Tezahür'de konuklarımız Cem Yiğit Üzümoğlu, Ilgın Öykü Fışkın ve Berk Ütni ile Oyuncular Sendikası'nın hayata geçirmek üzere üzerinde çalıştığı çevrimiçi oyuncu platformu üzerine konuşuyoruz.
Gülin Dede Tekin: Tezahür’den herkese iyi akşamlar. Ben Gülin Dede Tekin. Tezahür’de bu hafta 27 Mart haftasındayız; bildiğiniz üzere Dünya Tiyatro Günü haftası. Bu vesileyle genç oyuncuların problemlerini konuşmak üzere birkaç konuğum var bugün. Kendileri şu anda Zoom’da beni güldürmek için çok uğraşıyorlar ama bunu yemeyeceğim. Şöyle ki; Oyuncular Sendikası’nın bir platform hareketi üzerine konuşacağız. Üç konuğum var: İlki, Oyuncular Sendikası’nın Set Çalışma Birimi, İletişim Birimi, Örgütleme Birimi ve Uluslararası İlişkiler Sorumlusu Cem Yiğit Üzümoğlu. Diğer iki arkadaşımız da Gençlik Birimi'nden İlkin Öykü Fışkın ve Berk Ütni. Hoş geldiniz.
Cem Yiğit Üzümoğlu: Hoş bulduk.
Berk Ütni: Merhaba, merhaba.
İlkin Öykü Fışkın: Hoş bulduk, hoş bulduk. Merhaba.
G. D. T: Enerjiniz çok güzel gerçekten. O yüzden hızlıca konuya girmek istiyorum. Önce Cem’e söz vereceğim. Cem bana ilk bu platformdan bahsettiğinde ve beni Zoom toplantısına çağırdığında çok heyecanlandım. Direkt Cem’e atıyorum topu: Nedir bu örgütlenmeye çalıştığınız platform ve neye hizmet ediyor? Kabaca bir girizgah yaparsan daha sonra diğer arkadaşlardan da destek alalım.
C. Y. Ü: Tabii ki. Çok teşekkürler öncelikle bizi davet ettiğin ve programına konuk ettiğin için. Şöyle; biz Oyuncular Sendikası olarak 15 yıldır pek çok alanda mücadele veriyoruz. Fakat özellikle son yıllarda daha görünür olan sistematik bir problemi çözmek üzere bu platformu inşa edelim istedik. Bu öyle bir platform ki; oyuncuların, yönetmenlerin, yazarların, yapımcıların, reklamverenlerin, menajerlerin ve cast direktörlerinin bir araya geldiği, Oyuncular Sendikası’nın güvenilirliği altında oluşan bir network...
Bu networkü inşa ederken bir yandan oyunculara iş imkanı sağlamak, çalışma alanlarındaki işlerine dair kolaylaştırıcı hizmetler sunmak ve insanları bir araya getirecek bir ağ yaratmak istiyoruz. Amacımızı kabaca bu şekilde özetleyebilirim. Şu an platformun inşa aşamasındayız. Yeterli bütçeye sahip olduktan sonra web sitesinin yazılım ve tasarımını gerçekleştirip kullanıma sunacağız.
G. D. T: Buradan Berk ve İlkin’e dönebilirim. Platformun tanıtım metninde de geçen ve kendi aramızda da konuştuğumuz bir "kanayan yara" meselesi var. Özellikle tiyatroda çok ciddi bir oyunculuk okulu enflasyonu var. Bu sadece sizin sektörde değil, benim mimarlık kariyerimde de geçerli; özel üniversitelerin artmasıyla sayı çok arttı. Bu durum pozitif bir yere evrilebilecekken, kendinize alan bulmakta ne kadar zorlandığınızı görüyoruz. İlkin, bu ihtiyacı senden dinleyebilir miyiz?
İ. Ö. F: Tabii. Dediğiniz gibi, her yıl neredeyse 1000 yeni konservatuvar mezunu öğrenci veya sektöre adım atmaya çalışan genç insan oluyor. Maalesef onlara iş imkanı sunacak bir ağ bulmak çok zor. Yapacağımız web sitesiyle bu ağlara ulaşımı kolaylaştıracağız. Bu da yeni mezun gençlerin geçim sıkıntısı nedeniyle mesleklerini bırakıp bambaşka işlere atılmasını önleyecek. Çevremde oyunculuktan uzaklaşan çok fazla genç var; bu platform onların kendi mesleklerini yapabilmelerini sağlayacak.
G. D. T: Berk, senin eklemek istediğin bir şey var mı?
B. Ü: Cem zaten çok güzel özetledi. En büyük sıkıntı şu: Benim bir audition (seçme) görebilmem bile çok zamanımı aldı. Eğitim aldım ama sektöre girmem zordu. Menajer bulma sürecim şöyle oldu: Bir Drive dosyası açtım, fotoğraflarımı ve beğendiğim audition videolarını yükledim. Bildiğim herkese mail attım, Instagram’dan yazdım. Bu platform olsaydı bunların hiçbirini yapmak zorunda kalmayacaktım.
Bizim sektörde "dışa dönük" biri olma zorunluluğu var. İçedönük, utangaç ama işini iyi yapan bir sanatçı olmanız şu anki ekosistemde imkansız. Bir satışçı gibi kapı kapı dolaşmak, sokaktaki insandan yardım istemek zorunda kalıyorsunuz. Ben sadece oyunculuğumla ilgilenmek istiyorum. Bu platformun en büyük hazinesi burada; bağlantılarla değil, yeteneğinizle menajere veya işe ulaşabilmenizi sağlaması. Sendikanın bağlayıcılığı burada çok önemli.
C. Y. Ü: Biraz sistematik problemlerden de bahsetmek gerekiyor. Bu sadece gençler için değil, sektördeki tüm oyuncular için geçerli. Bir "oyuncu enflasyonu" olduğu için rekabet artıyor ve standartlar düşüyor. "Ben kabul etmezsem başkası kabul eder" düşüncesi; psikolojik şiddet, taciz, mobbing ve hukuksuzlukların göz ardı edilmesine yol açıyor.
Biz burada bir denetleme mekanizması kuruyoruz. Sendika olarak üyelerimizi geçmiş işlerine ve etik değerlerine bakarak alıyoruz. Web sitesine dahil olacak kurumlar da bu güvenlik filtresinden geçecek. Sektördeki "kapalı kapılar ardında yürütülen" ilişkileri, torpili veya takipçi sayısına dayalı seçilmeleri bir kenara bırakıp, niteliği ve güvenliği ön plana çıkarmaya çalışıyoruz.
G. D. T: Peki bu platforma başvurular nasıl olacak? Detaylandırabilir misiniz?
C. Y. Ü: İki tür üyeliğimiz var. Bireysel başvurular; tiyatro, dizi, reklam, seslendirme oyuncuları, dansçılar ve sokak sanatçıları gibi tüm görsel-işitsel alan sanatçılarını kapsıyor. Diğer tarafta ise sektör paydaşları; yönetmenler, menajerler, cast direktörleri ve yapımcılar yer alacak.
G. D. T: Berk, neden basit bir platform değil de "ekosistem" ifadesini kullanıyorsun?
B. Ü: Çünkü sadece bir menajerlik sitesi değiliz. Niyetimiz sürdürülebilir ve şeffaf bir alan yaratmak. Oyuncu profilini oluşturup portfolyosunu sunabilecek. Karşı tarafta cast direktörü veya yeni bir yetenek arayan bağımsız bir yönetmen bu sisteme dahil olabilecek.
Ayrıca "Eğitim ve Hizmetler" sayfamız var. Oyuncunun ihtiyacı olan fotoğraf çekimi, audition alanı veya workshop gibi hizmetleri, sendikanın anlaşmalı olduğu yerlerden daha uygun fiyata almasını sağlayacağız. Kar amacı gütmediğimiz için herkese eşit fırsat sunuyoruz. Mesela bir sette nasıl davranılması gerektiği okullarda öğretilmez. Platformda çıkacak küçük "pop-up" uyarılarla genç oyunculara "saçını kestirme", "kostüme dikkat et" gibi hayat kurtarıcı teknik bilgiler de vereceğiz. Hem eğitici hem kolaylaştırıcı bir ağ olduğu için buna "ekosistem" diyoruz.
İ. Ö. F: Şunu da ekleyeyim; bu platform oyuncunun belirsizlik içinde yürümesini engelleyecek. Bir seçmeye girdiğinde ücretini, çalışma süresini ve rolün detaylarını net bir şekilde bilmesini hedefliyoruz.
G. D. T: En kritik soru: Bu platformun inşası ve sürdürülebilirliği için ne gerekiyor?
C. Y. Ö: Biz kar amacı güden bir şirket değiliz. Gelirimiz sadece sistemin sürdürülebilirliği ve maliyetleri aşağı çekmek için kullanılacak. Şu an sistemi kurmak için 3 milyon liralık bir kaynağa ihtiyacımız var. Sendikamızın mali işlerinin yürütüldüğü Fonzip üzerinden bir bağış kampanyası başlattık. Bu miktar, web sitesini inşa etmemize ve ilk 2-3 yıllık sürdürülebilirliği sağlamamıza yetecek. Sektörü daha adil ve güvenli hale getirmek için bu desteğe ihtiyacımız var.
G. D. T: Dinleyicilerimiz bu kampanya linklerine nereden ulaşabilir?
C. Y. Ö: Oyuncular Sendikası’nın sosyal medya hesaplarındaki (Instagram/Twitter) "bio" kısımlarından veya web sitemizdeki info bölümünden kampanya linkine ulaşabilirler.
G. D. T: Son birkaç dakikamızda sözü İlkin ve Berk'e bırakıyorum.
İ. Ö. F: Her meslek alanında insanlar eğitim alıyor ama karşılığını bulmakta zorlanıyor. Bu platformla gençlerin emeklerinin boşa gitmediğini hissettikleri bir alan yaratacağımıza inanıyorum.
B. Ü: Sürdürülebilirlik adına UNESCO gibi fonlara da başvuruyoruz. Ayrıca ilan başına gelir modeli gibi planlarımız var. Türkiye, dünyada dizi ihracatında ikinci sırada ama standartlarımız ve haklarımız konusunda gelişmeye çok ihtiyacımız var. Hedefimiz yurt dışındaki cast direktörleri için de bir köprü olmak. Türkiye’deki yeteneklerin kaliteli bir şekilde temsil edilmesini istiyoruz.
G. D. T: Hepinize çok teşekkür ederim. Mücadelenizi yıllardır görüyoruz. İzleyicinin de bu genç yeteneklerin farkında olması çok önemli. Umarım en kısa sürede hedeflenen rakama ulaşırsınız. Parayı topladığımızda yeniden konuşmak üzere söz alıyorum.
C. Y. Ü: Çok teşekkür ederiz. Dayanışma içinde bu yeri inşa edeceğiz. İyi ki varsın.
G. D. T: Herkese iyi akşamlar.
