COP31 Özel - Ekoloji Temalı Şarkılar (II)
Fransız Öpücüğü’nde, COP31 Özel programlarının ikincisinde; Les Cowboys Fringants, Zazie, Gauvain Sers ve Julien Doré’den iklim değişimi ve çevre temalarını işleyen yakın tarihli parçalar dinledik.
Haftanın açılışını Zazie’nin 2007 tarihli Je suis un homme (Ben bir insanım) adlı parçasıyla yaptık. Şarkıda ağırlıklı olarak tüketim toplumunu ve insanın bitmek tükenmek bilmeyen hırsını eleştiriyordu sanatçı. Altından ya da betondan kafeslerin içinde geçirdiğimiz yaşamlarımız boyunca aslında kendi etrafımızda dönmekten başka bir şey yapmadığımızı belirtiyor ve bencilliğimiz yüzünden dünyayı donan ya da yanıp kavrulan bir yer haline getirdiğimizi dile getiriyordu. Şarkının nakarat kısmında ise “Anlıyor musun, ben bir insan değilim, Yanılsamaların kralıyım sadece, Affedersiniz ama aslında Aptalların kralıyım belki de” diyordu.
Fransız popüler müziğindeki ekoloji temalı şarkıların en fazla ses getirenlerden biri de 2003 yılında piyasaya çıkmıştı. 1996’da kurulan pop & rock grubu Mickey 3D, üçüncü stüdyo albümü "Tu vas pas mourir de rire"de yer alan Respire (Nefes Al) adlı parça sayesinde ile ertesi yıl düzenlenen Les Victoires de la Musique töreninde "En İyi Şarkı" ve "En İyi Video Klip" ödüllerine layık görülmüştü. Mickaël Furnon & Aurelien Joanin ikilisinin imzasını taşıyan bu şarkıda dünyanın bugünkü haline gelmesinin nedenlerini özetliyor ve bu gidişle bizi daha karanlık bir geleceğin beklediğini vurguluyordu topluluk. Nakarat kısmında geçen “Nefes alman lazım ve bunu söylemenin bir anlamı yok, Çok hoşuna gitmeyecek ama yine de söylemek gerek” sözleriyle insanların hoşuna gitmese bile iklim meselesine değinmenin bir mecburiyet olduğu vurgulayan Mickey 3D, bunun yanı sıra mevcut durum için geçmiş nesilleri suçlamanın bir işe yaramayacağını ve içinde bulunduğunuz durum vahim olsa da hala bir şeyleri düzeltmek için vaktimizin olduğunu dile getiriyordu.
Québec orijinli Les Cowboys Fringants, ekoloji temalı şarkılarıyla tanınan bir topluluk. Grubun ekolojiye bakışı, sadece şarkılardaki güçlü eleştiriyle sınırlı değil; aynı zamanda “sadece söz yetmez, eylem gerekir” anlayışı üzerine kurulu. Bu nedene grup üyeleri 2006’da Fondation Cowboys Fringants adlı vakfı hayata geçirmiş. “Müzik çevrenin hizmetinde” sloganıyla kurulan vakıf, konser bileti ve albüm satışları aracılığıyla bir fon oluşturuyor ve bu sayede ağaç dikimi, tehdit altındaki ekosistemlerin korunması ve eğitim ve araştırma gibi alanlara destek sağlanıyor. Grubun solisti ve lideri Karl Tremblay’nin 2023’te hayatını kaybetmesinin ardından onun mirasını devralan grup üyeleri, bu yıl Québec Üniversitesinde, vakfa ait bir araştırma kürsüsünün kurulmasına da ön ayak oldu. Les Cowboys Fringants’ın Plus rien, 8 secondes, Le gars d’la compagnie ve L’Amérique pleure gibi çevre temalı şarkıları mevcut. Örneğin 2004’te piyasaya çıkan 8 Secondes’da, dünya genelinde her sekiz saniyede bir, bir çocuğun öldüğünü, buna karşın büyük şirketlerin suyu bile bir ticari araç haline getirdiklerini, nehirler taşarken bazılarının çevreyi hiçe sayarak ceplerini doldurduğunu ve dünyayla adeta Monopoly oynarmış gibi oynandığını dile getiriyor topluluk ve şarkının finalinde, dünyanın sonuna sekiz saniye kaldığında, para hırsı yüzünden çevreyi bu hale getirenlerin aklımıza geleceğini vurguluyor.
Yetmişli yıllardan bu yana repertuarında çevre temalı şarkılara da yer veren Georges Chelon, 1973’te Raconte nous le temps ve Ouvrez les portes de la vie, 1977’de de L’arbre adlı şarkıları seslendirmiş, 2002’de de deniz kirliliğini konu alan La vague noire’ı kaydetmişti. 2019 yazında piyasaya çıkan albümdü “Essayez Dieu”deki şarkılardan birinde de toplumun çevre konusundaki duyarsızlığının yanı sıra tüketim konusundaki hırsını eleştiriyordu sanatçı. Parça, Et vous, ça vous fais rire (Ve bu sizi güldürüyor) adını taşıyor. Şarkıda: “Hep daha ileriye gitmeye çalışıyoruz ama sonuçta hep en güçlünün galip geldiğini, servet kazanmaya yönelik iştahımızın bir türlü bitmediğini çocuklara nasıl anlatırız. Ölüm fermanımızı imzalamak için nükleer savaşlardan, dünyanın sonundan bahsediliyor, çiçeklerimizin üzerine eğilelim ve zavallı arıların yitip gidişine ağlayalım” diyor Chelon ve tüm bu anlattıklarının aslında çoğu kişinin umurunda olmamasını eleştiriyor. Fransız popüler müziğinin bir başka tecrübeli ismi Yvan Dautin ise, yine 2019’da, Chelon’un bu parçada sözünü ettiği arı ölümlerinden bahseden Plus d’abeilles plus de miel adlı parçayı yayınlamıştı. Bunu da “Ne arı kaldı ne bal” şeklinde çevirebiliriz Türkçeye. ABD’de 2025-26 döneminde yıllık arı kolonisi kaybı %39,9 olarak ölçüldü. Bu, önceki iki yılın %55 civarındaki rekor seviyelerine göre bir iyileşme gibi görünse de hâlâ sürdürülebilir kabul edilen %15-20 oranının çok üzerinde. Türkiye’de ise koloni sayısı hafif düşüş gösterse de bu durum üretim verimliliğiyle telafi edilmeye çalışılıyor. Yvan Dautin de şarkısının nakarat kısmında: “Kötü haberi getirdi rüzgâr, ne arı kaldı ne bal ve dünyamız öldü” diyor ve artık geri dönülmez bir noktaya geldiğimizi vurguluyor.
Gauvain Sers’in, 2019’da single olarak da yayınladığı Y’a plus de saisons, adını özellikle ileri yaştaki kişilerin ülkemizde de sık sık kullandığı “Artık mevsim kalmadı” ifadesinden alıyor. İklim değişikliği ve mevsimlerin git gide özelliklerini yitirmesini konu alan ve neşeli ve akılda kalıcı bir melodiyle ciddi bir mesaj veren parça: aşırı sıcaklar, fırtınalar, yangınlar, liderlerin ve sanayicilerin “her şey yolunda” diyerek konuyu geçiştirmesi gibi meselelere değinerek iklim krizine dikkat çeken bir uyarı şarkısına dönüşüyor aynı zamanda. Yine aynı adı taşıyan bir başka parça da Zazie’nin geçtiğimiz ay piyasaya çıkan albümünde yer alıyor fakat bu defa aile için şiddet ve iklim değişimi temaları iç içe geçiyor. Zazie, doğanın; fırtınalar, orman yangınları, kökünden sökülen ağaçlar ve anormalleşen mevsimler aracılığıyla hissedilen şiddetini metafor olarak kullanıyor ve bununla erkeklerin kadınlara uyguladığı şiddet arasında paralellik kuruyor. Açılışta, ilkbaharda yağan kar, yola devrilen ağaçlar ve yangınlardan kaçmak zorunda kalan insanlardan söz edilmesi nedeniyle ilk bakışta ekoloji temasını işliyor gibi görünen parçada, daha sonra bu “doğal afetler” insanın içindeki “vahşiliğe” benzetiliyor ve şiddete maruz kalan kadınların tıpkı “ölü yapraklar” gibi savrulduğu vurgulanıyor. Zazie parçayı yazarken, 2011-2020 yılları arasında kocası ve onun evlerine davet ettiği başka erkekler tarafından defalarca tecavüze uğrayan Gisèle Pelicot’nun Fransa’da büyük ses getiren davasından etkilendiğini belirtmiş ve şarkısını ona ve şiddete maruz kalan tüm kadınlara ithaf etmiş.
Charlélie Couture’ün farklı meslektaşlarıyla bir araya gelerek çevre temalı şarkıları seslendirdiği “Projet Bleu Vert” (“Yeşil Mavi Proje”) adlı albüm, tamamen çevreyi ve doğayı korumaya adanmış bir çalışma. Couture’ün uzun yıllardır albümlerinde yer verdiği iklim değişikliği, türlerin yok olması, nehir kirliliği ve kontrollü küçülme gibi ekolojik temaları işleyen parçaları bir araya getiren albümden, üretim ve tanıtım masrafları çıktıktan sonra elde edilecek tüm gelir France Nature Environnement (FNE) – Fransa Doğa Çevre Derneği'ne bağışlanacak. On bir şarkıdan oluşan albüme; Jean-Louis Aubert, Cali, Kent, Angélique Kidjo ve Yannick Noah gibi sanatçılar tamamen gönüllü olarak katkı sağlamış. Bunun yanı sıra Sea Shepherd derneğinin kurucusu Paul Watson’ın seslendirdiği bir şiir ve Engagé volon-Terre adlı yeni bir şarkı da bulunuyor albümde. Brezilyalı meslektaşı René Nunes’le birlikte seslendirdiği bu parçada; Nehirleri, kuşları, memelileri, ekosistemleri korumanın, nükleer planlara, mega-sulama havuzlarına, pestisitlere, glifosata ve sera etkisine karşı çıkmanın ve eşitlik, dayanışma, gezegen barışı ve biyolojik çeşitlilik için mücadele etmenin önemine değiniyor Charlélie Couture.
Julien Doré, 2020 tarihli “Aimé” adlı albümünün açılış parçası La fièvre'i (Ateş), dünyanın hastalanıp ateşinin çıkması fikri üzerine kurmuştu.
İklim değişikliği, çevre sorunları, sosyal medya bağımlılığı, tüketim çılgınlığı ve yüzeysel yaşam gibi konulara değindiği parçanın nakarat kısmında: “Dünya değişti ve birkaç omuru kaydı” diyordu sanatçı ve parça boyunca da komplo teorilerini, medyayı ve “hayatını televizyon için satan” insanları ironik bir dille eleştiriyordu. Şarkının Brice VHD tarafından yönetilen video klibinde de, dünya, başında büyükçe bir küre olan bir karakter tarafından temsil ediliyor ve bu sayede bir kişilik kazanıyordu.
Benzer İçerikler
20 Eylül İklim Grevi Özel
Yeni Albümler - 11
Dünya Çevre Günü Özel: Ekoloji Temalı Şarkılar
2026'nın ilkbahar albümleri
Devrim Özkan