Microhm ve Imaabs’dan Latintronika

Latin Amerika’nın çok katmanlı ve engin elektronik müzik faunasına olan yolculuğumuza 31 Temmuz’da dijital olarak yayımlanan Latencia albümü ile devam ediyoruz. Elektronik müziğin kapsayıcılığı ve sağladığı geniş ufuklar; sanatsal üretimin disiplinlerarası bağlarını güçlendirirken, tarihsel köklere de vurgu yapmayı ihmal etmiyor. Hiç şüphesiz bu tarihsel bağların en kuvvetli olduğu coğrafyaların başında ise Latin Amerika geliyor.

Latencia projesi, Mezoamerika coğrafyasındaki geleneksel ezgilerle çağdaş titreşimleri aynı potada eriterek ortaya oldukça tanıdık ama bir o kadar da orijinal sesler çıkarıyor. İşin aslında Avrupa ve Latin Amerika’nın yerli kültürü ve hatta Afrika’yı da kapsayan birbiri içine geçmiş makro kültürel karışımı, Mezoamerika’nın her karışında kendini fazlasıyla hissettiren oldukça eklektik bir yapıya sahip. Zaman zaman burada bahsettiğim techno albümlerinde de belirgin şekilde görülen ritüelik tınılar, ritimler ve formlar, Meksika coğrafyasının kendine özgü yapısı sayesinde yüz yıllardır aynı potada eriyor, dönüşüyor ve adeta iç içe geçiyor – albüm tanıtım yazısında anlatılan haliyle ‘melez ses manzaralarına’ – evriliyor.

Bize tanıdık gelen her ses kırıntısının, melodi ezgisinin aslında bir ses arkeolojisinin kalıntıları olduğundan da söz açabiliriz. Mezopotamya, Anadolu, Kafkaslar, Balkanlar, dünyanın hangi coğrafyasına giderseniz gidin, arkeolojik katmanlara benzer şekilde iç içe geçmiş melodiler, türküler, şarkılar, ritimler ve ezgiler duyacaksınız. İnsan olarak var olmanın ve dünyada bir arada yaşamanın kolektiif bilince olan en büyük katkılarından biri müzik. Çağlar boyunca birçok amaca hizmet eden müziğin sanırım en temel özelliği ise; farklı kültürleri dil, din, ırk gözetmeksizin saliseler içinde bir araya getirebilme kabiliyeti. Müzik doğal bir empati zamkı gibi çalışarak, dünyevi, insani ve bazen de hayvani bir takım ortak dürtüleri, hisleri, duyguları ve titreşimleri tetikliyor. Bu etkileşimin en doğal sonucu bir eylem olarak ise dans etmenin önemine yine vurgu yapabiliriz.

Şu günlerde doğa ve etrafımızdaki diğer canlılarla olan etkileşimin, varoluşumuz ve sürdürülebilir yaşamımız için ne kadar elzem olduğunu yeniden idrak ettiğimiz günlerden geçiyoruz. Komutları yerine getirmek için galonlarca su, watt’larca elektrik, tonlarca kaynağı harcıyoruz. Yerine ne koyduğumuz konusunda ise şüpheler, gelecek kaygıları nesiller ötesi şekilde büyümeye devam ediyor. Geçmiş ile güncel arasında bağlar kurup, bağlantıları göstererek yeni nesillerin elektronik müzik ile de eğitilebileceğine ve aynı zamanda eğlendirilebileceğine güzel bir örnek teşkil eden Latencia projesinin doğuşu da bir o kadar ilginç.

Berlin Sanat Üniversitesi’nde misafir öğretim üyesi olarak çalışan sanatçı, akademisyen Leslie Garcia – sahne adıyla Microhm – ve Şilili N.A.A.F.I etiketinin kurucusu, albümün de mastering’ini bizzat üstlenen prodüktör Imaabs’ın ortak projesi. Latencia aslında 2025 yılında Meksika Kültür Bakanlığı tarafından 'Original 2025: Meksika Tekstil Sanatı Buluşması' (Original 2025: Mexican Textile Art Gathering) etkinliği için sipariş edilen müziklerin 11 parçalık bir seçkisinden oluşuyor. Microhm ve Imaabs ikilisi, bu projede kullanmak için Meksika’nın işitsel ve ses mirasını korumak, arşivlemek ve tanıtmak amacıyla 2008 yılında ülkenin ilk ulusal ses arşivi olarak kurulan Fonoteca Nacional (Meksika Ulusal Ses Arşivi)’ne giderek geçmişe dair ses manzaralarını ve ses kayıtlarını kendi çağdaş yorumlarıyla harmanlayarak, ortaya değişken ve çok katmanlı bir albüm çıkarmışlar. Bu sayede Latin Amerika müziğini gelenekten geleceğe taşırken, işitsel hafızayı da tekrar görünür kılmayı başarmışlar.

İnka ve Aymara kültüründeki en popüler tanrılardan biri olan Ekeko’yu ismine taşıyan plak şirketi Eck Echo etiketiyle yayımlanan albümün plak baskısı ise 31 Ekim’de raflardaki yerini alacak. Voodoohop, Tropical Twista, Reggeaton ve daha birçok alt türün bir arada çalındığı Tropisches Tor gecelerini 2013 yılından beri düzenleyerek, Latin Amerika soundlarını Berlin’e ve tüm dünyaya tanıtan Eck Echo’dan yayımlanan Latencia’da Latin Amerika elektronik müzik sahnesinin önemli figürleri olan Microhm ve Imaabs bir anlamda geçmişle günümüzü diyalog haline sokuyor ve yepyeni sesler üretiyorlar.

11 parçalık bir seçkiye dönüşen albümün benim için öne çıkan parçaları ise Ingrid Hernández’in fotoğrafıyla Alejandro Núñez Ferrara’nın tasarladığı albüm kapağına gönderme içeren "Ruina", evrensel duruşuyla açılış parçası olarak seçilen "Cauce", sinematik kurgusuyla "Monte Oscuro" ve pan flüt ezgileriyle Altiplanolu bolluk refah ve şans tanrısı Ekeko’ya şapka çıkartan "Pueblo Hundido". Latin Amerika’nın aksak ritimlerinin elektronik müzikle buluşmasından hoşlanıyorsanız, Microhm ve Imaabs’ın ‘latintronika’sı Latencia’yı çok seveceksiniz.

Microhm & Imaabs – Latencia
_{Eck Echo Records}

1. Cauce 
2. Lluvia Negra 
3. Restos 
4. Pueblo Hundido 
5. Sedimento 
6. Temporal 
7. Ruina 
8. Casa Vacia 
9. Monte Oscuro 
10. El Rumor 
11. Vestigios