Açık Gazete

Programı "2. Uyarı" ile açtık. Dünyanın hemen hemen bütün ülkelerinden 15 binden fazla sayıda bilim insanı, 25 yıl aradan sonra "İnsanlığa İkinci Uyarı" yayınladı ve çeşitli tehditlerin  yerde ve gökte yaşam alanını uçuruma doğru götürdüğünü, önlemek için zamanın da çok az kaldığını söyledi. 

Güne Açık Radyo'nun 23. yaş günü kutlaması ile başladık. Türkiye'nin ilk --ve tek-- çok ortaklı kolektif radyosunun 13 Kasım 1995 tarihli ilk yayınının açılışından ve ilk AG programı yayınından kesitler ve sesler dinlettik, AR'nin 22 yıllık tuhaf serüveni, program(cı)ları, sesleri, kelimeleri, müzikleri hakkında küçük bir bilanço verdik.

Bugün Açık Radyo 23 yaşında! Bu vesileyle hem Açık Radyo'nun tarihinden bazı kayıtlar dinleyerek 22 yıllık geçmişimize, hem de 46. Yayın Dönemi broşürümüzün temasına (Yeis ve Keder / İyimserlik ve Umut) eğilerek bugünümüze baktık. Açık Radyo 22 yıldır olduğu gibi Direniş ve Hareket'ten, İyimserlik ve Umut'tan yana olmaya devam ediyor.

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge'yle,  "Misak-ı Milli"yi Cumhurbaşkanı ve diğer iktidar yetkililerinden bazılarının "yeniden" sahiplenmesi, COP23 iklim zirvesinin tam ortasında Türkiye'de enerji bakanının yerli kömürü sahiplenmesi, Türkiye'nin bölgede ve dünyada dış politikasındaki belirsizlik ve kırılganlığı sürdürmesini ele aldık.

Açık Gazete'nin 10 Kasım tarihli  programında, Atatürk'ün kendi sesinden "demokrasi"nin önemini vurguladığı o kısa ve önemli konuşmasını dinledik.

Haftanın sondan bir önceki Açık Gazete'sine Hindistan'ın başkenti Delhi başta olmak üzere bir çok kentini saran, olması gereken değerlerin kat be kat üstünde olan hava kirliliğine dair durumu aktarak başladık. Oradan hareketle, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Suriye'nin Paris İklim Anlaşması'nı imzalayacağını ilan etmesine dair verdiği tepkiye değindik. 

Haftanın üçüncü Açık Gazete'sine dünya genelindeki iklim haberlerini aktararak başladık. Almanya'nın Bonn kentinde düzenlenen Taraflar Konferansı COP23'teki gelişmeleri ele aldık.

Bu hafta Açık Gazete'de yeni bir köşemiz oldu: 100. yılında Ekim Devrimi. Tarih Vakfı'nın katkısıyla hazırlanan programda, akademisyen Doğan Çetinkaya ile birlikte içinde bulduğumuz senenin sonuna kadar, 100. yılında Ekim Devrimi'ni konuşuyoruz. 2017 yılının sonuna kadar devam edecek programın ilk bölümünde 1917 Rus Devrim'ine giden yolları ve o yolların üzerindeki aktörleri hatırlayarak bir giriş yaptık. 100. yılında Ekim Devrimi her çarşamba saat 09:30'da Açık Radyo'da!

Programın başında Ekim Devrimi'nin 100. yıldönümünün Rusya'da nasıl kutlandığı haberlerine baktık. Biraz buruk. "Elbette bazı ilerlemeler oldu, ancak şimdi yeterince adalet yok.

Bu hafta Açık Bilinç’te Harvard Üniversitesi’nde çalışan genç bilimcilerimizden Dr. Didem Göz Aytürk'le, 2017 Nobel Tıp ödülü konusu olan gece/gündüz ritmleri çerçevesinde, ışık algısının fizyoloji ve davranış üzerindeki etkileri ve retina dokusu üzerinde yürütülen öncü yeni araştırmaları konuştuk.
 

Haftanın ilk Açık Gazete'sinin açılışında Bonn'daki iklim zirvesinin (COP23) açılışını, bu konferansın neden anlamlı ve önemli olduğunu konuştuk. Zirve arifesinde on binlerce insan "insanlığa karşı varoluşsal bir tehdit" olarak nitelenen kömüre karşı "iklimi koruyun, onu yerin dibinde tutun!" sloganıyla barışçıl protesto yürüyüşüne çıktı, gözlerine biber gazı sıkan polisle "meydan muharebesi" şartlarıyla karşılaştı.

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, yeni yayımlanan Cennet Belgeleri (Paradise Papers) adı verilen dokümanlardan yola çıkarak, Panama Belgeleri'ni, yolsuzlukları, Rusya Devlet Başkanı'nın Türkiyeli iş adamına verdiği dostluk madalyasını, TC Devlet Başkanı'nın yerli otomobil üretimi için "5 babayiğit" diye tanımlayarak 5 iş adamına yaptığı çağrıyı, elektrikli arabaları, hibrid arabaları ve bütün bunlarla bağlantılı olarak iklim krizini konuştuk.

İlk saatte önce hikâye anlatıcılarını konuştuk. Yeni yayın döneminde Açık Gazete'nin açılışında her gün bir hikâyesini okuduğumuz Eduardo Galeano'nun "Hikâye Avcısı" kitabının İngilizce çevirisi gelecek hafta ABD'de yayımlanıyor.

İlk yarım saat: Kan gövdeyi götürürken gezegenimden insan manzaraları: New York'ta, mezuniyet yıldönümlerinde bisikletle tatil yapan turistler dahil 8 kişiyi kamyonla ezip geçen, 11 kişiyi yaralayan IŞİDci Özbek katilin haftalarca planlama yaptığı ortaya çıktı.

Mimar, çizer ve Açık Radyo programcısı (Açık Deniz) Beysun Gökçin'le, Ayrıntı Yayınları tarafından yeni yayımlanan "karikatür" kitabı Çizik üzerinden dünya ve memleket ahvalini konuştuk.

Açık Gazete'nin "Nereye Doğru" köşesinde Cengiz Aktar'la, Cumhuriyet gazetesi davası, tutuklu gazeteciler, Osman Kavala'nın tutuklanması gibi örneklerden yola çıkarak Türkiye'nin giderek Batı'dan uzaklaştığını ve yalnızlaşmakta olduğunu, AİHM'nin ise Türkiye ve çeşitli ülkelerdeki, insan hakları ihlallerini ve totaliter eğilimleri önleme konusunda neden işlevsiz kaldığını konuştuk. 

Programa gezegende yükselen kriz raporlarıyla başladık: Saygın Lancet sağlık dergisinin yıllık Geriye Sayma (Countdown) raporuna göre derhal harekete geçilmezse en geç 33 yıl içinde (205'ye kalmadan) küresel sağlık krizi, en az bir milyar iklim mültecisi, küresel kıtlık tehlikesi, bilumum hastalıklar ve şiddetli çatışmalarla savaşlar bizi bekliyordu. 

Bu hafta Açık Bilinç’te, Harvard Üniversitesi’nden genç bir bilimcimizi, Dr. Betül Kacar’ı ağırladık. Astrobiyoloji bilimini ve evrende yaşamın başlangıcını konuştuk.
 

Gezegen için alarm zillerinin çalması haberleriyle başladık: Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) bildirdiğine göre dünyanın atmosferinde ısınmaya yol açan CO2 ve muadili sera gazlarının yoğunluğu 3 milyon, hatta belki 5 milyon yıl önceki seviyelere ulaştı. 

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, IMF'nin son yıllarda "neoliberalizmi" eleştiren yaklaşımlarını tarihi bir perspektifle gözden geçirdikten sonra, şimdi de Fransa'da zenginlerin vergilerinde indirime gidilmesini "tarihi bir hata" diye nitelendirmesine değindik. IMF'nin bu eleştirel söylemleriyle beraber yürüttüğü politikalara birarada bakarak bir değerlendirme yapmaya çalıştık. Dünya milyarderlerinin sadece 2016'de yüzde 17 artarak toplam 6 trilyon dolarlık yeni servetleriyle dünyada yeni "Yaldızlı Çağ"a girişlerini konuştuk.