Açık Bilinç’te Güven Güzeldere, psikolinguistik ile yapay zekâ arasındaki kesişimleri ele alırken; Groningen Üniversitesi’nden Dr. Suzan Scheffer ile dil araştırmalarının büyük dil modelleriyle nasıl buluştuğunu ve bu etkileşimin iki alanı nasıl beslediğini konuşuyor.
Geçmişteki programlarımızda Psikolinguistik konusunu ele alırken, Dilbilim ve Psikoloji'nin nasıl işbirliği yaptığına değinmiştik. Ayrıca şuna da dikkat çektik: Psikolinguistik, gelişen teknolojileri adapte ederek araştırma alanını genişletmekte.
Örneğin, en eski zamanlarda Psikolinguistler verilerini deneklerin söylediklerini kağıt-kalemle not alarak toplarken, portatif kasetli teyplerin ortaya çıkmasıyla görüşmeleri kayda almaya başlamışlar ve bu kayıtları sonradan çalışarak yanlışlarını en aza indirmeyi başarmışlardı.
Bizim Türkiye'deki Psikolinguistik çalışmalarının izini sürdüğümüz seride de ilk kuşakların kasetli teyp kullanırken, sonraki kuşakların farklı teknolojileri benimsediğini, sosyal robotlardan göz izleyicilerine kadar yeni alan ve araçlara yöneldiklerini gözlemlemiştik.
Bu hafta, Dinleyici Destek Şenliği'nin ardından yapacağımız ilk yayında konuğumuz Dr. Suzan Scheffer, Groningen Üniversitesi'de Psikolinguistik araştırmalarının nasıl yapay zekâ birimine dahil olduğunu ve böylece bir gelişim çizgisi izlediğini anlatıyor.
Yapay zeka, bu aralar, malum, Büyük Dil Modelleri geliştirerek ilerliyor. Peki, dil konusunu çalışanlar arasında Psikolinguistler de olduğuna göre, bu iki alanın bilgi alışverişinde bulunmaları çok doğal değil mi?
Ama nasıl?
Psikolinguistik alanının Türkiye'de özellikle çocukların dil edinme süreçlerinde nasıl bir kuşaklararası gelişme gösterdiğini, Prof. Dan Slobin, Ayhan Aksu Koç, Aylin Küntay ve Ercenur Ünal'ın konuk olduğu programlarda incelemeye çalışmıştık.
Bu konuya şu aralar eğilen yapay zekâ modellerinin, dilsel veri üretme konusunda ne kadar becerikli olduğunu aktaran şu yazıya dikkat çekmek isterim.
Peki bu konulara okullar nasıl yaklaşıyor?
Avrupa'nın en köklü eğitim kurumlarından olan Groningen Üniversitesi, 'Yapay Zekâ ve Psikolinguistik' araştırmalarını nasıl ve niçin bir araya getirmeye karar verdi? İşte bütün bunları Groningen'de öğretim üyesi olan Dr. Scheffer bize anlatıyor.
