Véronique Sanson'un ilk yılları (II) - 1976-81

Devrim Özkan: Merhabalar, ben Devrim Özkan. Açık Radyo’da Fransız Öpücüğü’nde birlikteyiz. Bu hafta yine sevgili Sedat Nemli bizimle. Véronique Sanson programlarımızın ikincisinde. Hoş geldiniz Sedat Bey.

Sedat Nemli: Hoş bulduk, teşekkür ederim.

D: Geçen hafta neler yapmıştık? Véronique Sanson’un ilk albümlerinden bahsettik. İlk albümü “Amoureuse” ile açtık programı. Onun o albümde ne kadar repertuvarına damga vuran şarkılar olduğundan bahsettik. Daha sonra ikinci albümüne geçtik. Sonra “Le Maudit”ye geldik ki yine önemli albümlerinden biriydi bu da. “Le Maudit”den parçalar çaldık ve böylece 1974’e mi geldik?

S: Evet, 72-74, o üç seneyi kapsamıştık.

D: Evet, o arayı kapsamış olduk. Dördüncü stüdyo albümü Véronique Sanson’un “Vancouver”. Bu 1976’da piyasaya çıkıyor. Şunu da hatırlatmak lazım, Véronique Sanson artık 1974’ten itibaren zannedersem Amerika’da yaşamını sürdürüyor. Stephen Stills’la birlikte ve Amerikalı müzisyenlerle çalışıyor. “Vancouver” da, bundan sonra gelecek albümler de yine Amerika’da 1981’e kadar kaydediliyor ve bu açıdan altyapıları daha böyle Amerikan müziğine, Amerikan rock müziğine ya da Amerikan pop müziğine daha yakın şarkılar ve albümler.

S: İlk albümlerinde Michel Berger’nin ki hem tabii hayat arkadaşıydı bir dönem ve albümlerin prodüksiyonunu da yaptığından bahsetmiştik. Halbuki bu “Vancouver”dan itibaren sanıyorum prodüksiyon Bernard Saint-Paul’a geçiyor.

D: Evet.

S: Ve uzun bir birliktelik bu. Bernard Saint-Paul birçok albümünün prodüksiyonunu yapacak. 

D: 2005’lere kadar bir birliktelikleri oluyor. 

S: Sanıyorum “Vancouver” ilkiydi bunların, yanlış hatırlamıyorsam.

D: Öyle olması gerekiyor. Arada bir kesintiye kısa uğruyor, yani çok kısa bir kesinti de dahil olmak üzere 2005’e kadar birlikte çalışıyorlar ve hatta yine bu programda dinleyeceğiz Bernard’s Song diye bir şarkı da prodüktörü için yazıyor Véronique Sanson. Bernard Saint-Paul’ün de gerçekten önemli bir rolü oluyor sanatçının bu kariyer hikâyesinde.

S: “Vancouver” albümünde Amerikalı müzisyenler var bahsettiğiniz gibi. Aynı zamanda Mountain Fjord Orkestra diye bir grup da kendisine eşlik ediyor bazı yaylı çalgılarda vesaire orkestrasyonda. Bunu da yöneten Gavyn Wright adlı bir müzisyen, bir İngiliz kemancı ve besteci aslında. Böyle de bir projesi olmuş. Penguin Cafe Orchestra diye Gavyn Wright’ın çok ilginç de bir grubu vardı aynı dönemlerde.

D: Evet, şimdi biz de bu albümden iki parça dinleyeceğiz arka arkaya. Önce Redoutable’ı seslendirecek Véronique Sanson. Bunun ardından da Étrange comédie adlı parçasıyla bizlerle olacak.

D: Véronique Sanson’un dördüncü stüdyo albümünden iki parça dinledik arka arkaya. Önce Redoutable, bunun ardından da Étrange comédie. Redoutable’de “Eğer bakışımla onlara dokunduğumu görürsen, onlara sanatın tadını verdiğimi, çılgın kahkahamda acı bir gözyaşı tadı varsa bana kızma, sen beni yenilmesi güç biri yaptın” diyor. “Ama ben o kadar da savunmasızım, incitmek o kadar kolay, o kadar kolay, o kadar kolay ki” diye ekliyordu Véronique Sanson. 76 tarihli “Vancouver” adlı dördüncü stüdyo albümünün ardından geldik Sanson’un beşinci albümü “Hollywood”a.

S: 1977'de piyasaya çıkıyor. Bu Stephen Stills’la olan evliliği de o yıl bitiyor ve Véronique Sanson yanılmıyorsam Colorado’da oturuyorlardı bir dönem Stephen Stills’le. Oradan taşınıp oğluyla birlikte…

D: Alkol ve uyuşturucu problemleri zannedersem Stills’ın orada baş gösteriyor.

S: Oğlunu alıp Los Angeles’a, Bel Air’e taşınıyor Véronique Sanson ve oradayken beşinci stüdyo albümü olan ve adı “Hollywood” olan albümünü çıkarıyor ve en önemli albümlerinden, bence çok dinlediğim bir albüm hâlâ. Çok sevdiğim bir albüm.

D: Aslında bu programların da kaynağı bu “Hollywood” albümü oldu.

S: Evet. Önce sadece onun üzerine bir program yapalım diye konuşmuşken biraz daha genişlettik. Koca bir kariyer programına dönüştü neredeyse ve hakikaten önemli, benim için çok önemli bir albüm, kendi kariyerinde de tabii Sanson’un iyi, önemli bir yer tutan bir albüm. Burada ben biraz yine müzisyenlerden bahsetmek istiyorum. Prodüksiyon Bernard Saint-Paul’a ait ve çok iyi bir prodüksiyon albüm aslında ve çok kıymetli müzisyenler var. Mesela Willie Weeks. Pop, funk, soul tarihinin en iyi basçılarından; Ray Parker Jr. gitarda; bateride James Gadson, Harvey Mason gibi kıymetli müzisyenler vesaire vesaire. Yani Stephen Stills’la olan birlikteliğinin getirdiği arkadaşlıklar, tanışıklıklar Véronique Sanson’un kariyerine hakikaten önemli damga vurdular. “Hollywood” da çok güçlü bir rock, pop albümü. Sesi belki de her zamankindan daha kuvvetli bu albümde. Oradan üç parça çalacağız sanıyorum.

D: Üç parça çalacağız. Bunlardan ilki Bernard Saint-Paul için yazdığı Bernard’s Song. Altı buçuk dakikalık uzunca bir şarkı bu. Bununla ilgili “Véronique Sanson Amerika’da stüdyo tekniklerini, Amerikan tarzı çalışma biçimini çok iyi öğrenmiş olmalı ve kendi kimliğini koruyarak bu açıdan bundan yararlanmayı biliyordu” denmiş ve bir sürpriz olarak Bernard Saint-Paul’e bu parçayı yazmış Véronique Sanson. Bunun ardından J’ai perdu ton adresse’i seslendirecek.

S: Benim belki de en sevdiğim üç Véronique Sanson şarkısından bir tanesidir J’ai perdu ton adresse.

D: Öyle mi?

S: Evet.

D: Bunun için de “Çoğu zaman üzüntülü, gerilimli bekleyiş, sabırsızlık dolu yalvarışların kalbi bu. Mutlu aşklar, yalnızlık ve umutsuzluğu bir araya getiren bir şarkı ve mutlu olduğumda beste yapamıyorum. Ama çığlıklar, gözyaşları ve bunaltı bana ilham veriyor” ifadelerini kullanmış Véronique Sanson.

S: “Sokaklarda koşturuyorum, kendimi bilmeyerek”. “Adresini kaybettim” diyor. Çok güzel bir şarkı. 

D: Bu iki parçanın ardından da yine bu albümde yer alan Féminin adlı parçayı seslendirecek Véronique Sanson.

D: Véronique Sanson’un beşinci stüdyo albümü “Hollywood”dan üç parça dinledik arka arkaya. Önce Bernard’s Song. Bunun ardından J’ai perdu ton adresse. Son olarak da Féminin. Féminin’in sonundaki olağanüstü vokal gerçekten çok dikkat çekici. 

S: Ve nefesliler. Evet. Aranjman Alain Chamfort.

D: Evet o da enteresan. Hatta Alain Chamfort koroya da katılıyor. 

S: Müthiş, müthiş 

D: Alain Chamfort aslında birkaç sene sonra meşhur olacak. Manureva’yla, Gainsbourg’un Manureva’sıyla.

S: Evet.

D: O zamanlar Claude François’nın plak şirketinde çalışıyor. Pop tarzında şarkılar yapıyor. Çok meşhur değil, Manureva’yla meşhur oluyor ama gerçekten orada da etkisini hissettiriyor. Evet, şimdi geldik altıncı stüdyo albümü ve yedinci albümü, aradaki canlı performans albümünü de sayarsak “7ème”. “7ème” 1979’da piyasaya çıkıyor ve yine birbirinden önemli şarkıların yer aldığı bir albüm. Toplamda 200 binlik bir satış rakamına ulaşmış ve Altın Plak statüsüne erişmiş. Yine Amerika’da, Kaliforniya’da yapılmış kayıtları. Önemli şarkılar arasında Ma révérence’ı görüyoruz. Toute une vie sans te voir gibi şarkılar da yine bu albümde; sizin de söyleyecekleriniz vardır diye tahmin ediyorum.

S: Evet, 1979 yılının Haziran-Ekim ayları arasında kaydedilmiş. Bernard Saint-Paul prodüksiyonu, Los Angeles’ın ünlü Record Plant stüdyosunda kaydedilmiş. Yine kıymetli müzisyenler var. Örneğin davulcu Ed Greene gibi ve gitarda Steve Cropper ki Booker T. & the M.G.’s’in efsanevi gitaristiydi Steve Cropper. O var bu plakta ve George Rodi piyanoda ki çok önemli bir piyanist. Paulinho da Costa perküsyonlarda vesaire vesaire. Yani çok kıymetli, her zaman çok kaliteli müzisyenlerle çalışmaya devam ediyor bu dönemde Véronique Sanson.

D: Albüm Toute une vie sans te voir adlı parçayla açılıyor. Geçen hafta bahsettiğimiz Tout Véronique Sanson kitabında şöyle denmiş parçayla ilgili: “Sesi uçan bir trapez gibi adeta, çok yüksekte asılı, en engebeli tizlerde şaşırtıcı bir kolaylıkla geziniyor. Kırılacak, düşecek denildiği anda sesinin ipinden tutunup daha da yüksek bir nota çıkarıyor.” Bu şarkı da aslında buna iyi bir örnek. Michel Berger’ye yazılmış muhtemelen. “Tüm bir hayat seni görmeden” diye çevirebiliriz bunu Türkçeye. “Geldiği gibi gitti, tek kelime etmeden, dudağında hafif bir gülümsemeyle ve ben hâlâ onu hayal ediyorum her gece. Korktuğum şey, tüm bir hayatı seni görmeden geçirmek, bana acı veren, beni yaşlandıran bu” diyor ki bu muhtemelen de değil, Stephen Stills’dan da ayrıldıktan sonra artık Michel Berger’ye bir seslenme.

S: Evet. Zaten karşılıklı galiba bestelerle birbirleriyle çok…

D: Evet, birbirleriyle haberleşiyorlar. Şimdi biraz da aslında oraya değinirsek, geçen programda da bahsettik. Bu esnada France Gall artık Michel Berger’le birlikte. Yani hem sanatsal bir birliktelikleri var hem de evleniyorlar ama Michel Berger’in aklı bir yandan hâlâ eski sevgilisi Sanson’da. Sanson zaten Stephen Stills’dan ayrıldıktan sonra tamamen tekrar eski anılarını düşünüyor. Böyle de şarkılar aracılığıyla…

S: Bir mesajlaşma var.

D: Bir mesajlaşma, flörtleşme durumu söz konusu. Şimdi biz de önce Toute une vie sans te voir’ın Véronique Sanson’un 2018’de çıkan düetler albümünde yer alan bir düet versiyonu dinleyeceğiz. Fransız müziğinin genç yeteneklerinden Tim Dup; Timothée Duperray adı ama Tim Dup olarak geçiyor. Hip hop şarkılarıyla başlamıştı. Şimdi pop ağırlıklı olarak devam ediyor. Ses rengi de çok uygun bence Véronique Sanson’a. Bu ikisinden dinleyeceğiz bu şarkıyı ilk olarak. Daha sonra da Ma révérence. Tabii yine bu da çok önemli bir şarkı. Burada da kendinden bahsediyor aslında ve oğlu Christopher artık ona ihtiyaç duymadığında, sevdiği insanlar yanından ayrıldığında hayatının nasıl olacağını hayal etmeye çalışıyor ve “Zamanım kalmadığında her daim cesaret bulmaya, yirmi yılımı verdiğimde her şeyin bir serap olduğunu görmek için sizlere reveransımı yapacağım ve veda edeceğim” diyor. Çok etkileyici sözleri olan bir parça bu da. İkinci olarak bu şarkıyı dinleyeceğiz. Son olarak da bu albümden Je suis la seule adlı parçayla gelecek Véronique Sanson.

S: Sanıyorum Ma révérence’a Chantal Akerman’ın Toute une nuit adlı filminde yer verilmiş.

D: İlginç o da. Toute une vie sans te voir ile de bağlantı kuruyor gibi. Bu anekdotu da iletmiş olalım ve bu üç parçayı dinleyelim şimdi.

D: Véronique Sanson’un 6. stüdyo albümü “7ème”den üç şarkı dinledik arka arkaya. İlk olarak Tim Dup’la birlikte Toute une vie sans te voir adlı parçasını seslendirdi sanatçı. Bunun ardından da önce Ma révérence, bunun sonrasında da Je suis la seule adlı parçalarıyla bizlerle oldu. Artık programımızın sonuna yaklaştık ve 1981 tarihli albümü “Laisse-la vivre”e geldik. yedinci stüdyo albümü bu Véronique Sanson’un. Yine Amerika’da kaydedilmiş ve Amerika’da kaydettiği son albüm bu aynı zamanda. Artık bu albüm sonrasında 1983’te Fransa’ya geri dönüyor ve kariyerine burada devam ediyor. Toplamda 400 bin gibi ciddi bir satış rakamına ulaşmış bu çalışma da. Monsieur Dupont gibi bir şarkı var. Doux dehors, fou dedans yine dikkat çeken şarkılardan biri. İsim şarkısı Laisse-la vivre de yine bu albümün öne çıkan parçalarından biri. Bizim şimdi dinleyeceğimiz parça ise Doux dehors, fou dedans fakat bunu da farklı bir kayıtla dinleyeceğiz. Michel Jonasz’la. Bizim…

S: Ortak arkadaşımız!

D: Ortak arkadaşımız, favori Fransız şarkıcılarımızdan Michel Jonasz’la birlikte seslendirecek 2018 yılına ait bir kayıtla Véronique Sanson.

D: Véronique Sanson ve Michel Jonasz geldi Açık Radyo mikrofonlarına Véronique Sanson’un Doux dehors, fou dedans adlı parçasıyla. Evet, Véronique Sanson’a ayırdığımız iki programın sonuna geldik artık. Sedat Bey’le bu iki program boyunca sanatçının 1972 ile 81 arasındaki albümlerine değinmeye çalıştık. Sedat Bey çok teşekkür ederim.

S: Ben teşekkür ederim. Bol da dedikodu yaptık.

D: Bol da dedikodu yaptık. Programı da aslında dedikoduyla bitireceğiz çünkü son parçamız Je serai là, yine “Laisse-la vivre” albümünde yer alan. Bu parçanın özelliği ne? Bu parça bir cevap niteliği taşıyor. Michel Berger’in beş yıl önce yazdığı Seras-tu là? – “Orada olacak mısın?” adlı şarkıya Véronique Sanson Je serai là yani “Orada olacağım” diye cevap veriyor ama orada olamıyor. Fransa’ya dönüyor belki ama neden orada olamıyor? Çünkü Michel Berger, France Gall ile evli artık .

S: Yani "Döndüm de sen meşgulsün”

D: “Döndüm de sen meşgulsün” oluyor bir anlamda. Şimdi tabii Fransız magazin basınını bu Véronique Sanson, Gall ve Berger arasındaki aşk üçgeni epeyce meşgul etmiş o zamanlar. Basın sürekli Sanson’la Gall’in birbirine düşman olmasını istiyor gibi bir havaya bürünmüş ki kendilerine malzeme çıksın. Bu, Véronique Sanson’a da sorulmuş 2012’de “Nasıl aranız?” diye. Sanson da bunların aslında hep basın tarafının abartıldığını, öyle saç saça baş başa kavga etmediklerini, aslında bir dönem yakın olduklarını ama bunun sonrasında yaşananlar sonrasında hiç görüşmediklerini belirtmiş ve “Bu benim istemediğimden değil, ikimiz de belki bilinç dışı bir şekilde Berger’i yine yeniden aramıza sokmaktan korkuyorduk” demiş ki bu da Berger’in ölümünden sonra yapılan bir açıklama çünkü 92’de zannedersem doğru hatırlıyorsam hayata veda ediyor Michel Berger fakat o günden France Gall’in öldüğü 2018 yılına kadar görüşmemişler. “Ezeli düşman gibi sundular bizi ama biz aslında öyle değildik” demiş Sanson. Buna rağmen yine de Gall’in cenazesinde yer almak istememiş, oraya gitmemiş.

S: Şaka bir tarafa bütün bunların yanı sıra çok önemli bir sanatçıya iki program ayırdığımız için ben de çok memnun oldum. Çok teşekkür ederim. Çünkü hakikaten çok kıymetli besteleri olan, çok ilginç bir sanatçı. Sesiyle, piyanosuyla, aranjmanlarıyla, Véronique Sanson’u tekrar hatırladığımız iyi oldu.

D: İyi oldu. Geri kalan kariyerinin 1981’den sonraki dönemini de dinleyicilerimiz kendileri de keşfedebilirler. Orada da çok güzel şarkıları var yine. En iyi şarkılar belki bu dönemde ama bu dönemden sonra da yine çok güzel şarkıları var. Onları da merak eden dinleyicilerimiz keşfedebilirler diyelim. 

S: Umarım. 

D: Ve programımızı sonlandıralım. Görüşmek üzere diyelim.

S: Hoşça kalın.

Kaynaklar:

• Tout Véronique Sanson, Baptiste Vignol, Grund, 2022
• 1001 histoires secrètes de chansons, Fabien Lecœuvre, Editions du Rocher, 2017