Trump Seçimi Kaybetti. Peki İran Savaşını da mı Kaybetti?

Trump denen barbarın İran’a karşı atom bombası kullanma olasılığının söz konusu olduğu bir noktadaydık. Bu korkunç, bu alçakça, bu aşağılık bir şeydi. Ama bunun karşılığı dünyanın hiçbir yerinde olmadığı gibi Türkiye’de de olmadı. 

İşin acı tarafı, “Hayır, bu barbarlar nükleer bomba kullanmaz, kullanamaz” da diyemiyoruz. Hepimiz bu korkunç ittifakın insanı, insanlığı, dünyayı tek celsede yok edebileceğini biliyoruz.

Peki Trump’ın ve partisinin yenilgisi bizi bu tehlikeden uzaklaştırıyor mu? Umalım ki öyle olsun. 

Trump’ın yaşadığı hezimetten, Netanyahu’nun İsrail’de gerilemesinden yola çıkıp İran’ın kesin zaferini ilan eden çok sayıda insan ve çevre var. Tabii en başa da İran İslam Cumhuriyeti’nin kendisini yerleştirmeliyiz.

Hem Netanyahu hem de Trump cephesinin gerilemesinin önemli olduğu kesin. Ama bu noktada şuna da bakmak gerekir sanıyorum. Seçimin ertesi günü Trump kalkıp savaşın seçimlere zarar verdiğini kabul etti ama bugün olsa yine yaparım demekten de geri durmadı. J.D. Vance ise bu yenilgiyi, bir anlamda bütün öteki öğeleri de atlayarak, İran savaşına bağladı. Bu, bir bölünmedir ve Cumhuriyetçiler içindeki kutuplardan birine işaret eder.

Fakat Demokratların da bir blok olarak savaş karşıtı olmadığını biliyoruz. İlkesel olarak savaşa karşı çıkanlar dışında çok sayıda çevre ya da kişi, savaşın yordamına ya da sonuçlarına odaklanarak ifade ediyor tepkisini. Aynı şey Amerikan halkı için de geçerli. Azımsanmayacak oranda Amerikalının İran savaşına karşı çıktığı gerçek ama bu kitlelerin ezici bir çoğunluğu savaşın ekonomik yansımaları kendilerini perişan ettiği için böyle düşünüyor. Yani ilkesel olarak İran savaşına karşı değiller.

İyimser olmak güzel şey. Ben de iyimser olmak isterim ama ihtiyatı ve sağduyuyu da elden bırakmadan... Bu nedenle bazı sorularım var: Örneğin, İsrail’in bir kez daha zorlu bir savaşın kapısını aralaması durumunda özel olarak Trump ve avenesi, genel olarak da Siyonist-evanjelist enternasyonal buna ne ölçüde duyarsız kalabilir? Amerikan halkının ezici bir bölümü savaşa artan petrol fiyatları ve enflasyon nedeniyle hayır dediğine göre, ABD ve İsrail bu savaşın faturasını zengin Körfez ülkelerine ciro ederse, hele de bu ittifaka bir biçimde İngiltere’yi falan da apaçık bir biçimde dahil ederse sonuç ne olur?

Trump’ın alternatif yollar denediğini, bu uğurda Putin ile bile anlaşma yapıp dizel yakıtı aldığını biliyoruz. Başka alternatifler yaratmak için niçin uğraşmasın? Bütün bunlar olmaz, Körfez ülkeleri ABD’ye güvenini kaybetti. Bak, Suudilerin Mekke anlaşması çabası bunun kanıtı diyenler olacaktır. Akıl bu tür gerekçeler buluyor ama süreci yönetenler atom bombası kullanmaktan söz edecek ölçüde sağduyularını kaybetmişse her türden karşı senaryo karşılık bulabilir diyorum ben.

Biliyoruz ki İsrail halkının ezici bir çoğunluğunun savaşla ilgili bir sorunu yok. Ama biliyoruz ki bu tür konuların İsrail açısından da, ABD açısından da hükümet politikalarını aşan önemli bir tarafı var ve Demokratlar hiçbir zaman melek olmadılar.

Trump’tan önceki iki başkanın dönemi de aynı ölçüde kanlıydı. Barack Obama döneminde Libya operasyonu, Suriye savaşı, Irak'a yeniden askerî dönüş söz konusu oldu. Afganistan, Pakistan, Yemen ve Somali'de drone operasyonları gerçekleştirildi. Joe Biden döneminde Yemen'e saldırılar, Suriye ve Irak'ta hava operasyonları, İsrail'in Gazze savaşına askerî ve diplomatik destek, Ukrayna'ya askerî yardım söz konusu oldu. Geriye gidersek böyle yığınla başka örnek de bulmak mümkün. Yani işte savaş bitti, bitiyor; İran kazandı, ABD yenildi demek için çok erken bence.

Buna bir de şunu eklemek gerek: Koskoca bir İran muhalefetini, İran direniş hareketlerini ABD’nin ve İsrail’in dış müdahalelerine endekslemek ülke içindeki direnişe de darbe vurmak, hiç değilse ket vurmak anlamına gelecektir.

Son olarak İran solunun ve laik muhalefetinin görüşlerini de özetleyeyim.

Bu çevreler tabii ki seçim sonuçlarını olumlu karşılıyor. Ama Demokratların başarısını otomatik olarak ABD emperyalizminin kaybı olarak nitelemiyorlar. Asıl önemlisi ise şu: İran solunun bazı unsurları, bu başarısızlığın Trump’ı yeni bir savaş konusunda kırbaçlayabileceğinden kaygılanıyor. Çünkü “Trump hâlâ başkomutan yetkilerine sahip”, diyorlar.

Ama bu çevreler açısından tek olasılık bu değil. Bunlardan birisi, Trump’un bir askerî anlaşma ile ABD halkına bir zafer olarak pazarlayacağı onurlu bir çıkış bulması; öteki de ablukanın ve her türden yaptırımın ağır biçimde devam edeceği, belki sınırlı saldırılarla yetinilen, bu anlamda savaşa ilişkin son noktayı koymayan bir yaklaşım…

Ben, İsrail orada öylece, bu yapısıyla durduğu sürece her türden anlaşma olasılığını çok düşük görüyorum. Birinci, yani topyekûn savaş dediğimiz olasılığı kesinlikle göz ardı edemiyorum. Abluka, yaptırım, sınırlı müdahale olasılığını da küçümseyemiyorum.

• Bu yazı, 7 Kasım 2026’da yayınlanan Fizan Ekspresi programının dökümüdür.