Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?'de Asu Aksoy ve Burçin Altınsay, Zeynep İğmen ile İstanbul'un deniz kültürünün önemli miraslarından dalyanları, Beykoz Dalyanı örneği üzerinden kolektif hafıza ve kültürel peyzajla ilişkisini; bu özgün balıkçılık pratiğinin fiziksel yapısını, etrafında gelişen yaşam kültürünü, neden yok olmaya yüz tuttuğunu ve gelecek kuşaklara aktarılma olanaklarını konuşuyorlar.
İstanbul bir deniz şehri; klişelerle söylersek denizlerle çevrili olmasının yanı sıra Boğaz ve Haliç sayesinde içinden de deniz geçiyor. Boğaziçi ve Haliç, süregiden ulaşım hareketleriyle, zengin balık türleriyle; balıkçılık, yeme-içme, eğlence ve plajlarıyla Akdeniz ve Karadeniz’in deniz kültürünü tarih boyunca şehrin tam ortasına taşımışlar.
Boğaziçi ve Haliç, karalar arasında kalmış su parçaları değil; şehir yaşamı bu suların üzerinde de sürmekte. İstanbul’un kıyılarını birleştirmenin ötesinde İstanbul’un eşsiz topografyasını, ekosistemini, kentin kültürel peyzajını belirleyen esas unsurları.
Zeynep İğmen ile denizi olan yerlere özgü bir balıkçılık pratiğini, ne yazık ki günümüze çok az örneğiyle kalmış Dalyanları konuşuyoruz. Kendisi, yüksek Lisans tezi kapsamında yaptığı araştırmada Boğaz’a ve Boğaz’ın önemli dalyanlarından Beykoz Dalyanı’na odaklanmış ve balıkçı dalyanlarını “Kolektif İnşa ve Hafıza Mekanları” olarak ele almış ve biz de kendisine balıkçı dalyanlarının kent ve çevre tarihi içindeki yerlerini, bir pratik olarak hem somut fiziksel yapılarını hem de etraflarında gelişen yaşam kültürünü nasıl oluşturduklarını, İstanbul’un kültürel peyzajını nasıl etkilediğini, bugün ne durumda olduklarını, neden yok olduklarını ve hafıza mekânı olarak nasıl tanımlandıklarını soruyoruz.
Dalyanlar İstanbul’un hem somut (dalyanın inşaatıyla ve balık tutma aparatları ile), hem de soyut (bir kültür inşasıyla) anlamıyla yerel kültür mirasının bir parçası. Eskiden sayıları yüzleri bulan dalyanlar, İstanbul Boğaz’ında ve Marmara kıyılarında tek tük kalmış durumda. Zeynep İğmen, çalışmasında tarihi bilinen ve kayda geçmiş dalyanları haritalamış ve bu haritaya heritageistanbul.memorymapper.org adresinden erişmek mümkün. Yok olmaya yüz tutmuş olan dalyanların üretim/zanaat mirası olarak sürdürülebilmelerinin, yaşatılmalarının ne kadar mümkün olduğunu Zeynep İğmen ile ele alıyoruz.
