anlatıyı desteklemek oldu.

Sanki İsrail’in böyle bir soykırımı gerçekleştirmeye hakkı varmış gibi davranılıyor. Yenilik yapmaya, kapitalizmin yeni kültürlerini oluşturmaya, bunları normalleştirmeye, üretmeye ve yayılmaya hakkı varmış gibi.

İleri teknoloji, sürdürülebilirlik, modernleşme, ilerleme… Hep bu anlatılar, bu sloganlar. Sömürgeciliğin Avrupa’nın alametifarikası olduğu dönemde öne sürdüğü anlatılar da bunlardı.

Şimdi İsrail de Filistin’in, o kutsal toprakların, “topraksız bir halk için halksız bir toprak” olduğunu utanmadan söylemeye devam ediyor. Sanki orası boşmuş da Avrupa’dan sürülen Yahudiler güvenli bir yere sığınmak için bu toprağa ihtiyaç duymuş gibi.

Her şeyden önce tarih bütünüyle siliniyor. Ama mesele yalnızca tarih de değil. Dünyadaki herkesin tarih, özellikle de Filistin tarihi öğrenmesi gerektiğini söylemiyorum. Fakat insanlar kendi ülkelerinin sömürgecilik geçmişini, bunun bugüne kalan mirasını ve dünya çoğunluğunu oluşturan halkların şiddet yoluyla boyunduruk altına alınmasındaki rollerini anlamalı.

Bugünkü sömürgeciliğe gelirsek: İsrail’in Azerbaycan’daki COP29 pavyonuna baktığınızda her yerde “Çölü yeşertelim” sloganları vardı. Gerçekten de bir çöl, ortasında bir gül ve benzeri görseller… Sonra çölden Dubai ya da New York gibi modern şehirlere geçiliyordu. 

Ama Filistin bu değil. Sırf sermaye uğruna Filistin’i başka bir Silikon Vadisi’ne ya da Times Meydanı’na dönüştürmemeliyiz.

Hatırlarsanız Kushner’in Barış Kurulu projesinin duyurulduğu dönemde bazı sunumlar sızdırılmıştı. JPMorgan mıydı, tam hatırlamıyorum. “Gazze Rivierası” ve benzeri şeyler. Yani Gazze’yi bir başka kapitalist şehre dönüştürmek istediklerini biliyoruz.

Mesele yalnızca insanları sömürmek ya da kıyılarındaki doğalgazı çalmak da değil. Örneğin İsrail’in Gazze’den 2005’te çekilmesini “stratejik geri çekilme” diye anlatıyorlar. Ama bunun böyle olmadığını biliyoruz. Gazze’den ihtiyaç duydukları her şeyi zaten almışlardı. Orayı harabeye çevirdiler.

El Halil Dağı’ndan kıyılarımıza kadar uzanan nehirlerimiz vardı. İsrailli yerleşimci sömürgeciler bunları mahvetti. Filistin coğrafyasını biliyorsanız, ülkenin dört bir yanına yayılan yerleşimlerin Gazze’yle Batı Şeria’yı birbirinden tamamen kopardığını da bilirsiniz.

Bugün sömürgeciliğin mekânı ve coğrafyayı nasıl biçimlendirdiğini, Filistinlilerin yerleşimci sömürgeciliğin sürekli genişlediği bir ortamda nasıl yaşadığını görüyoruz. Batı Şeria’daki Filistinliler tekrar tekrar yerlerinden ediliyor. Yerleşimler genişlemeye devam ediyor. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin, OCHA’nın elinde bunun bütün verileri var.

Şunu söylemeye çalışıyorum: Filistinlilerin yok sayılmasına karşı koymanın yolu, seslerini duyurabilecekleri medyanın olması ve kendi hikâyelerini anlatabilmeleri.

Bir de henüz söz etmediğim şu var: 7 Ekim’den beri yaşananlar, bu kadar çok kayıt altına alınmış bir soykırım olarak biliniyor. Çünkü herkesin elinde bir telefon vardı; insanlar hava saldırılarını canlı yayınlayabiliyor, görüntüleri dışarıya ulaştırabiliyordu. Canlı yayınlanan bir soykırım bu. Dünya da böyle görebildi. Instagram üzerinden canlı yayınlandı.

Ama sahada yaşananların, Filistinlilerin çektiği acıların yüzde birini bile görmedik. Yüzde birini bile. Çünkü her şey canlı yayınlanamaz. Her şey ana akım medyada da yer bulamaz.

Basın toplantısında medyaya seslenirken söylediğim buydu: Filistinlilerin insanlıktan çıkarılmasında çok büyük bir rolleri var; onların insan olarak görülmesini sağlamakta da aynı ölçüde rol oynayabilirler.

Çünkü medya böyle işliyor. Rıza üretiyor. Gerçeğe aykırı anlatılar kuruyor. 2026 yılında yerleşimci sömürgeciliğin sürmesine imkân tanıyor.

Gazze: Yerinden Edilme ve Silinen Hayatlar

W. A. S: İzin verirseniz çok kısa bir soru daha soracağım.

İsrail işgal güçleri, tanklarla, füzelerle ve benzeri araçlarla çevreyi denetleyebilecekleri tepelere önem veriyor. Dağlık alanlarla çevrili bölgelerde varlıklarını sürdürüyorlar. Ama bugün yarattıkları manzara, insanların hayatlarından geriye kalan enkazdan oluşuyor. O enkazın arasında bedenler var. Artık bütün şehir enkazla dolu.

Siyonist yapının Filistin’in coğrafyasını, yeryüzünü nasıl şekillendirdiğini anlatır mısın?

M. U: Burada Filistinli araştırmacı Nadera Shalhoub-Kevorkian’ın “Aşlâ ve Gazze’de Soykırım” başlıklı makalesinden bir bölüm aktarmak istiyorum. Makalede pek çok Filistinlinin sesine yer veriyor. Soykırım devam ederken yazıldığı ve “aşlâ”yı ele aldığı için çok tartışılan bir yazı.

“Aşlâ”, Filistinlilerin bedenlerinden kopmuş uzuvlar, beden parçaları demek. Yazar, bugün Gazze’de herkesin hayatına giren bu kelimenin, olup biteni kavramak için de hayati bir kavram sunduğunu söylüyor.

Aşlâdan söz etmek, böylesine dehşet verici bir durum karşısında edilgen kalmayı reddetmek anlamına geliyor. Filistinlilerin topladığı, patlamalarla parçalanmış, dağılmış, çürümüş, kime ait olduğu bilinmeyen beden parçaları, saldırının insanlık dışı vahşetini gözler önüne seriyor.

Kırılmış kemikler ve kanayan et parçaları gözünün önünden gitmeyen Hanin, sevdiklerinin aşlâsını, bedenlerinden kalan parçaları köpeklere ve kedilere yem olmaktan kurtarmak zorunda hissediyor kendini.

Ailesinin beden parçaları gömülmek üzere toplanırken küçük Lina, kedisini kucağına alıyor. Ailesi bombalanır ve kendisi de beden parçalarına dönüşürse onu yememesi için kedisine yalvarıyor.

Lina, kedisiyle konuşurken, sömürgeci devletin ve uluslararası toplumun parçalanmış bedenleri bile koruyamadığı bir soykırımın ortasında, yaşama ve insan onuruna saygının hâlâ var olabildiği bir alan açıyor.

Filistinlilerin bugün ailelerinden geriye kalan enkazın üzerinde yaşadığını söylüyorsun ya… Benim halam da örneğin… Mart 2024’te ailemizden 22 kişiyi kaybettik. Babamın ailesinin tamamını; bir tek kız kardeşi, yani halam hayatta kaldı. Yerinden edilmiş, eşinin evine gitmiş olduğu için kurtuldu.

Ama sonra eşi de ailesini kaybetti. Sığındıkları evi de kaybettiler. Halam geri dönüp o enkazın üzerinde yaşamak zorunda kaldı. Bir insanın yaşayabileceği korkunç bir gerçeklik bu.

Canlı yayınlanan soykırımın gösteremediği tarafı işte bu. Gazze Şeridi’nin her yerinde toprağın altında ölüler, öldürülmüş Filistinliler yatarken bir Filistinli olarak gündelik hayatınıza nasıl devam edersiniz?

İsrail’in öldürdüğü bütün o Filistinlilerin hatıralarını, hikâyelerini, kimliklerini nasıl bir araya getirebiliriz?

Soykırımın kelimenin tam anlamıyla karşılığı bu. Ekokırım dediğimizde toprağın yaşanamaz hâle getirilmesinden söz ediyoruz. Ama burada bunun da çok ötesinde bir şey var. Hayat bütünüyle yok ediliyor, toprağın kendisi bozulup dağılıyor. Artık bildiğimiz anlamda bir coğrafya bile kalmadı. Çünkü Gazze’de yaşamı mümkün kılan bütün koşullar ortadan kaldırıldı.

Ekip biçilecek toprak yok. Mayıs ayına ait olduğunu hatırladığım verilere göre, Filistin’deki ekili alanların yalnızca yüzde üçü hâlâ tarım yapılabilecek durumda.

Üstelik Filistin de sınıfsal ayrımlardan ve toplumsal hiyerarşilerden azade değil. Özellikle soykırım koşullarında toplumun kendi içinde de ciddi parçalanmalar yaşanıyor. Toplumsal düzenin en temel kuralları çözülüyor. Hukuk ve düzen kalmıyor.

Peki Filistinliler toplumsal hayatı nasıl sürdürecek? Çünkü insanlar hâlâ orada yaşıyor. Ama suya erişimleri yok, sağlık hizmetlerine erişimleri yok. Bu da örneğin ailesi yiyecek stoklayabilmiş Filistinlilerle diğerleri arasında belirgin eşitsizlikler yaratıyor.

İnsani yardımın dağıtımı da başlı başına siyasi bir tercih. Bazı aileler hiç paraları olmadığı için kendilerine gelen gıda kolilerini satmak zorunda kalıyor. Böylece bir pazar oluşuyor. İsrail’in kalorisini hesaplayarak içeriye soktuğu insani yardım, sonrasında yeniden dağıtılan bir mala dönüşüyor. Her çocuğa, her aileye aynı miktarda kalori düşmüyor.

Asıl söylemek istediğim bu. Bugün yalnızca enkazı değil, toplumsal hayatın nasıl çöktüğünü de görmemiz gerekiyor.

Umut, Kimin İçin?

Özdeş Özbay: Son bir soru; umut üzerine. Umudun eylemde olduğunu, harekete geçtikçe doğduğunu söylüyorsun.

Filistin direnişi sanki bu binyılın Vietnam Savaşı’na dönüşüyor; dünyanın dört bir yanında ezilenleri harekete geçiriyor. Geçen hafta Fransa’da genel grev vardı, insanlar Filistin bayrakları da taşıyordu. Daha dün İspanya’da bir grev vardı; orada da Filistin bayrakları dalgalanıyordu.

Bir yandan iklim felaketinin içindeyiz ve COP31’den de pek bir şey beklemiyoruz. Bütün bunların ortasında umut hakkında ne söylersin? Hâlâ umut var mı?

G. T: Umut üzerine kurduğumuz bu dilden, bu söylemlerden çok bunaldım. Çünkü umut ne demek? Kimin için umut?

Sözümona Küresel Kuzey’de yaşayan biz ayrıcalıklı beyazlar için mi? Sonumuzu getireceğini bildiğimiz bu yıkıcı düzeni sürdürme umudu mu? Bunun için umut yok.

Başka bir şey kurmak mı istiyoruz? Bunun umudu ancak gerçekten harekete geçersek var. Yani umuttan söz ederken neyi kastediyoruz?

Benimle benzer koşullardan gelen insanların, “Artık umut yok, o zaman vazgeçelim,” dediğini gördüğümde de öfkeleniyorum. Bazı raporlar çıkıyor, “Artık çok geç,” deniyor.

“Umut kalmadı, vazgeçelim,” demeye hakkınız yok. Çünkü şu anda bunun doğrudan ve en ağır sonuçlarını yaşayan siz değilsiniz.

Az önce Mohammed’den de dinledik: Pek çok Filistinlinin dünyası zaten sona erdi. Yine de devam ediyorlar. O zaman biz kimiz ki “Durum çok karanlık görünüyor, ben karışmayayım,” diyelim? Böyle bir şey olabilir mi?

Bu, insanlık olarak savunduğumuzu söylediğimiz her şeye, bugüne kadar elde ettiğimiz her kazanıma ihanet etmek olur.

Evet, elbette her zaman farklı krizler yaşadık. İnsanlar yaklaşık 200 bin yıldır var. Acil durumlarla, krizlerle, insani felaketlerle hep karşılaştık. Ama bugün farklı olan şu: İnsanlık daha önce hiç bulunmadığı bir alana giriyor.

Bilim insanlarının “yaşam koridoru” dediği alanın dışına çıkarken diğer bütün türleri de peşimizden sürüklüyoruz. Yaklaşık 14 santigrat derecelik bir ortalama sıcaklıktan söz ediyoruz; Dünya’nın son üç milyon yıldaki ortalama sıcaklığından. Bunun dışına çıkıyoruz.

İnsanların kontrol etmesinin çok ötesinde güçlerle oynuyoruz. Ve bunlar bundan böyle bütün insanlığı etkileyecek. İnsanlığın ve bütün biyosferin geleceğini, bugün yaptıklarımız ya da yapmadıklarımız belirleyecek.

Ö. Ö: Evet.

G. T: Bu krizlerde, ne yaparsak yapalım felaketlerle karşılaşacağımızı biliyoruz. Mesele bunlarla nasıl baş edeceğimiz, yıkımı ne kadar azaltabileceğimiz.

Kurtarabileceğimiz her hayat kurtarılmaya değer. Önleyebileceğimiz her felaket önlenmeye değer.

Bir de sanki önümüzde “Ya bugünkü gibi devam ederiz ya da dönüşürüz,” diye iki seçenek varmış gibi konuşuluyor. Böyle bir seçenek yok.

Ya değer verdiğimiz her şeyi korumak için kendi irademizle, yapabildiğimiz kadar büyük bir değişimi yapabildiğimiz kadar hızlı gerçekleştiririz ya da etrafımızdaki bütün sistemler çöktüğü için değişmek zorunda kalırız.

Önümüzdeki seçenekler bunlar. Hangisinin gerçekleşeceğini de bugün yaptıklarımız ya da yapmadıklarımız belirleyecek.

Bir de hepimiz siyasi birer özneyiz. Yürüyüşe katılsanız da katılmasanız da. Adaletsizlik karşısında sözümona sessiz kalıyorsanız zalimin tarafını seçiyorsunuz demektir.

Böylesine uç koşullarda yaşıyoruz ve son derece radikal bir ideoloji hâkim. Adına neoliberalizm deyin, emperyalizm deyin, kapitalizm deyin. Çok küçük ve ayrıcalıklı bir azınlığın biraz daha para kazanmaya devam etmek için dünya nüfusunun büyük çoğunluğunu ve bütün gezegeni feda etme hakkı olduğu düşüncesi, bir şekilde tartışmasız gerçek hâline gelmiş. Üstelik o azınlıktan beklenen de bu.

Bu, son derece radikal bir düşünce. Sessiz kalıp bunu hayatın gerçeği olarak kabullenmek de çok güçlü bir siyasi tutum.

Direnişe Devam

E. C. İ.: Sana bir sorum var. Direnişten söz ettin. Özellikle ülkelerimizin, dünya çoğunluğunun çektiği acılardaki sorumluluğunu düşünürsek, Küresel Kuzey’de direnmek bizim görevimiz.

Son birkaç yılın en etkili kampanyalarından bazılarını Palestine Action ve Les Soulèvements de la Terre yürüttü. Savaş makinesini, boru hatlarını ya da yapay zekâ altyapısını; kısacası bu yıkım mekanizmalarını söküp atabilmek için mücadele yöntemlerimizin de gelişmeye, eylemlerimizin daha ileri gitmeye devam etmesi gerektiğini düşünüyor musun?

G. T: Bunun olacağını, kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Şu anda hayatın olağan akışını kesintiye uğratan daha fazla eylem görmememize şaşırıyorum.

Ama biliyoruz ki bugünkü gibi devam edersek insanlar da buna göre karşılık vermek zorunda kalacak.

Tarih boyunca haklarımızı hiçbir zaman kibarca rica ederek kazanmadık. Süreklilik gösteren, uzun ve çoğu zaman çetin mücadelelerle kazandık. O yüzden başka bir seçeneğimiz olduğunu düşünmüyorum.

Yine söylüyorum: İstesek de istemesek de değişim gelecek. Mesele, buna nasıl uyum sağlayacağımız ve yol açacağı yıkımı ne kadar azaltabileceğimiz.

Ama bildiğimiz bir şey var: Şu anda iktidarda olanlar, burada da söylediğimiz ve defalarca gördüğümüz gibi, gelip bizi kurtarmayacak. İnsanlığın yararını gözeterek, insanlığı korumak için hareket etmiyorlar.

Ö. Ö: Yoldaşlar, Mohammed ve Greta, bugün COP31’deki Apaçık Radyo ofisinde bizimle olduğunuz için teşekkür ederiz. Sizi burada ağırlamak büyük mutluluktu.

W. A. S: Hepinize teşekkürler. Mohammed Usrof ve Greta Thunberg, çok teşekkür ederiz. Hepimize güç versin bu buluşma.

 

Benzer İçerikler

Gazze'deki Açlık ve Vurgunculuk Politikaları
30 Haziran 2025
Chris Hedges, Francesca Albanese
Filistin’de Ulusal Direniş Hareketlerinin Tarihi
15 Mayıs 2026
Chris Hedges, Ramzy Baroud
Soykırıma Ortak Olan Üye Devletler
17 Kasım 2025
Chris Hedges, Francesca Albanese
Laga luga mı, fosil yakıtlardan çıkış mı? - COP31 Özel Yayını Şimdi

COP31'de neler konuşuluyor, hangi kararlar alınıyor? Resmî müzakerelerden alternatif zirvelere, iklim hareketinin seslerinden gezegenin geleceğini belirleyecek tartışmalara, Antalya'dan gelişmeleri COP31 Özel Yayını'nda takip ediyoruz.

  -     
● Canlı Yayın
—
Şimdiki
—
Sıradaki
—
Sıradaki
—
Sıradaki