Gavan McFadzean: “Nükleer enerjinin teşvik edilmesi, temiz enerjiye geçişi yavaşlatıyor”

Image

Waseem Ahmad Siddiqui: Şimdi Avustralya Doğayı Koruma Vakfı'ndan Gavan McFadzean ile birlikteyiz. Kendisi burada düzenlenen nükleer enerji karşıtı “Nükleere Hayır” protestosuna katıldı. Şimdi kendisine bu protestonun amacını ve taleplerini soracağım.

Gavan, Avustralya'dan gelen bir katılımcı olarak bu gösterinin amacından ve taleplerinden söz edebilir misiniz? Burada gündeme getirdiğiniz meseleleri çok dikkatle dinledim.

Gavan McFadzean: Bu gösteriye Avustralya'nın hikâyesini anlatmak için geldim. Bence bu önemli bir hikâye çünkü Avustralya bu yılki COP zirvesinde müzakerelere başkanlık ediyor.

Avustralya, geleneksel olarak enerji ihtiyaçlarını karşılamak için fosil yakıtlara büyük ölçüde bağımlıydı. Ancak 2000'li yılların başından itibaren daha temiz enerji kaynaklarına geçiş sürecine girdi. Bu dönüşüm, 2022 yılında Anthony Albanese liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin seçilmesiyle ciddi biçimde hızlandı. Bu hükümet bugün de iktidarda.

Avustralya, kömür ve doğal gazdan uzaklaşıp yenilenebilir enerjiye yönelme konusunda dünyanın en hızlı ulusal enerji dönüşümlerinden birini gerçekleştirdi.

Mayıs 2025'te genel seçimlerimiz vardı. Avustralyalıların önünde iki seçenek bulunuyordu. Bir tarafta temiz enerjiye geçişi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının hızla yaygınlaştırılmasını sürdürmek isteyen hükümet, diğer tarafta ise kömür ve doğal gaz kullanımını artırmayı, yenilenebilir enerji yatırımlarını yavaşlatmayı ve vergi mükelleflerine 600 milyar dolara mal olacak altı yeni nükleer reaktör inşa etmeyi planlayan muhalefet vardı.

Avustralyalılar, ülkelerinin enerji geleceği konusunda çok net bir tercihle karşı karşıyaydı. Bu seçim, Avustralya'nın gelecekteki enerji ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına ilişkin bir referandum niteliğindeydi.

Avustralyalıların ezici çoğunluğu yenilenebilir enerji yolunu seçti. Yenilenebilir enerjiyi savunan hükümet, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana elde ettiği en büyük seçim zaferini kazandı. Muhalefet ise nükleer enerjiyi savunduğu için ağır bir yenilgiye uğradı.

Avustralyalılar, nükleer enerjiyi ve fosil yakıt kullanımının sürdürülüp yaygınlaştırılmasını büyük ölçüde reddetti. Bunun yerine yenilenebilir enerjiye hızlı geçişin devam etmesini destekledi. Biz de bunun anlatılması gereken önemli bir hikâye olduğunu düşünüyoruz.

Şimdi ise nükleer enerji destekçileri yeni bir stratejiye yöneldi. Avustralya'da hızla büyüyen veri merkezleri ve yapay zekâ sektörünün enerji ihtiyaçlarını karşılamak için küçük modüler nükleer reaktörler inşa edilmesini savunuyorlar. Nükleer enerji, bu sektörlerin enerji ihtiyacını karşılayacak bir kaynak olarak öne çıkarılıyor.

Ancak Uluslararası Enerji Ajansı'nın verilerine göre, 2022'den bu yana veri merkezlerinin enerji ihtiyacının üçte ikisi yenilenebilir enerji kaynaklarından, yalnızca yüzde 6'sı ise nükleer enerjiden karşılanıyor.

Dünyanın dört bir yanında gördüğümüz şey şu: Nükleer enerjinin teşvik edilmesi, aslında temiz enerji yatırımlarını yavaşlatmaya ve kömür ile doğal gazın dünya genelindeki enerji sistemlerinde daha uzun süre kullanılmasını sağlamaya yönelik bir kampanya.

Ben de Avustralya'nın yaşadığı bu deneyimi anlatmak için gösteriye katıldım. Çünkü dünyanın geri kalanının Avustralya'nın deneyiminden öğrenebileceği çok şey var.

W.A.S.: Evet, mücadeleniz daim olsun. Avustralya Doğayı Koruma Vakfı’ndan Gavan McFadzean, Çok teşekkür ederim.

Gavan McFadzean: Çok teşekkürler. 

_{Gavan McFadzean kimdir?: Gavan McFadzean, Avustralyalı çevre ve iklim aktivisti, Australian Conservation Foundation (Avustralya Doğayı Koruma Vakfı) bünyesinde İklim ve Enerji Programı Yöneticisidir. Yaklaşık 30 yıldır iklim değişikliği, doğanın korunması, fosil yakıtlardan çıkış ve yenilenebilir enerji alanlarında mücadele yürütmektedir. Uluslararası iklim müzakerelerinde Avustralya çevre hareketini temsil etmiş ve nükleer enerjiye karşı yürütülen kampanyalarda yer almıştır.}