İfade özgürlüğü, yalnızca konuşabilme hakkı değil; farklı düşüncelerin, sanatın, mizahın ve yaşam biçimlerinin korkusuzca var olabilmesinin güvencesidir. Bir toplum, eleştiriye, mizaha ya da farklı kimliklere tahammül edemediği ölçüde özgürlüğünü değil, kendi geleceğini de daraltır. Çünkü susturulan her ses, yalnızca bir kişiyi değil, toplumun ortak vicdanını ve demokratik yaşam alanını da eksiltir. Özgürlükler ancak herkes için savunulduğunda gerçek anlamını bulur.
İşte Böyle Canım'da, gazeteci Yıldız Tar'ın tutukluluğundan LGBTİ+ örgütleri ve gazetecilere yönelik erişim engellerine, ‘sanal devriye’ uygulamalarından ifade özgürlüğüne yönelik baskılara; stand-up gösterisi Ölü Deniz sonrası hakkında soruşturma başlatılan ve ardından tutuklanan Deniz Göktaş'ın yaşadığı sürece uzanan hak ihlallerini ve ifade özgürlüğü mücadelesini değerlendirdik.
Web sitesinden…
Altın Saatler‘de, Prof. Dr. Okan Tüysüz ile Venezuela’da peş peşe gerçekleşen yıkıcı ikiz depremlerin sismolojik mekanizmasını, Şili örneğiyle yapı stokunun önemini ve MTA’nın güncellenen Türkiye Diri Fay Haritası’nı konuşurken; ayrıca makine mühendisi Remzi Çelik ile de rant odaklı betonlaşmanın tetiklediği kentsel ısı adası etkisini, bu fenomenin sağlık, enerji ve “soğutma adaleti” üzerindeki kritik sonuçlarını mercek altına aldık.
Hüsnükabul‘de, Venezuela’da meydana gelen yıkıcı depremlerin ardından gazeteci Andreína Chávez ile depremin etkilerini, arama kurtarma çalışmalarını, iletişim altyapısında yaşanan sorunları ve ülkedeki mevcut insani krizi kapsamlı bir şekilde değerlendirdik.
Ufuk Turu‘nda, Sırbistan’da ilan edilen erken seçim sürecini, Arnavutluk’ta çevre ve yolsuzluk karşıtı protestoları, Peru’daki tartışmalı seçim sonuçlarını ve Gazze, Batı Şeria, Lübnan ile Suriye’de süren çatışmaların son durumunu masaya yatırdık.
Açık Yeşil‘de, Avrupa’daki aşırı sıcak hava dalgaları, yeni sıcaklık rekorları, buzulların hızla erimesi ve iklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirirken; COP31 öncesinde Türkiye’nin fosil yakıtlardan çıkış söylemi ile Çanakkale’de planlanan yeni ithal kömürlü termik santral kapasite artışı arasındaki çelişkiyi de tartıştık.
Açık Gazete‘de, Prof. Fikret Başkaya ile İnsanlığın Vazgeçilmez Ufku: Komünizm kitabı üzerinden mevcut sistemin sürdürülemezliği üzerinden kapitalizmin doğa ve toplum üzerindeki etkilerini, tüketim kültürünü, ekolojik krizin kökenlerini ve insanlık için alternatif bir gelecek arayışını radikal bir perspektifle ele aldık.
Haftanın İklim Zirvesi‘nde, Kadir Has Üniversitesi İktisat Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Erinç Yeldan ile iklim finansmanı, karbon bütçesi, emisyon ticaret sistemi ve iklim adaletini masaya yatırırken; fosil yakıt ekonomisinin, çok uluslu şirketlerin ve küresel finans sisteminin iklim krizi üzerindeki etkilerini değerlendirdik.
Sakat Muhabbet‘te, Bursa Nilüfer Kent Konseyi Engelli Hakları Çalışma Grubu Başkan Yardımcısı Sıraç Erbek ile 2016’da Greta Thunberg’in İsveç’te başlattığı iklim aktivizmi ile tanışma şansı bulduğu ‘Küresel Isınma, İklim Değişikliği, İklim Krizi’ sürecini Kasım ayında Antalya’da gerçekleşecek COP31 Zirvesi perspektifi ve sakatlık alanı bağlamında ele aldık.
İklim Kuşağı Konuşuyor‘da, iklim krizinin yalnızca çevresel değil aynı zamanda küresel bir halk sağlığı krizi olduğunu vurgulayarak; ormansızlaşma, biyolojik çeşitlilik kaybı ve yükselen sıcaklıkların bulaşıcı hastalıkların yayılımını nasıl hızlandırdığını, değişen iklim koşullarının sivrisineklerden su kaynaklı bakterilere kadar birçok hastalık etmeninin coğrafyasını nasıl dönüştürdüğünü ve bu risklere karşı Tek Sağlık yaklaşımının neden hayati önem taşıdığını ele aldık.
Onarım Çağı‘nda, iklim krizine karşı çözümün yalnızca emisyonları azaltmak değil, aynı zamanda milyonlarca yeni ve nitelikli istihdam yaratmak olduğunu savunan yazar ve aktivist Jonathan Neale ile iklim işleri kavramına, fosil yakıtlardan çıkışın ekonomik ve toplumsal boyutlarına, sendikaların dönüşümdeki rolüne ve Türkiye’de olası bir iklim istihdamı kampanyasının nasıl başlayabileceğine değindik.
Dünya Mirası Adalar‘da, Yüksek Mimar Zeynep Çoban Keleşmehmet’ten Büyükada’nın kültürel mirası, kent belleği ve hafıza mekânları odağında geliştirilen kültür rotası çalışması hakkında bilgi aldık.
Açık Bilinç‘te, Prof. Mehmet Korkmaz ile kalbin antik çağlardan günümüz kardiyolojisine uzanan bilimsel ve kültürel serüvenini; kan dolaşımının keşfini, Galen’den William Harvey’e uzanan düşünsel dönüşümü, ilk kalp ameliyatlarını ve kalbin biyolojik bir organ olmanın ötesinde insanlık tarihindeki sembolik anlamlarını ele aldık.
Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?‘de, Antakya Sanat Derneği (ASM-DER) kurucusu İskender Azaroğlu ile 2023 depremlerinin ardından hayata geçirilen ‘Antakya’nın Yerinden Edilmiş Mozaikleri, Dağılmış Bir Mirası Birleştirmek’ sergisi üzerinden, dünyanın farklı müzelerine dağılmış Antakya mozaiklerinin replikalarını, kültürel mirasın hafıza, iyileşme ve yeniden bir araya gelme fikriyle kurduğu ilişkiyi, arşiv çalışmalarını ve serginin geleceğe yönelik hedeflerini konuştuk.
Sayfiye‘de, 19. ve 20. yüzyıllarda İstanbul’un su ve kanalizasyon altyapısındaki yetersizlikleri, özellikle yaz aylarında şiddetlenen kirli su kaynaklı salgınları ve su yönetiminin belediyeleşme sürecini ele aldık.
Antroposen Sohbetler‘de, Ankara’da Dante’nin kurucu ve işletmecisi Fatma Ece Demir ile ekmekten yola çıkarak şehirlerin hafızasını, ekşi mayanın yaşayan kültürünü, kadın emeğini ve sürdürülebilirliği ele alarak; Ankara’daki Esat Hal’in dönüşümü üzerinden bir yapının yalnızca restore edilmesini değil, toplumsal belleği yaşatan bir buluşma mekânına dönüşmesini konuştuk.
homo ludens‘te, 2019’da yayımlanan ve üç BAFTA dahil onlarca ödül kazanan Disco Elysium‘u konuşurken; hafızasını kaybetmiş bir dedektifin hikâyesiyle başlayan oyunun, nasıl politik bir romana, bilinç akışına ve insanın kendisiyle yüzleşmesine dönüşen benzersiz bir sanat deneyimi yarattığını ele aldık.
Öte yandan
Açık Gazete ekibinin gündem odaklı önerdiği makale ve analizlerden oluşan okuma önerilerine ulaşmak için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Hikâyenin Sonu: COP31
9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da Avustralya ve Türkiye ortak başkanlığında düzenlenecek COP31 sürecinde, her Salı yayımlanacak Hikâyenin Sonu: COP31 bülteniyle Apaçık Radyo’nun COP31 takibini, iklim krizinin gündelik yaşama etkilerini ve Halkların İklim Zirvesi’nden öne çıkan gelişmeleri bir araya getiriyor; tüm COP31 içeriklerini ise COP31 Dosyası‘nda topluyoruz.
Megadeth’in 40 Yılı ve Hayatta Kalma Sanatı
Apaçık Radyo’nun YouTube serisi Açık Dergi: Portreler’de, Megadeth’in kurucusu, thrash metalin efsane ismi Dave Mustaine ile İstanbul konserinin hemen öncesinde bir araya geldik ve kendisiyle Megadeth’in 40 yıllık köklü tarihinden sahne disiplinine, dövüş sanatlarının hayatındaki rolünden kanserle olan mücadelesine ve “Viking Eli” rahatsızlığına kadar, hayatın ta kendisini konuştuk.
Sistemin İçine Sızmak
Açık Dergi köşesi Ekoton: Sanat ve Ekoloji Üzerine Söyleşiler‘de, multidisipliner sanatçı Can Memişoğulları ile ‘sistemin içine sızmayı’ ve doğanın kendi hayatta kalma stratejilerini Deniz Kızının Sofrası’na konuk olarak konuştuk.
ring noord’dan Yeni Nesil Akışkan ‘Ravetronica’
Login‘den Christopher Çolak, Nik Roos ve Jasper Scholma tarafından tasarlanan yeni nesil müzikal projelerden biri olan ring noord’un Mama Told Ya etiketiyle yayımlanan son EP’si Everything is still to come hakkında bilgi verdi.
Haftanın kitabı
Haftanın Kitabı’nda Ceyhan Usanmaz, Oscar Lewis’in Sanchez’in Çocukları kitabı üzerinden yoksulluğun kuşaklar arası aktarımını, bir Meksika ailesinin kendi sesinden anlatılan çarpıcı yaşam öyküsünü; eserin antropoloji, edebiyat, sinema ve müzik arasında kurduğu güçlü bağı değerlendirdi.
Haftanın karikatürü
Açık Gazete‘nin köşelerinden Haftanın Karikatürleri‘nde, RODHO’nun çizimi haftanın karikatürü olarak seçildi.
Haftanın sözü
“Bak, Deniz kardeş; koltuğuma göz dikmeni takdirle karşıladım... On yıldır bu günü bekliyorum ... sende o ışık var, başaracaksın illaki. Çaban, mücadelen, gayretin mutlaka sonuç verecek, vazgeçme lütfen ... Baktın sabahın köründe kapına dayanmıyorlar ... durma sen git. Taksim’e git mesela, avukatlarımın sana ileteceği iki tane sağlam sloganı sol yumruk havada, hançereni yırtarcasına meydanın ortasında haykır, akşamına koltuğum senindir inşaallah.” — 10 küsur yıldır tutuklu eski HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş, 5 günde yaklaşık 6 milyondan fazla izlenen “Ölü Deniz” başlıklı stand-up gösterisinin ardından hakkında soruşturma açılan komedyen Deniz Göktaş’a yazdığı esprili mektupta “hapishaneler aynı anda iki adet böyle mahpusu kaldıramaz. Az kaldı!” diyor. (Diken)
Apaçık Radyo podcast
